arablarning o’rta osiyoga istilosi

DOCX 8 pages 44.4 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 44.4 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

arablarning o’rta osiyoga istilosi shahrsabz davlat pedagogika instuti tarix yo’nalishi 1-kurs 1-24 gurux talabasi ramazonov azim sodiqovich shomirzayeva matluba berdal qizi annotatitsiya; arab xalifaligining oʻrta osiyoda (vii—viii asrlar) islom dinini yoyish, amudaryo va sirdaryo oraligʻidagi (hozirgi turkmaniston, oʻzbekiston, tojikiston, qozogʻiston va qirgʻiziston) yerlarni bosib olish maqsadida olib borgan harbiy harakatlari. annotatitsiya;the military campaigns of the arab caliphate in central asia (7th-8th centuries) aimed at spreading islam and conquering the lands between the amu darya and syr darya rivers (present-day turkmenistan, uzbekistan, tajikistan, kazakhstan, and kyrgyzstan). anatotitsiya;voennie poxodi arabskogo xalifata v srednyuyu aziyu (vii–viii vv.) bili napravleni na rasprostranenie islama i zavoevanie zemel mejdu rekami amudarey i sirdarey (sovremennie turkmenistan, uzbekistan, tadjikistan, kazaxstan i kirgiziya). kalit so’zlar:arab xalifaligi, oʻrta osiyo, islom dini, harbiy yurishlar, amudaryo, sirdaryo, movarounnahr, xuroson, nahavand jangi, marv, buxoro, samarqand, soʻgʻdiyona, toxariston, xorazm, turkiy xalqlar, forsiy tillar,gʻarbiy turk xoqonligi, qutayba ibn muslim, al-hajjoj, islamlashtirish, fitna davri, shosh, fargʻona …

2 / 8

zi marv shahri 651-yilda basra hokimi abdulloh ibn amir tomonidan egallanadi va natijada xalifalik chegaralari amudaryo daryosigacha choʻziladi amudaryo daryosi shimolida joylashgan hududlar arablar tomonidan „movaro un-nahr“ („daryoning narigi tomoni“)deb atalgan. hudud arablar oldin bosib olgan yerlardan farq qilardi, movarounnahr (xurosondan sharqda amudaryodan janubda hindukush togʻlarigacha boʻlgan toxariston yerlarini hamda amudaryodan shimolda joylashgan shimoliy toxariston va sugʻd yerlarini oʻz ichiga olgan) unumdor yerlarga ega boʻlgan vodiylari va vohalari, ularning xilma-xil landshaftlari bilan ajralib turar edi, bu joylarda oʻtroq va koʻchmanchi hayot tarzida turli xalqlar yashagan. movarounnahrda ma'muriy boshqaruv forsning markazlashgan boshqaruvi kabi boʻlmagan boʻlib, oʻlka ko'plab kichik mustaqil mahalliy hokimliklarga bo'lingan edi.movarounnahr geografik, siyosiy va ijtimoiy jihatdan 4 ta hududga boʻlingan: toxariston (baqtriya) amudaryoning yuqori oqimida, shimolda hisor togʻlari, sharq va janubda hindukush togʻlari bilan oʻralgan; soʻgʻd yoki soʻgʻdiyona, oʻrta amudaryoning sharqida va zarafshon daryosi atrofida; xorazm yoki xorasmiya, amudaryoning quyi oqimidan to orol dengiziga qadar; shimolda hisor togʻlaridan to …

3 / 8

ga kelganga qadar davom etgan. xoqonlik ikki qismga boʻlingandan soʻng gʻarbiy turk xoqonligi movarounnahrning turli mahalliy hokimliklari ustidan hukmronligini saqlab qolgan, baʼzan hatto balxgacha bosqinchilik yurishlarini ham olib borishgan.xitoylik buddaviy rohib syuan szan 630-yilda toxaristonga kelganida gʻarbiy turk xoqonining toʻngʻich oʻgʻli, qunduz shahri hokimining boshqaruvi ostida 27 ta dan kam bo'lmagan mahalliy hokimliklar haqida ma'lumot berib oʻtadi. 650-yillarda gʻarbiy turk xoqonligi qulagandan soʻng qunduz shahri hokimi xoqonlikka daʼvo qilib, mustaqil hukmdorga aylanadi. xoqonlar toxaristonning boshqa hokimliklari ustidan rasman hukmronlikni saqlab qolishgan boʻlsada, biroq kelib chiqishi turkiy boʻlgan koʻpchilik mahalliy hokimlar amalda mustaqil edi. amudaryodan shimolda, yuqori toxaristonda eng muhim hokimliklar badaxshon, xuttalon, qubodiyon va chagʻoniyon edi. amudaryoning janubida, quyi toxaristonda, markaziy shahar hisoblangan qadimiy balx shahri joylashgan bo'lib, u toxaristonning eng muhim aholi manzilgohi va uning diniy markazi hisoblangan, bundan tashqari, balx shahrida joylashgan navbahor buddaviylik stupasi juda mashhur boʻlib, koʻplab ziyoratchilarni oʻziga jalb qilgan. yana joʻzjon, bodgʻis, hirot va …

4 / 8

, ayrimlari esa turkiy unvonlarga ham ega boʻlishgan, samarqand hokimi ular orasida alohida oʻringa ega boʻlgani uchun ixshid unvoniga sazovor boʻlgan (fargʻona hokimi ham „ixshid“ deb yuritilgan) .soʻgʻdiyonaning shimoli-sharqida 160 kmga yaqin hududni egallagan, yer unumdorligi boʻyicha sirdaryo atrofidagi yerlardan ancha past boʻlgan mirzachoʻl tekisligi joylashgandi. u shimoli-gʻarbda shosh (hozirgi toshkent), sharqda fargʻona bilan chegaradosh ed. soʻgʻdiyonaning gʻarbida esa, choʻl markazida xorazm joylashgan. unda oʻtroq hayot tarzi kechiruvchi aholi istiqomat qilgan. ushbu hududning iii asr oxiri va arablar istilosining boshlarigacha boʻlgan davr tarixi yetarlicha arxeologik va yozma manbalar yoʻqligi tufayli aniq emas. hozirgacha olimlar bu hududda buddaviylikning belgilari mavjud emasligi va zardushtiylikning hukmronligi davom etishi tufayli xorazm kushonlar hukmronligi ostida bor yoki yoʻq ekanligi haqida bahslashib kelmoqdalar. at-tabariyning ma'lumotiga koʻra, bu hudud ardashir i (224—242) davrida sosoniylar tomonidan bosib olinib, sosoniylar davlatiga ma'lum darajada qaram qilingan. qadimgi tangalar oʻrganilishi va xi arsda yashagan olim al-beruniyning yilnomalari orqali xorazmni iv asr …

5 / 8

zjon hokimini magʻlub etib, joʻzjon, foryob, taliqon va balxni egallashga muvaffaq boʻladi. arab qoʻshinlari xorazmgacha boʻlgan hududlarni talon-toroj qilishgan.[footnoteref:3] 654-yilda soʻgʻdiyonaning maymurgʻ shahri arablar bosqiniga uchradi. biroq oradan koʻp oʻtmay, karin (ehtimol, karin-pahlaviylar sulolasi vakili) boshchiligidagi mahalliy aholi qoʻzgʻolon koʻtaradi. natijada arablar xuroson (hozirgi afgʻonistonning shimoli, eeonning shimoli-sharqiy qismi hamda janubiy turkmanistonning amudaryogacha boʻlgan yerlari)ni tark etishadi. xitoy manbalariga koʻra, toxariston hokimlari yazdigard iii ning oʻgʻli peroʻzni bir muddat rasman fors shohi etib taxtga oʻtqazadilar. bunga qarshi arablar hech qanday harakatni amalga oshira olmaydilar, chunki ular birinchi fitna (656—661) bilan mashgʻul boʻlib qolishgandi. lekin 655—658-yillarda ham talonchilik yurishlari davom etavergan.fuqarolar urushi tugagach, xuroson ustidan xalifalikning hukmronlik nazoratini tiklash vazifasi abdulloh ibn amirga yuklatildi. ibn amirning bu hududga ilk marotaba harbiy yurishi bilan keyingi yillarda sodir boʻlgan voqealar orasida tarixiy chalkashliklar mavjud, ammo mahalliy yozma manbalar koʻra, bu yillarda aholi arablarga qarshi isyonlar koʻtarishgan. shuningdek, ibn amirning oʻrinbosari qays ibn al-xattam …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "arablarning o’rta osiyoga istilosi"

arablarning o’rta osiyoga istilosi shahrsabz davlat pedagogika instuti tarix yo’nalishi 1-kurs 1-24 gurux talabasi ramazonov azim sodiqovich shomirzayeva matluba berdal qizi annotatitsiya; arab xalifaligining oʻrta osiyoda (vii—viii asrlar) islom dinini yoyish, amudaryo va sirdaryo oraligʻidagi (hozirgi turkmaniston, oʻzbekiston, tojikiston, qozogʻiston va qirgʻiziston) yerlarni bosib olish maqsadida olib borgan harbiy harakatlari. annotatitsiya;the military campaigns of the arab caliphate in central asia (7th-8th centuries) aimed at spreading islam and conquering the lands between the amu darya and syr darya rivers (present-day turkmenistan, uzbekistan, tajikistan, kazakhstan, and kyrgyzstan). anatotitsiya;voennie poxodi arabskogo xalifata v srednyuyu aziyu (vii–viii vv.) bili napravleni ...

This file contains 8 pages in DOCX format (44.4 KB). To download "arablarning o’rta osiyoga istilosi", click the Telegram button on the left.

Tags: arablarning o’rta osiyoga istil… DOCX 8 pages Free download Telegram