biotexnologiyani rivojlanish tarixi

PPTX 21 pages 820.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 820.5 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint biotexnologiyaga kirish. 1 2 3 biotexnologiya haqida umumiy tushuncha. biotexnologiyani rivojlanish tarixi. biotexnologiya fanining vazifalari. biotexnologiya haqida umumiy tushuncha hozirgi vaqtda insoniyat faqatgina tirik organizmlarning yashash davrida xosil bo’layotgan maxsulotlardangina foydalanib qolmasdan, tirik hujayralarda bo’layotgan fiziologik va biokimyoviy jarayonlarni genetik va hujayra injeneriyasi usullarini boshqarish yo’li bilan tegishli maxsulotlarni ishlab chiqishga erishmoqda. shuning uchun xam oxirgi kezlarda biotexnologik maxsulotlar ro’yxati juda xam kengaymoqda. biotexnologik usullarning keng qo’llanilishi oziq-ovqat, energetika xom-ashyo va ekologik muammolarni hal qilishda katta ro’l o’ynamokda. biotexnologiyani rivojlanish tarixi. qadim zamonlardan buyon insoniyatning xar xildagi xayot faoliyatida biotexnologik jarayonlar qo’llanilgan. bularga non pishirish, vino tayyorlash, sut maxsulotlarini achitish va boshqalar kiradi. biroq, ushbu jarayonlarning biologik moxiyati xix asrga kelib lui paster tomonidan aniqlangan. biotexnologik jarayonlarni ishlab chiqishga rus olimlari katta xissa qo’shgan. rossiyada yog’ochning gidrolizatlari, qishloq xo`jaligi chiqindilari va boshqalarni mikrobiologik qayta ishlab yem-xashak sifatida ishlatiladigan achitqi, aseton va butanol ishlab chiqaradigan zavod 1930 yilda v.n.shaposhnikov …

2 / 21

iyani rivojlanishiga katta turtki bo’ldi. nuklein kislotalarining irsiy ma’lumotlarni nasldan-naslga o’tishdagi ro’lini aniqlanishi, genetik kodlarning tushunib olinishi, mikroorganizmlarni o`stirish texnologiyasining takomillashishi, o`simliklar va xayvonlar hujayralarining genetik va injenerlik usullarni ishlab chiqib, sun’iy usulda yuqori maxsuldor organizmlarning yangi shakllarini yaratish imkoniyatlarini yaratdi. genetik va hujayra injeneriyasi biologiya fanining prinsipial yangi soxasi bo’lib, yerni tortish kuchini yengib atomlarni parchalab elektronlarni xosil qilish asosiy vositasi bo’ldi. gen injeneriyasi usuli sssrda 1972 yilda boshlangan. 1970 yillarda injenerlik usuli boshlanadi. ushbu usulda oqsil strukturasi va fermentlarni aktivligini boshqarilishini o’rganib oqsilni maqsadli yo’lga o`zgartirish imkoniyati tug’ildi. biotexnologiya sohasining asosi bo’lmish mikrobologiya sanoatining rivoji bugungi kunda o’ta xavfli hisoblangan bir qator kasalliklarning oldini olish va ularni davolashning samarali yangicha qudratli manbaiga aylanmoqda. bunga bir necha misol keltiramiz. mikroblarning tibbiyotdagi imkoniyatlari to’g’risidagi fikrimizni davom ettirib, ularni antibiotiklar sintez qilish imkoniyatlariga e’tiboringizni tortmoqchimiz. mikroorganizmlar 6000 dan ortiq antibiotiklar sintez qiladi. ulardan 100 dan ortig’i tibbiyotda qo’llaniladi. oddiygina deyarli barchamizga …

3 / 21

osomalariga kiritish va bu mikrob hujayrasining interferon sintez qila boshlaganligi gen muxandisligi fanida olamshumul burilish yasadi.. bugungi kunga kelib interferonga bo’lgan talab ortib, uning qo’llanilish sohasining yangi yo’nalishlari aniqlanmoqda xususan, xavfli o’simliklarni davolashda ham ijobiy natijalarga erishilmoqda. shuningdek, interferonning organizm hujayrasining o’zgarishiga olib keluvchi kanserogan moddalardan himoya qiluvchi qobiliyatidan ham unumli foydalanish mumkinligi isbotlandi. hozirgi vaqtda chorva mollarining quturish va boshqa bir qator. biotexnologiya fani o’zbekiston uchun eng kenja fanlardan bo’lib, uni tarixi uzoqqa bormaydi (qadimiy biotexnologiyalar; non yopish, qatiq tayyorlash va x.k. bundan istisno). bu fan asosan o’zbekiston fanlar akademiyasining mikrobiologiya institutida, genetika va o’simlikdar eksperimental biologiyasi institutida hamda respublika kimyo birlashmasiga qarashli bir qator zavodlarda (yangiyo’l biokimyo zavodi, andijon gidroliz zavodi, qo’qon spirt zavodi) rivojlanib kelmoqda. biotexnologiya ixtisosligi bo’yicha birinchi o’zbek akademigi a.g.xolmurodov (1939- 1996) fuzarium avlodiga mansub zamburug’lardan nad-kofermenti va vitaminlar kompleksi (v guruhiga kiruvchi vitaminlar, vitamin rr, q 10 va x.k.) tayyorlash texnologiyasini yaratdi. akademik m.i.mavloniy …

4 / 21

mikroorganizmlar asosida tayyorlangan bo’lib, mamlakatimiz qishloq xo’jaligida keng qo’llanilmoqda. bundan tashqari q.d.davranov rahbarligida sellyulozalignin biokarkasini (g’o’zapoya, samon, kanop poyasi, qipiq va boshqalar, maxsus tayyorlangan bazidiomisetlarning fermentlari ishtirokda tabiiy sellyulozalignin birikmalari parchalanishini amaliyotda ko’rsatib berildi b.f.d. j.tashpulatov, somon va g’o’zapoyani parchalashda "trixoderma xarzianum" deb atallish zamburug’ fermentlaridan foydalanish mumkinligini ilmiy asoslab berdi va bu texnologiyani amaliyotga qo’llash taklif va muloxazalarini chop etdi. j.tashpulatov yaratgan bu texnologiya qo’llanilganda somonda shakar miqdori 6-7%ga etgani, unda vitaminlar, aminokislotalar paydo bo’lganligi va shu tufayli somonni oziqa-birligi bir necha barobar oshganligi isbotlab berilgan. o’zbek olimlaridan t.g.gulomova, z.r.axmedova, s.m.xodjiboeva, z.f.ismoilov, i.j.jumaniyozov va boshqalar mamlakatimizda mikrob biotexnologiyasining rivojlantirish ustida chuqur ilmiy va amalliy ishlar olib bormoqdalar. shuningdek, marhum professorlar m.m.murodov va t.yu.yusupovlar olib borgan chuqur ilmiy izlanishlar asosida katta ilmiy amaliy nazariyalar yaratilgan. yuqorida fikr etilgan uch zavodda (andijon gidroliz zavodi, qo’qon spirt zavodi, yangiyo’l biokimyo zavodlarida) spirt olish uchun zarur bo’lgan amilaza fermentini ishlab chiqarish bo’yicha chuqur …

5 / 21

va uni urnini bosadiganlar); antibiotiklar (birinchi navbatda 4 - 5 avlodga mansub antibiotiklar); vitaminlar; o’simliklarni himoya qilish vositalari ishlab chiqarish. afsuski, yuqoridagilar hozirgacha mamlakatimizga tashqaridan, valyutaga keltiriladi. olimlarimizni, qolaversa bugungi kunda ta’lim olayotgan talabalarni oldilariga qo’yiladigan ko’p sonli masalalarni eng dolzarblari yuqoridagilardan iborat. biotexnologik jarayon bir necha etaplarga bo’linadi: biotexnologik muxitni tayyorlash. biotexnologik muxitni o`stirish. biotexnologik muxitni ajratish. biotexnologik muxitni tozalash. biotexnologik muxitni o`zgartirish (modifikasiya). biotexnologik muxit maxsulotidan foydalanish. biotexnologiya fanining vazifalari biotexnologiyaning birinchi navbatdagi vazifasi quyidagilarni yaratish va halq xo`jaligida keng qo’llanilishini aniqlash iborat: medisinada oldindan kasallikni aniqlashdan, yurak va qon-tomiri kasalliklarini, rak, irsiy infeksion, virus va boshqa kasalliklarni davolay oladigan biologik aktiv moddalar va dori-darmonlarni yaratish va qo’llash. o`simliklarni o`sishini boshqaruvchi moddalar, bakterial o’g’itlar, o`simliklarni kasalliklar va xashoratlardan ximoya qiladigan mikrobiologik vositalarni yaratish va qo’llash; genetik va hujayra injeneriyasi usulida xar xildagi noqulay sharoitlarga moslasha oladigan nav duragaylar yaratish. qimmatbaxo qo’shimcha ozuqa va biologik aktiv moddalar yaratib chorvachilikni …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biotexnologiyani rivojlanish tarixi"

prezentatsiya powerpoint biotexnologiyaga kirish. 1 2 3 biotexnologiya haqida umumiy tushuncha. biotexnologiyani rivojlanish tarixi. biotexnologiya fanining vazifalari. biotexnologiya haqida umumiy tushuncha hozirgi vaqtda insoniyat faqatgina tirik organizmlarning yashash davrida xosil bo’layotgan maxsulotlardangina foydalanib qolmasdan, tirik hujayralarda bo’layotgan fiziologik va biokimyoviy jarayonlarni genetik va hujayra injeneriyasi usullarini boshqarish yo’li bilan tegishli maxsulotlarni ishlab chiqishga erishmoqda. shuning uchun xam oxirgi kezlarda biotexnologik maxsulotlar ro’yxati juda xam kengaymoqda. biotexnologik usullarning keng qo’llanilishi oziq-ovqat, energetika xom-ashyo va ekologik muammolarni hal qilishda katta ro’l o’ynamokda. biotexnologiyani rivojlanish tarixi. qadim ...

This file contains 21 pages in PPTX format (820.5 KB). To download "biotexnologiyani rivojlanish tarixi", click the Telegram button on the left.

Tags: biotexnologiyani rivojlanish ta… PPTX 21 pages Free download Telegram