fotosintez

PPTX 31 pages 3.1 MB Free download

31 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.1 MB

File type PPTX

Pages 31

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 31

9-ma'ruza. fotosintez 6-ma'ruza. fotosintez reja: 1. fotosintezning ochilishini qisqacha tarixi. 2. fotosintezning mohiyati va ahamiyati. 3. barg fotosintezlovchi organ 4. fotosintetik apparatning strukturaviy tuzilishi. 5. fotosintetik pigmentlar strukturasi 6. fotosintezning yorug'lik va qorong'ulik fazalari borligini isbotlanishi. suv fotolizi. 1.fotosintez jarayoni ochilishining qisqacha tarixi. bizning sayyoramizada bo'lib o'tadigan biologik hodisalar ichida fotosintez jarayoni o'ta muhim ahamiyatga ega, sababi o'simliklar bu jarayonda so2 bilan ifloslangan havoni tozalab, o'simlik, hayvonot, va insoniyat olamini toza havo bilan ta'minlaydi.rus olimi kostichev, “bu jarayonni bir necha yilga to'xtatib turilganda, nafaqt tabiat, koinot balki, insoniyat ham halokatga uchiragan bo'lar edi” deb yozgan ekan. fotosintez- bu o'simlik organizmi tamonidan yutilgan quyosh energiyasini, organik birikmalarga kimyoviy energiya sifatida transfarmatsiya qilish jarayondir. bu jarayonda asosiy rolni quyosh nuri o'ynaydi va undan foydalanib so2 gazini uglevodlargacha qaytaradi. qadimda odamlar daraxtlarni oziqasiz qoyalarda o'sishini kuzatib va ularni qanday oziqlanishiga qizishganlar. ingiliz botanigi va ximigi s.geyls “o'simliklar statistikasi” kitobida o'simliklar ozuqani ko'p kismini …

2 / 31

takrorlab, ijobiy natjalarga erisha olmadi. sheele tajribalaridan olgan qarama-qarshi natijalariga golland vrachi ya.ingenxauz aniqlik kiritadi va bu jarayonlarni barchasi yorug'likka bog'liq deb tushintirda. pristli tajribalarni yorug'lik etarli xonada, sheele esa, yorug'lik kam bo'lgan xonada olib borgan. ingenxauz yashil o'simliklar quyosh yorug'ligi ta'siri ostida o'ziga nafaqat so2 ni yutilishini balki, o2 ajralib chiqishini ham ko'rsatib bergan. shveytsiariyalik tabiatshunos j.senebe 1782 yilda o'simlik yorug'likda na faqat kislorodni ajratib chiqaradi, balki, ifloslangan havoni ham yutadi ya'ni so2 ni, yutilishini senebe “uglerod bilan oziqlanish” deb atadi. shveytsiariyalik olim t.sossyur 1804 yilda miqdoriy analiz usulini qo'llab,haqiqatda ham o'simliklar yorug'likda qancha miqdorda so2 ni yutgan bo'lsa , shuncha miqdorda o2 ham ajratib chiqishini ko'rsatib bergan. sossyur o'simlikni organik massasi faqat so2 hisobigagina emas, balki suv hisobiga ham ortadi deb hulosa qiladi. o'simlik uchun suv ham xuddi so2 dek zarur modda ekan. bu tajribalarni natijalarini frantsuz agroximigi j.b.bussengo (1840) chuqur analiz qilib, sossyur ma'lumotlarini to'la tasdiqladi. a.s.fomitsin …

3 / 31

deb ta'kidlaydi. xloroplastlarda quyosh nurining energiyasi o'simlik hujayrasida, uglevodlarning kimyoviy energiyaga aylanadi. quyosh energiyasidan o'simlik hujayralarida to'plagan kraxmal, kleykovina va boshqa moddalar bizga oziq modda bo'lib xizmat qiladi” deb yozgan. 2. fotosintezning mohiyati va ahamiyati. shunday qilib 1771-1772 yillar fotositezning ochilishi sanasi hisoblanadi. fotosintez jarayonida yorug'lik energiyasini kimyoviy energiyaga aylanishi, bu o'simliklarda fotosintez jarayonini o'ta noyobligidan darak beradi. ajralib chiqqan 02 esa, inson va hayvonlarni nafas olishda va o'simlik o'zi ham foydalanadi. ma'lumki, hujayrani ishlashi uchun energiya kerak. boshqa tirik organizmlarga o'xshab, yashil o'simliklar ham, bu energiyani nafas olish jarayonida uglevod va boshqa orgnik birikmalarni oksidlanishida hosil bo'lgan energiyadan oladi. bu kimyoviy energiya hujayralarni ishlashida foydalanadigan atf energiyasiga aylanadi. shunday qilib o'simlik hujayralari o'zi tamonidan o'zlashtirilgan quyosh enegiyasi hisobiga ishlar ekan. tirik organizmlar hoh o'simlik bo'lsin, hoh hayvon yoki mikroorganizmlar bo'lsin bir xil kimyoviy komponetlardan tashkil topgan. biokimyo fani bu komponoentlarning biosintez yo'lini va ulardan turli organizmlar o'z hayot faoliyati …

4 / 31

b beradi va ularning to'qma komponentlari ham, o'sha moddalardan, oqsillar (s, n, 0, n, s, p), uglevodlar (s, n, 0), lipidlar (s, n, 02, n, s, r ), nuklein kislotalar (s, n, 02, n, r) lardan tashkil topgan. s02 –uglerod va kislorod, suv-faqat vodorod, nitrat faqat-azot, sulfat – oltingurgut va kislorod, fosfat-fosfor va kislorod bilan ta'minlaydi. bu ma'lumotlar o'simlik va hayvonlar o'rtasidagi biokimyoviy asosini farqlashga ham yordam beradi. bu farq ularning biosintetik imkoniyatlari hisoblanadi. eng muhimi, hayvonlar va yuqori o'simliklar vitamin v12 ni sintez qilish imkoniyatiga ega emas, biroq ular vitamin v12 ishtirok etmasdan, balki, uni kofermenti ishtirokida amalga oshirish yo'lini topgan. shunday qilib,yashil o'simliklar oddiy moddalardan s02, noorganik n, p, s (mikroelementlardan) o'z to'qmalarnini tashkil etuvchi murakkab organik molekulalar sintezlash imkoniyatiga egadirlar. biroq sintez jarayonlari uchun energiya talab qilinadi. birlamchi energiya manbai bo'lib quyosh nuri xizmat qiladi. 3. barg fotosintezlovchi organ. yashil o'simliklar bargida fotosintez jarayoni sodir bo'ladi. aynan …

5 / 31

an deb ataladi. barg plastinkasining ustki va ostki tomoni po'st bilan qoplangan. qoplovchi to'qima epidermis va uning ostida bir qator zich joylashgan hujayralardan iborat. bu hujayralar yupqa po'stli, rangsiz va tiniq bo'lib, yorug'likni yaxshi o'tkazadi. po'st hujayralari orasida joylashgan maxsus juft hujayralar og'izchalar vazifasini bajaradi (1-rasm) aksariyat er ustida o'suvchi o'simlik barglari ikki qavatdan iborat.ustki va pastki po'stlar orasida barg etini (mezofill) hosil qiluvchi hujayralar joylashgan..bargning ustki po'sti ostida joylashgan qavat tayoqchalarga o'xshash, cho'zinchoq bir-biriga zich joylashgan hujayralardan tashkil topgan. bu hujayralarda xloroplastlar soni ko'p. ular organik moddalarni sintez qiluvchi asosiy qavat hisoblanadi. uning ostidagi hujayralar ko'pincha dumaloq shaklda bo'lib, bir-biri bilan bo'shliqlar hosil qilib joylashadi. bo'shliqlar og'izchalar bilan tutashgan. bu bo'shliqlar gazlarning almashinuvi uchun qulay sharoit yaratadi. undan tashqari bu hujayralarda ham xloroplastlar bor, ya'ni ular fotosintez jarayonida qatnashadilar. barglarda fotosintezni to'xtovsiz davom etishi uchun ular suv bilan ta'minlangan bo'lishlari kerak. bunda og'izchalar ochiqligi katta ahamiyatga ega. ularning turgor …

Want to read more?

Download all 31 pages for free via Telegram.

Download full file

About "fotosintez"

9-ma'ruza. fotosintez 6-ma'ruza. fotosintez reja: 1. fotosintezning ochilishini qisqacha tarixi. 2. fotosintezning mohiyati va ahamiyati. 3. barg fotosintezlovchi organ 4. fotosintetik apparatning strukturaviy tuzilishi. 5. fotosintetik pigmentlar strukturasi 6. fotosintezning yorug'lik va qorong'ulik fazalari borligini isbotlanishi. suv fotolizi. 1.fotosintez jarayoni ochilishining qisqacha tarixi. bizning sayyoramizada bo'lib o'tadigan biologik hodisalar ichida fotosintez jarayoni o'ta muhim ahamiyatga ega, sababi o'simliklar bu jarayonda so2 bilan ifloslangan havoni tozalab, o'simlik, hayvonot, va insoniyat olamini toza havo bilan ta'minlaydi.rus olimi kostichev, “bu jarayonni bir necha yilga to'xtatib turilganda, nafaqt tabiat, koinot balki, insoniyat ham halokatga uchiragan bo'lar edi...

This file contains 31 pages in PPTX format (3.1 MB). To download "fotosintez", click the Telegram button on the left.

Tags: fotosintez PPTX 31 pages Free download Telegram