biotexnologiyaningtexnologikasoslari

PPTX 16 pages 143.8 KB Free download

16 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 143.8 KB

File type PPTX

Pages 16

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 16

prezentatsiya powerpoint biotexnologiyaning texnologik asoslari 1 2 3 4 5 muxitni tanlash, ajratish. seleksiya. gen injeneriyasi. biologik muxitni populyasion chidamliligi. hujayra injeneriyasi. muxitni tanlash. biotexnologik jarayonlarni aniqlovchi ma’nosi-hujayradir. chunki, barcha moddalar hujayralarda sintez bo`ladi. yu.a.ovchinnikovning suzi bilan ifodalanganda hujayra kichik kimyoviy zavod bo’lib, belgilangan reja, barcha jarayonlar bir-biri bilan muvofiq xolda juda xam yukori samara bilan ishlaydi. unda xar bir minutda yuzlab murakkab moddalar sintez bo`ladi, birinchi navbatda oqsillar sintez bo`ladi. zamonaviy biotexnologik ishlab chiqarishning asosini mikrobiologik sintez, ya’ni, xar xil moddalarning mikroorganizmlar vositasida sintez bo’lishini tashkil etadi. o`simlik va xayvonot dunyosidan muxitni tanlash ishlab chiqarishda keng o’rinni topgani yuk. chunki, ushbu makromolekulalar juda xam ko’p muxitni talab qilganligi sababli, juda qimmatga tushadi. muxitning tabiatidan qat’iy nazar biotexnologik ishlarda toza hujayra va to’kima muxitini tashkil etishda mikroorganizmlar muxitiga to’qimlashtiriladi. mikroblar dunyosi katta va xilma-xil bo’lib xozir ularning 100 mingdan oshiq turi mavjud. ana shunday kilib 8,2 yoki treonin yoki metan …

2 / 16

it mikroorganizmlarning toza tudasini xosil kiladi. uni yana kaytadan eqilganida bitta turga mansub bo’lgan hujayralar populyasiyasini xosil kiladi. mikroblar sanoati muxitga quyidagi talablarni quyadi: mikroorganizmlar juda tez rivojlansin. mikroorganizmlarga arzon muxit bo’lsin. boshqa mikrofloralar bilan zararlanmasin. seleksiya. mikroorganizmlarni kerakli tomonga o`zgartirishga mutatsiya usuli bilan erishish mumkin. mutatsiya uchun gen urtacha 10 6 – 10 8 marta oshishi kerak. eng mustaxkam muxitni tanlashda uning dastlabki namunasiga mos kelishini xisobga olish kerak. ya’ni, kislotali va ishkorli faktorlarga og’ir metallar ta’siriga, metabolitik maxsulotlar ta’siriga chidamlilik qilish xisobga olinadi. agarda genlar sun’iy ravishda shikastlantirilsa mutasiya chastotasi keskin o`zgaradi. mutagen ta’sir etish ultrafeolit, rengen nurlari, ayrim kimyoviy birikmalar, dnk molekulasini dastlabki xolatini buza oladi. eng yaxshi mutagenlarga azot kislotasi, etilmetansulfonat, akridin kraskasi, bromurasil va boshqalar kiradi. mikroorganizmlar seleksiyasi prototrofdan (tormozlochi modda), auksotrofga o’tishga asoslangan. biroq, ayrim xollarda uning teskarisi xam bo`ladi. chunki, fitogarmon ta’sir etmasa o`simlik hujayrasi normal o’smaydi. biroq, oxirgi yillarda triptofandan auksin tipidagi …

3 / 16

qo’llaniladi. parchalash natijasida nukleotid fragment juftlari ikki ipli bo`ladi. ana shu ip yo’g’onlashishi mumkin. natijada gen nukleotidlari o’zining funksiyasini yo’qotishi mumkin. eukariot organizmlar geni, murakkab oqsil kodlaridan iborat. genlarni kimyoviy – fermentativ sintezida dnk qisqa bir zanjirli etaplar bo’yicha nukleotidlar oralig’idagi efirli bog’lanishi orqali amalga oshiriladi. hujayra injeneriyasi. hujayra injeneriyasining asosini jinsiy bo’lmagan hujayralarning ( gibridlanib) qo’shilib bir butun hujayra xosil bo’lishi tushuniladi. hujayralarning qo’shilishi bir butun yoki ayrim joylari qo’shilishi mumkin. duragay hujayra olishda xar xil zaryadli oqsil va lipoidlar qo’shiladi. o`simlik, zamburug’ va bakterial hujayra po’stidan ajraladi. hujayra po’sti fermentativ gidrolizlashadi, keyin protoplast xosil bo`ladi. biologik muxitni populyasion chidamliligi. biotexnologiyada bioobyektni tirik (ichki) – xolatda saqlanishi juda muxim. biologik muxitni buzilishi asosan uni uzoq saqlanishi va laboratoriya sharoitidan sanoat sharoitiga o’tkazishda sodir bo`ladi. mikroorganizmlarni saqlash asosan oziqa muxitida olib boriladi. hujayralarni uzoq vaqt xususiyatini yo’qotmasdan saqlash quyidagicha amalga oshiriladi: muzlatib suvni vakuum bilan so’rrib olish-sublimasiya. xavoda quritish. spora …

4 / 16

olinadi yoki yuzadagi ko’pik so’rib olinishi flotasiya deyiladi. filtrasiyada - filtratda biomassa ushlab qo’linadi. sentrafugirlash usulida - keraksiz moddalarni markazdan ko’chirma kuch yordamida cho’ktiriladi. hujayrani buzish usuli. hujayralarni buzish fizik, kimyoviy va kimyoviy - fermentativ usullarda o’tkaziladi. hujayralarni buzishni industrlangan usuli fizik usul xisoblanadi.bunda: ultrazvuk, parraklar yordamida, shisha munchoqlar yordamida chayqatish, yuqori bosimda kichik teshiqdan o’tkazish, muzlatilgan hujayrani massasi bilan qisish, xavonchada ezish, osmotik bosim, muzlatish - eritish hujayra shirasini siqib- keyin to’satdan bosimni kamaytirish yo’li bilan hujayralar buziladi. maxsulotni ajratish va tozalash. buzilgan hujayradan belgilangan maxsulotni suyuk muxitdan ajratib olishda cho’ktirish, ekstrasiya va adsorbsiya usullari qo’llaniladi. cho’ktirishda eritilgan moddani fizik( isitish, sovutish, suyultirish, yoki suyuklashtirish) yoki kimyoviy ta’sir etish yo’li bilan cho’ktiriladi. masalan: kaliy birikmasi katnashsa, pensilin krestall xolatga o’tadi. oqsil ammoniy sulfat, etanol yoki aseton ta’sir etish yo’li bilan ajratiladi. nuklein kislotasi poliminlar ta’sir etish yo’li bilan cho’ktiriladi. unda fosfat gruppalari o’zaro ta’sir etadi. ekstraksiya usulida qattiq moddalar …

5 / 16

hlanadi. konsentrasiyalash- osmos, ultrafiltrasiya va bug’latishga asoslangan. agarda membrana suvni o’tkazib yuborib, unda erigan moddalarni to’xtatib qolsa-osmos deyiladi. ultrafiltrasiyada – membrana filtrlari yordamida moddalar ajratiladi. ushbu tipdagi filtrasiyada normal yuqori bosimda membrana orqali organik kislotalar molekulalari ushlab qolinadi. parlatish usuli kadimgi usul bo’lib, isitish orkali suvni bug’latishga asoslangan. maxsulotni suvsizlantirish biotexnologiyada xar xildagi maxsulotni suvsizlantirish usuli qo’llaniladi. uning turi maxsulotlarning fizika- kimyoviy xususiyatiga bog’lik. eng qadimgi usul idishlarda quritish. uning zamonaviy modifikasiyasi lentada quritish bo’lib, lenta doimo isitib turiladi. eng istiqbolli usul par, xavs va gaz bilan quritish. ushbu usulda hujayralar suspenziyasi emas, antibiotiklar, aminokislotalar, kraxmalni quritishga moslashtirilgan. maxsulotni modifikasiyalash yo’li. kimyoviy modifikasiya biotexnologik jarayonda olinishi lozim bo’lgan maxsulotni tayyorlashda kerak bo`ladi. antibiotik mikrob muxitida kimyoviy qayta tuzish natijasida xar xildagi tibbiyot preparatlarriga aylanishi mumkin. masalan: penisillinni – ampisilinga, metisillinga aylantirish mumkin. modifikasiya usulida xar xildagi tibbiyotga zarur fermentlar, gormonlar olish mumkin. xayvon o`simlik va mikroblardan olingan birikmalarni qayta i …

Want to read more?

Download all 16 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biotexnologiyaningtexnologikasoslari"

prezentatsiya powerpoint biotexnologiyaning texnologik asoslari 1 2 3 4 5 muxitni tanlash, ajratish. seleksiya. gen injeneriyasi. biologik muxitni populyasion chidamliligi. hujayra injeneriyasi. muxitni tanlash. biotexnologik jarayonlarni aniqlovchi ma’nosi-hujayradir. chunki, barcha moddalar hujayralarda sintez bo`ladi. yu.a.ovchinnikovning suzi bilan ifodalanganda hujayra kichik kimyoviy zavod bo’lib, belgilangan reja, barcha jarayonlar bir-biri bilan muvofiq xolda juda xam yukori samara bilan ishlaydi. unda xar bir minutda yuzlab murakkab moddalar sintez bo`ladi, birinchi navbatda oqsillar sintez bo`ladi. zamonaviy biotexnologik ishlab chiqarishning asosini mikrobiologik sintez, ya’ni, xar xil moddalarning mikroorganizmlar vositasida sintez bo’lishini tashkil etadi. o`simlik va xayvonot...

This file contains 16 pages in PPTX format (143.8 KB). To download "biotexnologiyaningtexnologikasoslari", click the Telegram button on the left.

Tags: biotexnologiyaningtexnologikaso… PPTX 16 pages Free download Telegram

biotexnologiyaningtexnologikasoslari

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "biotexnologiyaningtexnologikasoslari"

Similar files