sensor tizim

PPTX 18 стр. 396,7 КБ Бесплатная загрузка

18 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 396,7 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 18

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 18

prezentatsiya powerpoint 7. ma’ruza. sensor tizim fiziologiyasi (1-qism). reja: 1. sensor tizimga umumiy tavsifnoma. 2. retseptorlarning sinflanishi. 3. ko’rish sensor tizimi. 4. eshituv sensor tizimi. 5. muozanat sensor tizmi. 6. ta’m bilish va hid bilish sensor tizmi. 7. muskul- bo’g’im sezgilari. 8. taktil bosim sezgilari. 9. og’riq sezgisi. 10. vistseroretseptsiya. sensor tizimga umumiy tavsifnoma sensor tizim (i.p.pavlov bo’yicha analizator) nerv tizimining bir qismi hisoblanib, u qabul qilishga ixtisoslashgan elementlar – sensor retseptorlar deyiladi, ular tashqi va ichki muhitdan ta’sirotlarni qabul qiluvchi, retseptorlardan olingan axborotni miyaga o’tkazuvchi nerv yo’llari va olingan axborotni qayta ishlovchi bosh miyadan iboratdir. sensor tizim bosh miyaga axborotni yetkazib beradi. har qanday sensor tizimning ishi turli ko’rinishda qabul qilingan ta’sirotlarni nerv impulslariga aylantirib, ularni neyronlar zanjiri orqali markaziy nerv tizimiga yetkazib berishdan iborat bo’ladi. impulslar kelishi tufayli bosh miya katta yarim sharlari sezgilar, idroklar, tasavvurlar, ya’ni tashqi olam xissiy in’ikosining turli shakllari yuzaga chiqadi. bosh miya yarim …

2 / 18

hun u ilgarigi ta’sirotdan muayyan qismgacha ortiqroq bo’lishi kerak degan qonunni 1834 yilda e.veber ta’riflab berdi. veber o’z tajribalarida qo’l terisiga muayyan vaznli yuk qo’ydi. ilgari ta’sir etgan yukning vaznidan muayyan miqdorda ortiq bo’lgan qo’shimcha yuk qo’yilgandagina bosim sezgisi kuchayadi. masalan, odam qo’l terisini 100 g vaznli qadoq tosh bosib tursa, shu bosim sezgisini kuchaytirish uchun 3 g vaznli qadoq tosh qo’shish kerak. terini 200 g vaznli qadoq tosh bosayotgan bo’lsa, bosim oshganligining minimal sezgisi kelib chiqishi uchun 6 g vaznli qadoq tosh qo’shish kerak, teriga 600 g vaznli qadoq tosh ta’sir etayotgan bo’lsa, 18 g yuk qo’shiladi. signallarni o’tkazish va o’zgartirish. sensor tizimda signallarni o’zgartirish va o’tkazish jarayonlari bosh miyani oliy bo’limlariga shunday muhim axborotni olib boradiki, u yerda tez va aniq axborotning tahlili amalga oshadi. signallarni o’zgartirish shartli ravishda ikki turga bo’linadi: fazoviy va vaqtga nisbatan. fazoviy o’zgartirishlar ichida signallarning turli qismlarini bir biriga nisbatan o’zgarishi muhim o’rin …

3 / 18

anda kuchli qo’zg’aladi va rag’bat ta’siri boshlanishi va tugashi to’g’risida axborot beradi. bu xildagi miyaga o’tkazuvchi axborot hajmini kamaytirish boshqa sensor tizimlarida ham uchraydi. retseptorlarning sinflanishi. amaliyotda retseptorlarning psixofiziologik sinflanishi muhim ahamiyatga ega bo’lib, ta’sirotlarga nisbatan sezish xarakteriga ko’ra: insonlarda ko’ruv eshituv, hid biluv, ta’m biluv retseptorlari, termo-proprio- vestibuloretseptorlar va og’riq retseptorlari tafovut etiladi. retseptorlar ichki va tashqi retseptorlar deb ataluvchi ikkita katta guruhga ham bo’linadi. ichki retseptorlar (interoretseptorlar) va tashqi (ekstraretseptorlar). interaretseptorlarga vestibulo-va proprioretseptorlar (tayanch-harakat apparatini retseptorlari) hamma vistseroretseptorlar (ichki organlar holatidan signal beruvchi) retseptorlar kiradi. ekstraretseptorlarga esa eshituv, ko’ruv, hid biluv, ta’m biluv retseptorlari kiradi. retseptorlarning tashqi muhit bilan aloqasining xarakteriga ko’ra distant, ta’sirlovchi manbadan axborotni ma’lum masofadan qabul qilinadi. (ko’ruv, eshituv va hid biluv) va kontakt, retseptorlar ta’sirlovchini bevosita ta’sirida qo’zg’aladi (tam biluv, taktil). ta’sirlovchilarning tabiatiga ko’ra: retseptorlar: fotoretseptorlar, mexanoretseptorlar va boshqalarga bo’linadi. barcha retseptorlar birlamchi – sezuvchi va ikkilamchi – sezuvchi retseptorlarga bo’linadi. birlamchi sezuvchi retseptorlarga …

4 / 18

arida tashqi muhitdan berilgan ta’sirotlar yangi retseptor signaliga aylanadi yoki sensor signali transduktsiyasi amalga oshiradi. bu jarayon 3 boskichni o’z ichiga oladi. 1. hid taratuvchi molekula yoki ta’m biluv moddasi (hid biluv, ta’m biluv) yorug’lik (kuruv) yoki mexanik ta’sirotlar bilan retseptorlar hujayra membranasida joylashgan oqsil molekulasi bilan o’zaro aloqasi yuzaga chiqadi. 2. retseptor hujayralarida sensor signallarning hosil bo’lishi va uning uzatilishiga bog’liq bo’lgan jarayonlar ro’y beradi. 3. retseptor membranasida joylashgan ion kanallari ochilish va ular orqali ion tok oqimi o’ta boshlaydi. ko’rish sensor tizimi. ko’ruv sensor tizimi boshqa analizatorlar orasida muhim ahamiyat kasb etadi. chunki bu tizim miyaga tashqi muhitdan tushgan axborotlarning 90% ini yetkazadi. ko’rish - ko’p bo’g’inli jarayon bo’lib, ko’ruv obrazining shakllanishi va aks ettirilgan nurlarni to’r pardaga aniq proektsiyalashdan boshlanadi va analizatorning po’stloq markazida ko’ruv doirasida qanday jism borligi to’g’risida xulosa chiqarish bilan tugaydi. ko’zning optik tizimi tuzilishi va funktsiyasi. ko’z olmasi sharsimon shaklga ega bo’lib, chap …

5 / 18

i; 2- ko’z soqqasining shox pardasi; 3- ko’zning qon tomir pardasi; 4- ko’zning rangli pardasi; 5- ko’zning oldingi bo’shlig’i (suyuqlik bilan to’lgan); 6- ko’z qorachig’i; 7- ko’z gavxari; 8- gavharni o’rab turuvchi kipriksimon muskul; 9- shishasimon tana; 10¬ko’zning to’r pardasi; 11- ko’rish nervi uzoqdan ko’rish. uzoqdan ko’ruvchi ko’zning bo’ylama o’qi kalta, shu sababli uzoqdagi narsalardan kelayotgan parallel nurlar to’r parda orqasida to’planadi. to’r pardada esa yorug’ sochish doirasi vujudga keladi, ya’ni narsa tasviri noaniq, yoyilib tushadi. refraktsiyaning bu kamchiligini bartaraf qilish uchun akkomodatsiyaga zo’r berish ya’ni, gavhar qabariqligini oshirish zarur. shu sababli uzoqdan ko’ruvchi kishi faqat yaqinga qaraganda emas, balki uzoqqa qaraganda ham akkomodatsion muskullarga zo’r beradi. uzoqdan ko’rishni bartaraf qilish uchun odamlar ikki tomoni qabariq ko’zoynak taqishadi. gipermetropiyaning qarilik davridagi uzoqdan ko’rishga aralashtirmaslik kerak. ko’rish qobiliyatining pasayishini oldini olish. yaqindan va uzoqdan yaxshi ko‘rmaslik har xil sabablarga bog'liq bo’ladi. maktabgacha yoshdagi bolalarda uzoqdan ko‘rish uchraydi. odatda, maktab yoshidagi bolalarda …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 18 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "sensor tizim"

prezentatsiya powerpoint 7. ma’ruza. sensor tizim fiziologiyasi (1-qism). reja: 1. sensor tizimga umumiy tavsifnoma. 2. retseptorlarning sinflanishi. 3. ko’rish sensor tizimi. 4. eshituv sensor tizimi. 5. muozanat sensor tizmi. 6. ta’m bilish va hid bilish sensor tizmi. 7. muskul- bo’g’im sezgilari. 8. taktil bosim sezgilari. 9. og’riq sezgisi. 10. vistseroretseptsiya. sensor tizimga umumiy tavsifnoma sensor tizim (i.p.pavlov bo’yicha analizator) nerv tizimining bir qismi hisoblanib, u qabul qilishga ixtisoslashgan elementlar – sensor retseptorlar deyiladi, ular tashqi va ichki muhitdan ta’sirotlarni qabul qiluvchi, retseptorlardan olingan axborotni miyaga o’tkazuvchi nerv yo’llari va olingan axborotni qayta ishlovchi bosh miyadan iboratdir. sensor tizim bosh miyaga axborotni yetkazib bera...

Этот файл содержит 18 стр. в формате PPTX (396,7 КБ). Чтобы скачать "sensor tizim", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: sensor tizim PPTX 18 стр. Бесплатная загрузка Telegram