ilmiy va badiiy adabiyotning axborot, ma'lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi

DOC 20 pages 78.5 KB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 78.5 KB

File type DOC

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

zamonaviy asarlarni o'rganishda badiiy-estetik tahlildan foydalanish yo'llari ilmiy va badiiy adabiyotning axborot, ma'lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi reja: badiiy tahlil va tahlilchi shaxsiyati o'rtasidagi bog'liqlik. tahlil jarayonida tahlilchi tayangan falsafiy-metodologik qarashlarning ahamiyati. tahlilchi qarashlari teranligi va tahlil xolisligi. tahlilchi tabiati va tahlil yo’nalishlari. kirish badiiy ijod uchun uslub qanchalik ahamiyat kasb etsa, badiiy tahlilda ham o’shanchalik muhim. uslub hamisha ijrochi — subyekt bo’lmish shaxsga xos xususiyatni aks ettiradi. shu jihatdan olganda badiiy tahlil mobaynida tahlil qiluvchining individual jihatlari u amalga oshirgan tahlilda namoyon bo’ladi. badiiy tahlilni amalga oshirshida har bir tahlilchi o’ziga xos tarzi ifodaga, masalani qo’yish va hal qilishning o’ziga maxsus yo'siniga ega bo’lishi lozim va bu tabiiy hol. ayrim tahlilchilar avval savollar qo'yib, unga javob topishga intilsalar, boshqalari o’z fikrini oldin o'tgan mutafakkirlarning qarashlariga tayangan holda isbotlashga urinishadi. ba’zilari esa mavjud badiiy faktni boshqalari bilan solishtirish,qiyoslash orqali biror xulosa chiqarishini ma'qull ko'rishadi. bilim saviyasi baland, qarashlari teran, xulosalari …

2 / 20

or topgan qarashlar tizimidan yaxshi xabardor bo’lishi va ularga tayangan yoki ularni inkor etgan holda o’z ilmiy tushunchalar tizimiga ega bo’lishi joiz. keyingi vaqtda o’zbek adabiyotshunosligida fikr erkinligi, badiiy matnga yondashuv, tahlil va xulosa berish hurligi holati shakllanib bormoqda. hozirgi vaqtda badiiy adabiyot davlat ishi bo’lmagani kabi badiiy tahlil h.am siyosiy mashg’ulotga, mafko’raga xizmat k,ilish yo’liga aylantirilgani yuk,- bu h.ol qarashlarning xolisligi va asoslanganligini ta’minlamokda. shuning uchun ham milliy adabiyotshunoslikda sof an’anaviy estetik hodisalar bilan birgalikda shaqliy va mundarijaviy jihatdan tamomila yangilik bo’lgan estetik tajribalar h.am paydo bo’lmokda. estetik va badiiy plyuralizm sharoitida bu xil hodisalarni tushunish va tushuntirish imkoni paydo bo’ldi. chunki endilikda avval qurilmagan badiiy tajribaga dushmanlik bilan yondashish, uni mutlaqo qabul qilmaslik yoki muholifat deb e’lon qilish yovvoyilik tarzida baholanadigan bo’ldi. shuning uchun ham an’anaviy romanlar, she’rlar, dramatik asarlarga bag'ishlangan jiddiy tanqidiy va tahliliy chiqishi bilan birgalikda modern yo’nalishdagi adabiy tajribalarning mahsuli bo’lmish badiiy matnlarning tadqiqiga bag'ishlangan …

3 / 20

m borki, ular badiiy matnning o’zigagina tayangan holda asarning badiiy-estetik qimmatini ochishga, shu orqali uning milliy tafakkur taraqqiyotiga qo'shgan hissasini aniqlashga urinmoqdalar. xullas, badiiy tahlilda uslub, tahlilchining shaxsiyatiga chambarchas bog'liqdir. har bir tahlilchi o’z shaxsiyatidan baland bo’lolmaydi. o’z shaxsiyati, e’tiqodi, estetik imkoniyatlari, o'qimishlilik darajasi, shaxsiy jasorati doirasida badiiy tahlilni amalga oshiradiki, shunga qarab turib, tahlilchining shaxsi badiiy tahlilning sifati va halolligini belgilaydigan yagona omil deb bemalol aytish mumkin. yana bir jihat - bilimdonlik degan tushuncha ham borki, bu holat ham o’zbek adabiyotidagi hodisalarga dahldor qarashlarning xolisligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. ayni bir davrda yashagan, bir xil e'tiqodga amal qilgan holda iste’dodi miqyosi va talanti darajasi har xil bo’lgan tahlilchilar ayni bir badiiy hodisa to’g’risida tamomila qarama-qarshi fikrlarga kelishi mumkin va buni tabiip hol deb hisoblash lozim. negaki, badiiy matn individul tarzda qabul etiladi va aynan ana shunday ta’sir qiladi. binobarin, unga berilgan ilmiy baho ham subyektiv qarash maqomida bo’ladi. …

4 / 20

n qarashlar tizimidan yaxshi xabardor bo’lishi va ularga tayangan yoki ularni inkor etgan holda o’z ilmiy tushunchalar tizimiga ega bo’lishi joiz. keyingi vaqtda o’zbek adabiyotshunosligida fikr erkinligi, badiiy matnga yondashuv, tahlil va xulosa berish hurligi holati shakllanib bormoqda. hozirgi vaqtda badiiy adabiyot davlat ishi bo’lmagani kabi badiiy tahlil h.am siyosiy mashg’ulotga, mafko’raga xizmat k,ilish yo’liga aylantirilgani yuk,- bu h.ol qarashlarning xolisligi va asoslanganligini ta’minlamokda. shuning uchun ham milliy adabiyotshunoslikda sof an’anaviy estetik hodisalar bilan birgalikda shaqliy va mundarijaviy jihatdan tamomila yangilik bo’lgan estetik tajribalar h.am paydo bo’lmokda. estetik va badiiy plyuralizm sharoitida bu xil hodisalarni tushunish va tushuntirish imkoni paydo bo’ldi. chunki endilikda avval qurilmagan badiiy tajribaga dushmanlik bilan yondashish, uni mutlaqo qabul qilmaslik yoki muholifat deb e’lon qilish yovvoyilik tarzida baholanadigan bo’ldi. shuning uchun ham an’anaviy romanlar, she’rlar, dramatik asarlarga bag'ishlangan jiddiy tanqidiy va tahliliy chiqishi bilan birgalikda modern yo’nalishdagi adabiy tajribalarning mahsuli bo’lmish badiiy matnlarning tadqiqiga bag'ishlangan jiddiy …

5 / 20

ular badiiy matnning o’zigagina tayangan holda asarning badiiy-estetik qimmatini ochishga, shu orqali uning milliy tafakkur taraqqiyotiga qo'shgan hissasini aniqlashga urinmoqdalar. xullas, badiiy tahlilda uslub, tahlilchining shaxsiyatiga chambarchas bog'liqdir. har bir tahlilchi o’z shaxsiyatidan baland bo’lolmaydi. o’z shaxsiyati, e’tiqodi, estetik imkoniyatlari, o'qimishlilik darajasi, shaxsiy jasorati doirasida badiiy tahlilni amalga oshiradiki, shunga qarab turib, tahlilchining shaxsi badiiy tahlilning sifati va halolligini belgilaydigan yagona omil deb bemalol aytish mumkin. yana bir jihat - bilimdonlik degan tushuncha ham borki, bu holat ham o’zbek adabiyotidagi hodisalarga dahldor qarashlarning xolisligini ta’minlashda muhim ahamiyat kasb etadi. bir-birining ustidan shikoyat turli idoralarga ariza ko‘tarib chopib yurgan qo‘shnilarni bilaman. ularning bunday ishlari chetdan razm solinsa, qanchalik xunuk ekanligini bilasharmikan? yoki bir-birlari o‘rtasida arzimagan sabab tufayli kelib chiqqan gina-qudratlari oilalarida o‘sayotgan yoshlar ongiga qanchalik salbiy ta’sir o‘tkazishini o‘ylab ko‘rishmaydimi? shunday vaqtda, "hovli olma qo‘shni ol", degan maqol bejizga aytilmaganligiga amin bo‘lasan kishi (zar., 13.12.2012). "bir bolaga yetti qo‘shni ota-ona" degan …

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilmiy va badiiy adabiyotning axborot, ma'lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi"

zamonaviy asarlarni o'rganishda badiiy-estetik tahlildan foydalanish yo'llari ilmiy va badiiy adabiyotning axborot, ma'lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi reja: badiiy tahlil va tahlilchi shaxsiyati o'rtasidagi bog'liqlik. tahlil jarayonida tahlilchi tayangan falsafiy-metodologik qarashlarning ahamiyati. tahlilchi qarashlari teranligi va tahlil xolisligi. tahlilchi tabiati va tahlil yo’nalishlari. kirish badiiy ijod uchun uslub qanchalik ahamiyat kasb etsa, badiiy tahlilda ham o’shanchalik muhim. uslub hamisha ijrochi — subyekt bo’lmish shaxsga xos xususiyatni aks ettiradi. shu jihatdan olganda badiiy tahlil mobaynida tahlil qiluvchining individual jihatlari u amalga oshirgan tahlilda namoyon bo’ladi. badiiy tahlilni amalga oshirshida har bir tahlilchi o’ziga xos tarzi ifodaga, masalani...

This file contains 20 pages in DOC format (78.5 KB). To download "ilmiy va badiiy adabiyotning axborot, ma'lumot manbai sifatida qiyosiy darajasi", click the Telegram button on the left.

Tags: ilmiy va badiiy adabiyotning ax… DOC 20 pages Free download Telegram