o'simliklarning biosferadagi ahamiyati

PPTX 11 pages 1.1 MB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.1 MB

File type PPTX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

prezentatsiya powerpoint mavzu: o’simliklarning biosferadagi ahamiyati reja biosfera haqida tushuncha o’simliklarning tabiatdagi ahamiyati o`simlik olamini muhofaza qilish biosfera (bio... va yun. sphaira—shar) — yerning tirik organizmlar tarqalgan qobigʻi. b.ning tarkibi va energetikasi undagi tirik organizmlarning faoliyati bilan bogʻliq. b.ni "hayot sohasi", yerning sirtqi qobigʻi toʻgʻrisidagi dastlabki fikrni lamark bildirgan. "b." terminini esa fanga avstraliyalik geolog e. zyuss (1875) kiritgan. b. toʻgʻrisidagi toʻlatoʻkis taʼlimotni rus olimi v. i. vernadskiy (1926) ishlab chiqqan. b. atmosferaning ozon ekranigacha balandlikda boʻlgan qismi (20—25 km), litosferaning sirtqi qismi va gidrosferani toʻliq oʻz ichiga oladi. b.ning quyi chegarasi quruqlikda 2—3 km, okean tubida 1—2 km chuqurlikkacha boradi. yerdagi hayot murakkab va xilmaxil organizmlar kompleksidan iborat. tirik organizmlar va ular yashaydigan muhit oʻzaro chambarchas bogʻlangan bir butun dinamik sistema—biogeotsenozlarni hosil qiladi. yerda hayotning rivojlanishi davomida organizmlarning bir guruhi ikkinchisining oʻrnini olib turgan boʻlsada, u yoki bu geokimyoviy funksiyalarni bajarib turadigan organizmlar nisbati oʻzgarmasdan qolgan. shu tufayli turli …

2 / 11

katta taʼsir oʻtkazmoqda. yer osti boyliklarini qazib olib, juda kup miqdorda yoqilgʻi yoqilishi moddalar almashinuvini tezlashtirib, b. tarkibi va uning gomeostaz holatiga taʼsir koʻrsatadi. shu tufayli b.ni bir butun, muayyan darajada tartibga solingan murakkab dinamik sistema deb qaralishi unda kechadigan jarayonlarni toʻgʻri tushunib olishga yordam beradi. biosfera toʻgʻrisidagi taʼlimot ekologiya, biotsenologiya va b. fanlarning rivojlanishida, tabiat va jamiyatning rivojlanishi bilan bogʻliq boʻlgan juda koʻp oʻta murakkab muammolarni xal etishda katta ahamiyatta ega. o’simliklar ekologiyasi 2 ta bo’limga bo’linadi. autekologiya bitta o’simlikka bo’ladigan ekologik omillarning ta’sirini o’rganadi. sinekologiya esa barcha o’simliklarga ekologik omillarning ta’sirini o’rganadi. autekologiya sinekologiya har qanday o’simlik tashqi muhit bilan uzviy bog’liq bo’lib, ular evaliyutsion taraqqiyot jarayonida turlicha moslashib borgandir. hayotning dastlabki bosqichlarida tirik organizmlar dastlab suvda keyin havoda, tuproqda va nihoyat organizmlarning o’zida parazitlik bilan hayot kechirishga moslashganlar. tashqi muhitdan o’simliklar o’zi uchun zarur bo’lgan energiyani olib, uning parchalanishidan hosil bo’lgan maxsulotlarni dissimilyatsiya maxsulotlarini ajratib chiqaradi. shuning …

3 / 11

ning munosabati ham turlicha bo’ladi. masalan: urug’ unib chiqishi uchun qorong’i muhit talab qilinsa, maysaning rivojlanishi uchun yorug’lik talab qilinadi. ekologik omillar o’simlikka bevosita va bilvosita ta’sir qiladi. bevosita ta’sir qiluvchi omillarga namlik, yorug’lik, issiqlik, inson va hayvonlar ta’siri misol bo’la oladi. bilvosita ta’sir etuvchi omillarga relef, tog’ jinslari, iqlimni o’zgarishi va tuproq sharoitining o’zgarishi misol bo’la oladi. ba’zan ayrim ekologik omillar bevosita va bilvosita ta’sir ko’rsatishi mumkin. masalan: shamol o’simliklarning novdasini sindirib, bargini mevasini to’kib, bevosita ta’sir ko’rsatsa, tuproqdagi namlikni kamaytirib, qatqaloq hosil qilib bevosita ta’sir ko’rsatadi. do’l o’simlikning yer usti organlariga salbiy ta’sir ko’rsatsa, tuproq namligini oshirib, havo haroratini o’zgartirib bilvosita ta’sir etadi. xar qanday ekologik omil o’simliklarga turlicha ta’sir ko’rsatadi. masalan: sholi suvda yaxshi o’sadi, lekin suv ko’p bo’lsa, g’o’za tez kunda xalok bo’ladi. ko’pchilik o’rmonda o’suvchi o’simliklar soya joyda yaxshi o’sadi, yorug’ joyda tezda xalok bo’ladi. aksincha, cho’l zonasida o’suvchi o’simliklar yorug’ joyda yaxshi rivojlansa, soya …

4 / 11

uchun 1966 yili tabiatni muhofaza qilish xalqaro ittifoqi tomonidan xalqaro “qizil kitob” tashkil qilingan. qizil kitob faqatgina xatar darakchisi bo`lmay, balki muhofaza harakatlarining dasturi hamdir. o`simlik muhofaza qilish faqatgina turli davlatlar o`rtasidagi hamkorlik yo`li bilangina muvaffaqiyatli olib borilishi mumkin. image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.jpeg image8.jpeg image1.png /docprops/thumbnail.jpeg

5 / 11

o'simliklarning biosferadagi ahamiyati - Page 5

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'simliklarning biosferadagi ahamiyati"

prezentatsiya powerpoint mavzu: o’simliklarning biosferadagi ahamiyati reja biosfera haqida tushuncha o’simliklarning tabiatdagi ahamiyati o`simlik olamini muhofaza qilish biosfera (bio... va yun. sphaira—shar) — yerning tirik organizmlar tarqalgan qobigʻi. b.ning tarkibi va energetikasi undagi tirik organizmlarning faoliyati bilan bogʻliq. b.ni "hayot sohasi", yerning sirtqi qobigʻi toʻgʻrisidagi dastlabki fikrni lamark bildirgan. "b." terminini esa fanga avstraliyalik geolog e. zyuss (1875) kiritgan. b. toʻgʻrisidagi toʻlatoʻkis taʼlimotni rus olimi v. i. vernadskiy (1926) ishlab chiqqan. b. atmosferaning ozon ekranigacha balandlikda boʻlgan qismi (20—25 km), litosferaning sirtqi qismi va gidrosferani toʻliq oʻz ichiga oladi. b.ning quyi chegarasi quruqlikda 2—3 km, okean tubida 1—2 km c...

This file contains 11 pages in PPTX format (1.1 MB). To download "o'simliklarning biosferadagi ahamiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: o'simliklarning biosferadagi ah… PPTX 11 pages Free download Telegram