oʼrta asr manbalar

DOCX 13 стр. 17,6 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,6 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: oʼrta asrlarga oid manbalar tayyorladi: abdilov jahongirxon kirish 1. oʻrta asr manbalariga kirish 2. manbalar turlari va ularning ahamiyati 3. manbalardan foydalanish va ularni tahlil qilish xulosa foydalanilgan adabiyotlar oʻrta asr manbalari: kirish oʻrta asr manbalari 5-asrdan 15-asrgacha boʻlgan davrga oid turli xil yozuvlar, hujjatlar va artefaktlarni oʻz ichiga oladi, bu tarixiy tushuncha uchun muhimdir. manbalarga yilnomalar, farmoyishlar va shartnomalar kiradi; masalan, “rustamiy yilnomasi” kabi 15-asr manbalari oʻrta osiyo tarixini yoritadi. oʻrta asr manbalarini tahlil qilish paleografiya, diplomatika va filologiya kabi 3 ta sohani oʻz ichiga oladi, ular matnlarning aniqligini va maʼnosini tekshiradi. yozma manbalar: qoʻlyozmalar va hujjatlar oʻrta asr qoʻlyozmalari, masalan, ibn sinoning "tib qonunlari" (xi asr), tibbiyotning rivojlanishida muhim rol oʻynadi va 1500 yildan ortiqroq davr mobaynida qoʻllanilgan. hujjatlar, xususan, "angliya buyuk xartiyasi" (1215), huquqiy tamoyillarni belgilab berdi, individual erkinliklar va davlat hokimiyatini cheklashni nazarda tutadi. vaqfnomalar …

2 / 13

yildan ortiq tarixga ega boʻlib, qahramonlik hikoyalari, axloqiy saboqlarni avloddan-avlodga yetkazishda muhim rol oʻynagan. folklor, jumladan maqollar va topishmoqlar, oʻrta asrlarda odamlarning kundalik hayoti, e'tiqodlari va donoligini aks ettiruvchi qimmatli ma'lumot manbai boʻlib, 200 dan ortiq xilma-xil janrlarni o'z ichiga olgan. afsonalar va rivoyatlar, xususan alpomish kabi dostonlar, xiv-xvi asrlarda shakllangan bo'lib, jamiyatning qadriyatlari va o'ziga xosligini saqlashda muhim ahamiyatga ega bo'lgan. solnomalar va tarixiy yilnomalar solnomalar va tarixiy yilnomalar, odatda, yil sayin voqealarni qisqacha qayd etib, xiv-xv asrlarda evropada keng tarqalgan, siyosiy xronikalarga o'xshashdir. o'rta asrlarda solnomalar va yilnomalar, ayniqsa xii asrda, ko'pincha monastirlar va cherkovlar tomonidan yuritilib, mahalliy aholining diniy va ijtimoiy hayotini aks ettirgan. ba'zi solnomalarda 1066-yildagi hastings jangi kabi muhim voqealar tasvirlangan, biroq ular tarixiy tahlil emas, balki voqealarni oddiy bayon qilishdan iborat edi. hayotiy asarlar va biografiyalar o'rta asr hayotiy asarlari ko'pincha avliyo hayotlaridan iborat bo'lgan, ularda 12 ta asosiy mo'jizalar va axloqiy namoyishlar keltirilgan. …

3 / 13

aniy merosni saqlashda xizmat qildi. huquqiy kodlar va qonunlar o'rta asr huquqiy kodlari, masalan, xii asrda paydo bo'lgan "magna carta" qirol hokimiyatini cheklab, huquqlarni himoya qilishga urinish bo'lgan. "yassa" kabi mo'g'ul huquqiy kodlari harbiy intizomni mustahkamlagan va xiii-xiv asrlarda savdo-sotiqni tartibga solgan. ularda o'lim jazosi keng qo'llanilgan. xi asrdagi "rus pravdasi" kabi slavyan qonunlari qotillik uchun to'lanadigan jarimalarni (vira) belgilab, jamiyatda tartib o'rnatishga va qon to'kishning oldini olishga xizmat qilgan. adabiy asarlar: sheʼriyat va nasr “qutadgʻu bilig” (1069-1070) yusuf balasagʻuniyning pand-nasihat dostonidir, 6520 baytdan iborat. bu asar adolatli hukmdorlik, axloqiy fazilatlar va ijtimoiy tartib haqida qimmatli maʼlumot beradi. alisher navoiyning “xamsa”si (1483-1485) besh dostonni oʻz ichiga oladi: “hayrat ul-abror”, “layli va majnun”, “farhod va shirin”, “sab’ai sayyor” va “saddi iskandariy”. har bir doston oʻziga xos falsafiy va axloqiy gʻoyalarni ilgari suradi. “boburnoma” (1520-yillar) zahiriddin muhammad boburning avtobiografik asari boʻlib, unda oʻzbek tilida hindistonga yurishlari, siyosiy voqealar, tabiat manzaralari va shaxsiy …

4 / 13

ridan himoya vazifasini bajargan, shu bilan birga siyosiy markaz ham boʻlgan. ibodatxonalar, xususan masjidlar, islom arxitekturasining muhim namunalari hisoblanadi, masalan, kalyan minorasi xii asrda qurilgan boʻlib, diniy va madaniy ahamiyatga ega boʻlgan. meʼmorchilikda pishiq gʻisht va yogʻochdan keng foydalanilgan, gumbazlar va ravoqlar koʻp ishlatilgan, bu uslublar asrlar davomida meʼmoriy anʼanalarni shakllantirgan. xaritalar va geografik maʼlumotlar oʻrta asrlarda xaritalar aniq emas edi, lekin ular muhim savdo yoʻllari va strategik joylarni koʻrsatib, geografik tushunchalarni aks ettirgan. meridianlar va parallellar tizimi hali toʻliq shakllanmagan edi. geografik maʼlumotlar koʻpincha sayohatchilarning yozuvlaridan olingan, masalan, marko poloning sayohatlari 13-asrda osiyo haqida muhim maʼlumotlarni taqdim etgan edi. xaritalarda tasvirlangan masofalar koʻpincha notoʻgʻri boʻlgan, lekin ular diniy eʼtiqodlar va mifologik afsonalar bilan bogʻliq geografik tushunchalarni aks ettirgan, masalan, yerning markazi haqidagi tasavvurlar. pul va iqtisodiy maʼlumotlar oʻrta asrlarda pul tizimi tangalar (kumush dinorlar, mis dirhamlar) qiymatiga asoslangan edi. iqtisodiy maʼlumotlar, xarajatlar va daromadlar qoidalarni belgilashga yordam bergan. savdo …

5 / 13

ida, til xususiyatlarini inobatga olish, masalan, o'sha davrga xos iboralar va ularning zamonaviy ma'nolarini anglash muhim. xulosa o'rta asr manbalari o'sha davr haqida qimmatli ma'lumot beradi, lekin ularning xolisligi va to'g'riligini tanqidiy baholash muhim. foydalanilgan adabiyotlar 1. "annales regni francorum" (qirollik franklarining yilliklari) 2. bedaning "historia ecclesiastica gentis anglorum" (angliya xalqining cherkov tarixi) 3. joffri de vinsafning "itinerarium peregrinorum et gesta regis ricardi" (ziyoratchilarning sayohatchilik yo'li va qirol richardning ishlari) 4 2

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "oʼrta asr manbalar"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: oʼrta asrlarga oid manbalar tayyorladi: abdilov jahongirxon kirish 1. oʻrta asr manbalariga kirish 2. manbalar turlari va ularning ahamiyati 3. manbalardan foydalanish va ularni tahlil qilish xulosa foydalanilgan adabiyotlar oʻrta asr manbalari: kirish oʻrta asr manbalari 5-asrdan 15-asrgacha boʻlgan davrga oid turli xil yozuvlar, hujjatlar va artefaktlarni oʻz ichiga oladi, bu tarixiy tushuncha uchun muhimdir. manbalarga yilnomalar, farmoyishlar va shartnomalar kiradi; masalan, “rustamiy yilnomasi” kabi 15-asr manbalari oʻrta osiyo tarixini yoritadi. oʻrta asr manbalarini tahlil qilish paleografiya, diplomatika va filologiya kabi 3 ta sohani oʻz ichiga oladi, ular matnlarning aniqligini va maʼnosini ...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (17,6 КБ). Чтобы скачать "oʼrta asr manbalar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: oʼrta asr manbalar DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram