mikroorganizm sohasida biologiya

PPTX 21 pages 2.5 MB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 2.5 MB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint in vivo usullari yordamida mikroorganizmlar shtammlarini yaratish. 1 2 3 4 5 6 7 8 dnk ni tekshirish. dnk replikasiyasi (ikkita bo’lishi) dnk reparasiyasi. rekombinasiya. rekombinasiya. genetik kod. transkrepsiya. translyasiya dnk komponentlari va birlamchi strukturasi. nuklein kislotalari kimyoviy birikkan nukleotidlardan, ya’ni polionukleotidlardan iborat. xar bir nukleotid uglerod va azotning geterosiklik aylanasi ( azot asoslari), bosh uglerodli shakar aylanasi (pektoza) va fosfor guruxidan iboratdir. tarkibi azotdan iborat bo’lgan aylana ( kolso), nukleotidlarda to’qim karindoshlik alokasi bo`ladi. sitozin (u) timin (t) va urasil (u) pirimidin asosi deyiladi. guanin (g) va adenin(a) kurik asosidan iborat. nukleotid tarkibiga kirgan pektoza v-d riboza yoki v-d-q-dizoksiribozaning birontasini tarkibiga kiradi. tarkibida ribozalar bo’lgan nukleotidlar ribonukleotidlar deb, uning monomeri rnk, tarkibi dezoksiriboza nukleotidlaridan iborat bo’lgan lari dnk deyiladi. dnk replikasiyasi (ikkita bo’lishi). genetik materriallarni asosiy xususiyati avloddan-avlodga utishdir. buning uchun xar bir hujayra navbatdagi bulinishga utishi uchun dnk ikkitaga ajralishi kerak. uning natijasida yangi xosil bo`ladigan …

2 / 21

replikasiya ( ikkitaga ajralish) deyiladi. replikasiya tirik organizmlarni kupayishi asos bo`ladi. dnk - polimeraza fermenti dnk ikkiga bulinishini tezlatadi.propariot va eukariotlarni replikasiyasi bir-biriga uxshash bulishiga karamasdan eukariotlar replikasiyasi bir necha ming marta tez bo`ladi. nuklein kislotalar yuqori molekulali birikmalar bulib, juda katta molekulyar ogirlikka ega. tirik organizmlardagi irsiy belgilarning nasldan – naslga utishi, oqsillar biosintezi kabi xayotiy muxim prosesslar nuklein kislotalarning faoliyati bilan boglik. shuning uchun xam keyingi yillarda nuklein kislotalarni urganishga aloxida e’tibor berilmokda. nuklein kislotalarni bundan 100 yil ilgari shveysariyalik olim fridrix misher aniklagan. bu kislotalar birinchi marta hujayra yadrosidan ajratib olinganligi sababli nuklein (nukleus – yadro) deb atalgan. dnk replikasiyasi (ikkita bulishi). purin asoslari nuklein kislotalar tarkibida ikki xil purin asoslari, ya’ni adenin va guanin uchraydi. bu birikmalar molekulasi pirimidin va imidazal halqasidan tashkil topgan purinning xosilalari xisoblanadi: pirimidin asoslari pirimidin asoslarining xammasi pirimidin birikma xosilasidir. nuklein kislotalar tarkibida pirimidin asoslaridan sitozin, urasill, timin, 5 – metilsitozin …

3 / 21

g tuzilishida mujassamlashgan. dnk molekulasi qo’shqavat zanjirdan tuzilganligi sahabli, uning har bir zanjiri avtomatik ravishda yetishmagan zanjirni tiklash uchun axborot zamini sanaladi. 1957 yili delbruk va stent dnk replikatsiyasi to’g’risida uch xil ilmiy taxminlarni ilgari surdilar. bu ilmiy taxminlar turg’un, yarim turg’un, dispersion farazlar deb ataladi. turg’un ilmiy farazga binoan qo’sh spiralli dnk molekulasi yangi dnk molekulasining sintezi uchun qolip rolini o’ynaydi. binobarin, turg’un ilmiy farazga ko’ra dnk qo’shqavat spiralini saqlagan holda yangi dnk molekulasi hosil’ qiladi. oqibatda ikki bo’lingan hujayra biri oldingi dnk molekulasini, ikkinchisi yangi sintezlangan dnk molekulasini oladi. yarim turg’un ilmiy faraz bo’yicha dnk qo’shqavat spirali bir-biridan ajraladi va komplementarlik qonuniga ko’ra har ikki spiral o’zining yo’qotgan zanjirini tiklaydi. binobarin, sintezlangan ikki dnk molekulasini bir zanjiri eski, ikkinchisi yangi san aladi (13-rasm). dispersion replikatsiya ilmiy faraziga binoan boshlang’ich dnk uzunligi har xil bo’lgan bo’laklarga ajraladi va ularning har biri yangi qo’shqavatli dnk molekulasini sintezlash uchun qolip vazifasini …

4 / 21

bo’lsa, uning qarshisida s-nukleotidini o’rnatadi. polimeraza fermentlari dnk qo’sh zanjiridagi har bir zanjir nukleotidlarini ajratish funksiyasini ham bajaradi. demak, dnk polimeraza fermenti dnk ning qo’shqavat zanjirini ikkiga ajrata olish va qayta tiklash funksiyasini o’taydi. ribonuklein kislota-rnk tuzilishi ko’p jihatdan dnk tuzilishiga o’xshasada, ba’zi bir belgilari bilan undan tubdan farq qiladi. avvalo, rnk tarkibida uglevodlardan dezoksiriboza emas, balki riboza borligini qayd etish kerak. rnk tarkibida xuddi dn k tarkibi singari azotli asoslardan adenin, sitozin uchrasa ham timin o’rnida uratsil borligini ko’rsatib o’tish lozim. dnk qo’sh zanjirli bo’lgani holda, rnk yakka zanjirlidir. hujayrada o’z tuzilishi va funksiyasi bilan farqlanuvchi uch xil ribonuklein kislota bor. ular ribosoma r-rnk, informatsion - i-rnk va transport -- t-rnk dan iborat. uch xil rnkning hammasirnk polinmeraza fermenti ishtirokida dnk matritsasida sintez lanadi. ribosomal rnk hujayradagi barcha rnk ning 80 foizga yaqinini tashkil etadi. ribosomal rnk yadrochada sintezlanadi va oqsil molekulalari bilan bog’lanib, xomaki ribosoma holatida sitoplazmaga chiqariladi …

5 / 21

nida uning «axborotli» ekzon va axborotsiz intron qistnlari bir-biridan ajraladi, so’ngra axborotli qismlar o’zaro birikib, i-rnk faqat axborotli qismlarga ega bolgan holatda sitoplazmaga o’tadi. bu jarayon splaysing deb ataladi. uzun i-rnkdan kalta i-rnk hosil bo’lishi esa protsessin deyiladi. genetik kod - bu nuklein kislotalar molekulasida irsiy axborotni nukleotidlar ketma-ketligida berilishidan iborat. genetik kod aniqlanguncha irsiy axborot qanday berilishi noma’lum bo’lib keldi. genetik kod tilsimi aniqlangach, hujayrada oqsil sintezi qanday ro’y berishi dastlab 1954 yili g.gamov, keyinchalik f.krik, s.brenner, m.nirenberg hamda g.matteylar tomonidan aniqlandi. bu olimlarning kashfiyotiga ko’ra dezoksiribonuklein kislota o’zidagi irsiy axborotni oqsil molekulasini sintez qilish orqali avloddan-avlodga beradi. modomiki shunday ekan, u holda hujayradagi ikki yirik biopolimer dnk va oqsillarning monomerlari orasidagi aloqa to’g’risida mushohada yuritmoq zaruriyati tug’iladi. o’tilgan mavzudan oqsil monomerlari 20 xil aminokislotalardan, nuklein kislotalar monomerlari 4 xil nukleotidlardan tashkil topganligi sizga ma’lum. biz, agar, oqsil tarkibidagi har bir monomeri, ya’ni aminokislota nuklein kislotaning bir monomeri ya’ni …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "mikroorganizm sohasida biologiya"

prezentatsiya powerpoint in vivo usullari yordamida mikroorganizmlar shtammlarini yaratish. 1 2 3 4 5 6 7 8 dnk ni tekshirish. dnk replikasiyasi (ikkita bo’lishi) dnk reparasiyasi. rekombinasiya. rekombinasiya. genetik kod. transkrepsiya. translyasiya dnk komponentlari va birlamchi strukturasi. nuklein kislotalari kimyoviy birikkan nukleotidlardan, ya’ni polionukleotidlardan iborat. xar bir nukleotid uglerod va azotning geterosiklik aylanasi ( azot asoslari), bosh uglerodli shakar aylanasi (pektoza) va fosfor guruxidan iboratdir. tarkibi azotdan iborat bo’lgan aylana ( kolso), nukleotidlarda to’qim karindoshlik alokasi bo`ladi. sitozin (u) timin (t) va urasil (u) pirimidin asosi deyiladi. guanin (g) va adenin(a) kurik asosidan iborat. nukleotid tarkibiga kirgan pektoza v-d riboza yoki v-d-...

This file contains 21 pages in PPTX format (2.5 MB). To download "mikroorganizm sohasida biologiya", click the Telegram button on the left.

Tags: mikroorganizm sohasida biologiya PPTX 21 pages Free download Telegram