birhujayralilar kengjaolami

PPTX 37 pages 556.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1 / 37
prezentatsiya powerpoint mavzu:bir hujayralilar kenja olami reja: 1.bir hujayralilarning o’ziga xos xususiyatlari 2.bir hujayralilar sistematikasi 3.bir hujayralilaning xilma-xilligi 4.sarkomastigaforalar tipi. bir hujayrali hayvonlarning tanasi bitta hujayradan tashkil topgan, ko`pchiligi mikroskopik kattalikdagi organizmlardir. hamma hujayralar singari bir hujayralilar ham hujayra qobig`i, sitoplazma va uning ichida joylashgan bitta yoki bir nechta yadro va boshqa organoidlardan tashkil topgan. lekin bir hujayralilar tirik organizmlar uchun xos bo`lgan mustaqil moddalar almashinuvi, harakatlanishi, ta'sirlanish va ko`payish xususiyatiga ega bo`lishi bilan ko`p hujayralilarning alohida olingan bitta hujayrasidan farq qiladi. bir hujayralilarning o’ziga xos xususiyatlari. bir hujayralilar sitoplazmasi ikki qavatdan iborat. sitoplazmaning tashqi tiniq qavati ektoplazma, ichki donador qavati endoplazma deb ataladi. hamma hujayra organoidlari ana shu endoplazmada joylashgan. bir hujayrali hayvonlar hamma tirik organizmlar kabi erkin harakatlanish, ta'sirlanish, oziqlanish va ko`payish xususiyatiga ega. bir hujayralilarga 70 mingga yaqin tur kirib, ular sarkomastigoforalar, sporalilar, infuzoriyalar va boshqa tiplarga bo’linadi. sarkomastigophoralar tipiga mansub hayvonlar soxta oyoqlar yoki xivchinlar yordamida …
2 / 37
aminiferalar turkumi sarkodalilar (sarcodina) sinfi amyoba. sarkodalilar sinfining tipik vakili bo`lgan 0,3-0,5 mm kattalikdagi oddiy amyoba (amoeba proteus) ko`lmak suvlarda yashaydi. uning tiniq sitoplazmasi qattiq qobiq bilan o`ralmagan. shuning uchun tanasining shakli doim o`zgarib turadi. "amyoba" so`zi ham "o`zgaruvchan" degan ma'noni anglatadi. amyobaning sitoplazmasi ikki qavatdan iborat. birmuncha rangsiz, tiniq, lekin quyuqroq tashqi qavati ektoplazma, donador va suyuqroq ichki qavati endoplazma deyiladi. amyobaning oziqni qamrab olishi amyobaning sitoplazmasi doim harakatlanib turishi tufayli sitoplazma sirtida turli shakldagi o`simtalar hosil bo`lib va yo`qolib turadi. bu o`simtalar soxta oyoqlar ham deb ataladi. soxta oyoqlar yordamida amyoba harakatlanadi va ozig`ini tutadi. harakatlanayotgan amyoba yo`lida duch kelgan turli oziq moddalar: bir hujayrali suv o`tlari, bakteriyalar, mayda sodda organizmlarni soxta oyoqlari yordamida qamrab oladi. tutilgan oziq sitoplazmaga o`tganida unga bir tomchi hazm shirasi ajralishi bilan hazm vakuolalari hosil bo`ladi. oziq vakuola bilan birga sitoplazma bo`ylab harakatlanadi va hazm bo`ladi. hazm bo`lmay qolgan oziq sitoplazmaning to`g`ri kelgan …
3 / 37
obiq hosil qilib sistaga aylanadi. sista amyobani noqulay sharoitdan himoya qilishi bilan birga u shamol va chang zarralari orqali tarqalishiga ham imkon beradi. qulay sharoit kelishi bilan sista yorilib, undan amyoba chiqadi va uning hayoti davom etadi. amyobaning ko’payishi sarkodalilarning xilma-xilligi. amyobalar orasida odam va hayvonlar organizmida parazitlik qilib yashaydigan turlari ham bor. ichburug` amyobasi (entomoeba histolitica) juda mayda, 0,04 mm bo`lib, kalta to`mtoq soxta oyoqlar hosil qiladi. amyoba odam yo`g`on ichagining shilimshiq pardasiga kirib oladi va ko`payadi. o`sib yetishgan amyobalar sistaga aylanib, ichak bo`shlig`iga tushadi. u yerdan axlat bilan tashqariga chiqib ketadi. bir kecha-kunduzda kasal odam ichagidan amyobaning 300 mln ga yaqin sista chiqishi mumkin. parazit amyobalar qoramollar, it, ot, cho`chqa, va boshqa hayvonlarning ichagi va kasallangan tishlarida, shuningdek, asalarilarning ayirish organlari naychalarida ham topilgan. parazit amyobalar sistalar orqali yuqadi. hamma amyobalar bitta turkum (amoebina)ni tashkil qiladi. sarkodalilar sinfiga 11 mingdan ortiq tur kiradi. sarkodalilar sinfiga amyobalardan tashqari chuchuk …
4 / 37
orat skeleti bor. nursimonlar nobud bo`lgandan keyin ularning skeleti dengiz tubiga cho`kib, tog` uni (trepel) deb ataladigan cho`kma hosil qiladi. trepel jilvir qog`ozlar tayyorlash va metallarga ishlov berishda ishlatiladi. dengizlarda sarkodalilardan foraminiferalar (foraminifera) turkumining vakillari ayniqsa ko`p uchraydi. ular dengiz tubida va planktonda muallaq hayot kechiradi. foraminiferalarning chig`anog`i ohak moddadan hosil bo`lgan bir yoki bir necha kamerali spiralsimon yoki konus shaklida bo`ladi. orol dengizida foraminiferalarning ikki turi uchraydi. ayrim turlari qizilqumdagi sho`r suvli quduqlardan ham topilgan. foraminiferalar mezozoy erasidagi dengizlar suvida ayniqsa ko`p uchraydi. ular chig`anog`ining qoldig`i dengiz tubiga to`planib, ohaktosh hosil qilgan. hozirgi bo`r konlari ham asosan foraminiferalar chig`anog`idan hosil bo`lgan, degan taxminlar bor. xivchinlilar sinfi o’simliksimon xivchinlilar kenja sinfi hayvonsimon xivchinlilar kenja sinfi xivchinlilar (mastigophora) sinfi bu sinfga mansub hayvonlar sitoplazma o`simtasidan hosil bo`lgan bitta yoki bir nechta xivchinlar yordamida harakatlanadi. ko`pchiligida xivchin bittadan, ba'zan ikkita yoki undan ham ko`proq bo`lishi mumkin. xivchinlilarning hujayrasi organik moddadan iborat qobiq …
5 / 37
ma'lum bo`lgan yashil evglena (euglena virides) chuchuk suv havzalarida yashaydi. uning tanasi yupqa elastik pellikula po`st bilan qoplangan bo`lib, ikki uchi ingichkalashgan dukka o`xshaydi. tanasining oldingi uchida bitta uzun xivchini, sitoplazmasida esa yirik pufaksimon yadrosi, tayoqqa o`xshash bir qancha yashil xromotoforalari, xivchini asosida qisqaruvchi vakuolasi va qizil dog`simon ko`zchasi joylashgan. tanasini egishi va shaklini birmuncha o`zgartirishi mumkin. harakatlanayotgan evglenaning xivchini aylanib, parma singari buraladi va u oldinga qarab aylanma harakat bilan suzib ketadi. volvoks (volvox sp). volvoks chuchuk suvlarda keng tarqalgan koloniya bo`lib, yashovchi yashil xivchinlilarga kiradi. volvoks koloniyasi sitoplazmatik ipchalar orqali o`zaro qo`shilgan juda ko`p hujayralardan iborat. hujayralarning ko`pchiligi vegetativ (o`suvchi), oz qismi esa generativ (ko`payuvchi) hujayralardan iborat. volvoks koloniyasining ko`rinishi ko`p hujayralilar embrionining blastula davriga o`xshaydi. volvoks ko`p hujayralilarning kelib chiqishini o`rganishda katta ahamiyatga ega. volvoks koloniyasining tuzilishi o’simliksimon xivchinlilar hayvonsimon xivchinlilar kenja sinfi yoqali xivchinlilar turkumi ildiz xivchinlilar turkumi kinetoplastidlar turkumi ko’p xivchinlilar turkumi hayvonsimon xivchinlilar (zoomastigina) …

Want to read more?

Download all 37 pages for free via Telegram.

Download full file

About "birhujayralilar kengjaolami"

prezentatsiya powerpoint mavzu:bir hujayralilar kenja olami reja: 1.bir hujayralilarning o’ziga xos xususiyatlari 2.bir hujayralilar sistematikasi 3.bir hujayralilaning xilma-xilligi 4.sarkomastigaforalar tipi. bir hujayrali hayvonlarning tanasi bitta hujayradan tashkil topgan, ko`pchiligi mikroskopik kattalikdagi organizmlardir. hamma hujayralar singari bir hujayralilar ham hujayra qobig`i, sitoplazma va uning ichida joylashgan bitta yoki bir nechta yadro va boshqa organoidlardan tashkil topgan. lekin bir hujayralilar tirik organizmlar uchun xos bo`lgan mustaqil moddalar almashinuvi, harakatlanishi, ta'sirlanish va ko`payish xususiyatiga ega bo`lishi bilan ko`p hujayralilarning alohida olingan bitta hujayrasidan farq qiladi. bir hujayralilarning o’ziga xos xususiyatlari. bir hujayralilar ...

This file contains 37 pages in PPTX format (556.2 KB). To download "birhujayralilar kengjaolami", click the Telegram button on the left.

Tags: birhujayralilar kengjaolami PPTX 37 pages Free download Telegram