ma'lumotlar bazasi

DOC 1 page 63.0 KB Free download

1 page

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 63.0 KB

File type DOC

Pages 1

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 1

ma’lumotlar bazasi ma’lumotlarning modellari ma’lumotlar bazasi ma’lumotlarning modellari. reja: 1. ma’lumotlar bazasi 2. ma’lumotlar bazasi haqida tushuncha 3. ma’lumotlar bazasi ma’lumotlarning modellari ma’lumotlar bazasi (mb) deganda real dunyoning konkret ob’ektlari haqidagi ma’lumotlar to’plamini tushinish mumkin. lekin ma’lumotlar hajmi oshib borishi bilan bu masalalarni hal etish murakkablashadi. yuzaga kelgan muammo ob’ekt va ma’lumotlarni strukturalash, ya’ni tizimga solish yo’li bilan hal qilinadi. ob’ekt- bu mavjud va farqlanishi mumkin bo’lgan narsadir. ob’ektlarga tegishli bir qator ma’lumotlar borki, ularning to’plami mb bo’la oladi. masalan, har bir oliy ta’lim muasasasi- bu ob’ektlar bo’lsa, ulardagi talabalar haqidagi ma’lumotlar to’plami mbga misol bo’la oladi. har qanday jiddiy mbning yaratilishi uning loyihasini tuzishdan boshlanadi. mb loyihalovchisining asosiy vazifasi ob’ektlar va ularni tavsiflovchi parametrlarni tanlash, ma’lumotlar orasidagi bog’lanishni o’rnatishdan iborat. mbni yaratish jarayonida, foydalanuvchi ma’lumotlarni turli belgilar bo’yicha tartiblashga va belgilarning turli birikmalari bo’yicha zarur ma’lumotlarni (tanlanmani) tez topish uchun imkoniyatlar yaratilishiga harakat qiladi. bu ishlarni ma’lumotlar strukturalangan (tuzilmalangan) …

2 / 1

tish, unga xizmat ko’rsatish va foydalanuvchilarni mb bilan ishlashiga imkon yaratish maxsus dasturiy vositalar yordamida amalga oshiriladi. bunday dasturiy vositalar majmuasi ma’lumotlar bazasini boshqarish tizimlari (mbbt) deb ataladi. mbbtda ishlash texnologiyasi asoslari avvalo ma’lumotlar bazasini yaratish bosqichlari aniqlanadi. bunda quydagi bosqichlarni ajratib ko’rsatish mumkin: 1.muammoning qo'yilishi. bu bosqichda mbni yaratish uchun vazifa shakllantiriladi. unda bazaning tarkibi, nima uchun ishlatilishi, yaratish maksadi batafsil bayon etiladi. shuningdek, ushbu mbda qanday turdagi ishlarni bajarish mo’ljallanayotganligi (qo’shish, ma’lumotlarni o’zgartirish, hisobotni ekranda chiqarish yoki chop etish va hakozo) sanab o’tiladi. 2. ob’ektning tahlili. bu bosqichda mb qanday ob’ektlardan tuzilishi mumkinligi va ularning xususiyatlari, ya’ni ob’ekt qanday parametrlar bilan aniqlanishi ko’rib chiqiladi. barcha ma’lumotlarni alohida yozuvlar yoki jadvallar ko’rinishida joylashtirish mumkin. shundan so’ng, har bir alohida yozuv birligining turi (matnli, sonli va hokazo) aniqlanadi. 3. model sintezi. bu bosqichda yuqoridagi tahlil asosida mb modeli tanlanadi (relyatsion, ierarxik, tarmoqli). har bir modelning yutuqlari, kamchiliklari aniqlanib, yaratilayotgan mbning …

3 / 1

giyasi. tanlab olingan dasturiy mahsulotning vositaviy imkoniyatlarini ko’rib chiqib, kompyuterda mbni bevosita yaratishga kirishish mumkin. mbning kompyuter modelini yaratish jarayonida har qanday mbbt uchun tipik bo’lgan ayrim bosqichlarni ajratib ko’rsatish mumkin: a) mbbtni ishga tushirish, mbning yangi faylini yaratish yoki oldindan yaratilgan omborni ochish. b) dastlabki jadvalni yoki jadvallarni yaratish; d) ekran shakllarini yaratish; e) mbni to’ldirish. mbni to’ldirish ikki ko’rinishda olib boriladi: bunda sonli va matnli maydonlarni jadval ko’rinishida, memo va ole turidagi maydonlarni shakl ko’rinishida to’ldirish lozim. 6. yaratilgan mb bilan ishlash. mb bilan ishlash deganda quyidagi imkoniyatlar nazarda tutiladi: · kerakli axborotlarni izlash; · ma’lumotlarni saqlash; · ma’lumotlarni tanlab olish; · chop etish; · ma’lumotlarni o’zgartirish va to’ldirish. 1.2. ma’lumotlarning modellari ma’lumotlarning modeli — bu ma’lumotlar o’zaro bog’langan tuzilishlari va ular ustida bajariladigan operatsiyalar to’plamidir. modelning shaklli va unda foydalaniladigan ma’lumotlar tuzilishining turi (ma’lumotlar bazalarini boshqarish tizimida unga asos qilib olingan modelning yoki ma’lumotlarga ishlov berish amaliy …

4 / 1

bo’lgan operatsiyalar. ular ko’rib chiqilayotgan ma’lumotlar modeli uchun ma’lumotlar tilining asosini tashkil etadi. yaxshi ma’lumotlar tuzilmasining o’zigina etarli emas. ma’lumotlarni aniqlash tili (mat) va ma’lumotlar bilan amallar bajarish tilining (mabt) turli operatsiyalari yordamida bu tuzilma bilan ishlash imkoniga ega bo’lish zarur. 3. yaxlitlikni nazorat qilish uchun cheklashlar. ma’lumotlar modeli uning yaxlitligini saqlash va ximoya qilishga imkon beruvchi vositalar bilan ta’minlangan bo’lishi lozim. quyida shunday cheklanishlarning namunalari keltirilgan: a) har bir "kichik daraxt" tugunga ega bo’lishi kerak. ma’lumotlarning ierarxik bazalarida birlamchi tugunsiz "tug’ma" tugunlarni saqlash mumkin emas. b) ma’lumotlarning relyatsion bazasiga nisbatan bir xil kortejlar bo’lmaydi. fayl uchun bu cheklash barcha yozuvlarning yagonaligini talab etadi. foydalanilgan adabiyotlar ro’yxati o’zbekiston respublikasi prezidentining farmonlari va qarorlari: 1. «kompyuterlashtirishni yanada rivojlantirish va axborot – kommunikatsiya texnologiyalarini joriy etish to’g’risida» (30.05.2002 y. № up - 3080); 2. «telekommunikatsiya sohasida boshqarishni takomillashtirish chora-tadbirlari to’g’risida» (28.06.2000 y. № up – 2647); 3. «axborot texnologiyalari sohasida kadrlar tayyorlash …

5 / 1

shtirish chora-tadbirlari to’g’risida» (07.05.2004 y. № 215);

Want to read more?

Download all 1 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar bazasi"

ma’lumotlar bazasi ma’lumotlarning modellari ma’lumotlar bazasi ma’lumotlarning modellari. reja: 1. ma’lumotlar bazasi 2. ma’lumotlar bazasi haqida tushuncha 3. ma’lumotlar bazasi ma’lumotlarning modellari ma’lumotlar bazasi (mb) deganda real dunyoning konkret ob’ektlari haqidagi ma’lumotlar to’plamini tushinish mumkin. lekin ma’lumotlar hajmi oshib borishi bilan bu masalalarni hal etish murakkablashadi. yuzaga kelgan muammo ob’ekt va ma’lumotlarni strukturalash, ya’ni tizimga solish yo’li bilan hal qilinadi. ob’ekt- bu mavjud va farqlanishi mumkin bo’lgan narsadir. ob’ektlarga tegishli bir qator ma’lumotlar borki, ularning to’plami mb bo’la oladi. masalan, har bir oliy ta’lim muasasasi- bu ob’ektlar bo’lsa, ulardagi talabalar haqidagi ma’lumotlar to’plami mbga misol bo’la oladi. har qanda...

This file contains 1 page in DOC format (63.0 KB). To download "ma'lumotlar bazasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar bazasi DOC 1 page Free download Telegram