hududiy shakliga ko‘ra turlarga ajratish

PPTX 22 стр. 346,3 КБ Бесплатная загрузка

22 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 346,3 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 22

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 22

powerpoint presentation 1 jahon mamlakatlarini hududiy shakliga ko‘ra turlarga ajratish dilafruz abdunaimovna 1. hududiy shakliga koʻra dunyo mamlakatlarini tasniflash 2. asosiy hududiy shakllar: ta’riflar va misollar 3. hududiy shakllarning iqtisodiy va siyosiy ta’siri reja: kirish kirishning shakli aniq bir davlat bilan bogʻliq emas, aksincha, hududning kirish qismi, masalan, daryo deltasi yoki qoʻltiqning qirgʻoq chizigʻiga qarab tasniflanadi. geografik nuqtai nazardan, kirishlar davlatning umumiy shakliga taʼsir qilishi mumkin, lekin odatda davlatning asosiy territorial shakli hisoblanmaydi. uning ta’siri faqat uning qirg’oq chizig’i bilan bog’liqdir. kirish koʻpincha davlatning umumiy hududida unchalik katta boʻlmagan hududlarda uchraydi, bu holat uni asosiy shakl tasnifiga nisbatan kichikroq geomorfologik xususiyatga aylantiradi. hududiy shaklning ahamiyati territorial shakl 100% qulay boʻlmagan konfiguratsiyalar tufayli 30% gacha transport xarajatlariga olib kelishi mumkin, bu esa iqtisodiy samaradorlikka salbiy taʼsir qiladi. mamlakatning choʻzilgan shakli, ayniqsa, 25 gradusdan ortiq kenglikda, 45% qishloq xoʻjaligi mahsulotlarini yetishtirish uchun noqulay iqlim sharoitlarini keltirib chiqarishi mumkin. hududiy shaklning murakkabligi davlatning …

2 / 22

aklni ko'rsatadi. compact davlatlar komakt davlatlar nisbatan doira yoki kvadrat shakliga ega boʻlib, ularning markazdan chegaralargacha boʻlgan masofasi minimal farq qiladi, bu esa 1 dan 1,5 gacha boʻlgan komaktsizlik indeksiga ega. ushbu davlatlar transport, aloqa va boshqaruv uchun qulaydir, chunki poytaxtdan barcha hududlarga yetib borish osonroq, masalan, polsha yoki urugvay kabi davlatlar buning yorqin misolidir. komakt davlatlarda har bir aholi punktiga ta'sir etuvchi bir nechta chegaralar mavjud, bu esa davlat hududiy yaxlitligini ta'minlash va tabiiy resurslarni boshqarishni osonlashtiradi, bu iqtisodiy o'sishga yordam beradi. cho'ziq davlatlar italiya kabi cho'ziq davlatlar shimoldan janubga qarab 1200 km masofaga cho'zilgan, uning shakli dengiz sohilini boshqarish va turli iqlim zonalari bilan aloqani ta'minlaydi. cho'ziq davlatlar, odatda, geografik kenglik bo'ylab cho'zilgan bo'lib, uzunligi kengligidan kamida besh barobar katta bo'lishi mumkin, masalan, chili janubdan shimolga 4300 km ga cho'zilgan. norvegiya 1752 km uzunlikka ega bo'lgan cho'ziq davlatga misol bo'la oladi. bu kabi hududlar transport va aloqa uchun …

3 / 22

kaning ichida to'liq anklav bo'lib, buning natijasida lesotoning siyosiy va iqtisodiy mustaqilligi janubiy afrikaga bog'liq bo'lib qoladi. teshikli davlatlarning hududiy tuzilishi transport infratuzilmasi va xalqaro savdo aloqalari uchun jiddiy muammolar tug'dirishi mumkin, bojxona va migratsiya nazoratini murakkablashtiradi. protruding (protuberant) davlatlar keng tarqalgan protuberant davlatlar, masalan, myanma (birma), uning tenasserim qismi tufayli, transport va aloqa uchun muhim ahamiyatga ega bo'lgan qo'shni dengizga kirish imkoniyatini beradi. protuberant davlatlar, shuningdek, «panhandle» davlatlar deb ham ataladi, o‘z hududining asosiy qismidan sezilarli darajada uzoqqa cho‘zilgan tor hududga ega, masalan, afg‘onistonning vaxon yo‘lagi. territorial shaklning bu turi, davlatga qo'shimcha tabiiy resurslardan foydalanish imkoniyatini berishi mumkin, masalan, kongo demokratik respublikasining atlantika okeaniga qisqa, lekin muhim chiqishi. fragmentlangan davlatlar fragmentlangan davlatlar bir nechta alohida qismlardan iborat, bu qismlar quruqlik yoki suv orqali ajratilgan bo'lishi mumkin, masalan, indoneziya 17,000 dan ortiq orollarni o'z ichiga oladi. ushbu davlatlar hududiy yaxlitlik bilan bog'liq logistika, transport va mudofaa muammolariga duch keladi, chunki …

4 / 22

usiyatlariga tayanadi. filippin kabi murakkab shakldagi davlatlar logistik qiyinchiliklarga duch keladi, jumladan transport xarajatlari ortishi va markaziy hokimiyatning uzoq hududlar bilan aloqasini ta'minlashda muammolar yuzaga keladi. arxipelag davlatlar arxipelag davlatlar global siyosatda o'ziga xos rol o'ynaydi, xususan, dengiz huquqi va dengiz chegaralarini belgilash masalalarida, 1982-yilgi bmt konvensiyasida aks etgan. arxipelag davlatlarining iqtisodiyoti ko'pincha dengiz resurslari (baliqchilik, turizm) va dengiz savdosiga bog'liq, bu ularning geografik tarqalishi tufayli muhim ahamiyatga ega. indoneziya, yaponiya va filippin kabi yirik arxipelag davlatlarining hududlari ko'plab orollardan iborat bo'lib, ularning umumiy soni ba'zan o'n mingdan oshishi mumkin. quruqlik bilan o'ralgan davlatlar quruqlik bilan o'ralgan davlatlar okeanga to'g'ridan-to'g'ri chiqish yo'liga ega emas, bu esa global savdoda 44 ta davlat uchun transport xarajatlarini oshiradi. geografik izolyatsiya tufayli quruqlik bilan o'ralgan 12 ta davlat, ayniqsa afrika qit'asida, dengizga chiqish imkoniyati bo'lgan qo'shnilarga bog'liq holda iqtisodiy rivojlanishga to'sqinlik qiladi. boliviya kabi quruqlik bilan o'ralgan ba'zi davlatlar, tarixiy sabablarga ko'ra dengizga chiqish …

5 / 22

r bo'lib, ularning soni kam, masalan, san-marino italiya ichida joylashgan. vatikan ham anklav davlat hisoblanadi, rim shahri ichida joylashgan bo'lib, uning hududi atigi 0.44 kvadrat kilometrni tashkil etadi. vatikan ham anklav davlat hisoblanadi, rim shahri ichida joylashgan bo'lib, uning hududi atigi 0.44 kvadrat kilometrni tashkil etadi. hududiy shaklning ijtimoiy-iqtisodiy ta'siri yirik davlatlar (masalan, rossiya, kanada) turli xil tabiiy resurslarga ega bo'lib, ularning yaimni 15-20 foizga oshirishi mumkin, ammo boshqaruv va infratuzilmaga katta investitsiyalar talab etiladi. cho'ziq shaklga ega davlatlarda transport infratuzilmasi xarajatlari yuqori bo'lishi mumkin, bu esa iqtisodiy o'sishni 5-10 foizga sekinlashtirishi va mintaqalar o'rtasida integratsiyani qiyinlashtirishi mumkin. ixcham shaklga ega davlatlarda (masalan, urugvay) boshqaruv samaradorligi 8-12 foizga yuqori bo'lishi mumkin, lekin resurslar taqsimoti va iqtisodiy diversifikatsiya cheklangan bo'lishi mumkin. hududiy shaklning siyosiy ta'siri qisqa va zich davlatlar (masalan, polsha, urugvay) markazlashgan boshqaruv, infratuzilmani rivojlantirish va resurslarni taqsimlashda afzalliklarga ega bo'lib, siyosiy barqarorlikni ta'minlaydi. dengizga chiqish imkoniyati bo'lgan davlatlar (150 …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 22 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "hududiy shakliga ko‘ra turlarga ajratish"

powerpoint presentation 1 jahon mamlakatlarini hududiy shakliga ko‘ra turlarga ajratish dilafruz abdunaimovna 1. hududiy shakliga koʻra dunyo mamlakatlarini tasniflash 2. asosiy hududiy shakllar: ta’riflar va misollar 3. hududiy shakllarning iqtisodiy va siyosiy ta’siri reja: kirish kirishning shakli aniq bir davlat bilan bogʻliq emas, aksincha, hududning kirish qismi, masalan, daryo deltasi yoki qoʻltiqning qirgʻoq chizigʻiga qarab tasniflanadi. geografik nuqtai nazardan, kirishlar davlatning umumiy shakliga taʼsir qilishi mumkin, lekin odatda davlatning asosiy territorial shakli hisoblanmaydi. uning ta’siri faqat uning qirg’oq chizig’i bilan bog’liqdir. kirish koʻpincha davlatning umumiy hududida unchalik katta boʻlmagan hududlarda uchraydi, bu holat uni asosiy shakl tasnifiga nisbatan k...

Этот файл содержит 22 стр. в формате PPTX (346,3 КБ). Чтобы скачать "hududiy shakliga ko‘ra turlarga ajratish", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: hududiy shakliga ko‘ra turlarga… PPTX 22 стр. Бесплатная загрузка Telegram