yurakfiziologiyasi(1-qism)

PPTX 17 pages 621.0 KB Free download

17 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 621.0 KB

File type PPTX

Pages 17

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 17

prezentatsiya powerpoint 9. ma’ruza. yurak fiziologiyasi (1-qism). reja: 1. yurakning tuzilishi va joylashuvi. 2. yurak avtomatiyasi, o’tkazuvchi tizimi va vazifalari. 1. yurak muskullarining xususiyatlari. 2. miokard hujayrasining tuzilishi. 3. miokordning refrakterlik davri va ekstrasistola. 4. yurak klapanlarining funksiyasi 5. yurakning qisqa vaqtli hajm va bosim yuklamalariga o'z-o'zini boshqarish reaksiyalari 6. organizmdagi innervatsiyalangan yurak dinamikasi. yurak muskulli a’zo bo’lib, ko’krak qafasining ichida, kuks oralig’ining o’rta qismida, to’sh suyagining orqasida joylashgan. uning 2/3 qismi chap, 1/3 qismi o’ng tomonida qiya holatda joylashgan bo’lib, uchi oldinga, pastga va chapga qaragan. yurakning chegarasi yuqoridan ikkinchi qovurg’a oralig’ida, o’ngdan to’sh suyagining cheti, o’mrov osti chizig’idan 1 sm ichkarida, chapdan ko’krak bezidan 1 sm chetda, pastdan 5 qovurg’a oralig’ida bo’ladi. tirik odamda yuraking kengligi 12-15 sm, uzunasi 14-16 sm, ayollarda o’rtacha vazni 250 g, erkaklarda 300 g. yurak yassilashgan konus shaklida bo’lib, ko’pincha joylashuvi va shakli odamning yoshiga va konstitutsiyasiga, nafas harakat-lari va bajariladigan jimoniy harakatlariga …

2 / 17

li, 2 – chap quloqcha, 3 – chap tojsimon arteriyasining oldingi qorinchalararo shoxi, 4 – yurakning katta venasi, 5 – chap qorincha, 6 – o’ng qorincha, 7 – o’ng tojsimon arteriyasi, 8 – o’ng quloqcha, 9 – aorta yoyi, 10 – yuqorigi kavak vena 1 – aorta, 2 – chap o’pka arteriyasi, 3 – chap bo’lmacha, 4 – chap o’pka venalari, 5 – o’ng bo’lmacha – qorinchali teshigi, 6 – chap qorincha, 7 – aorta qopqog’i, 8 – o’ng qorincha, 9 – o’pka stvolining qopqog’i, 10 – pastki kavak vena, 11 – o’ng bo’lmacha qorinchali teshigi, 12 – o’ng bo’lmacha, 13 – o’ng o’pka venalari, 14 – o’ng o’pka arteriyasi, 15 – yuqoridagi kavak vena. atipik miotsitlar yurakning o’tkazuvchi tizimini hosil qiladi. bular purine tolalari deb ham ataladi. bu hujayralarning to’plamlari yurakning ma’lum joylarida uchraydi. yurakning o’ng quloqchasi bilan yuqoriga kavak vena oralig’ida kis-flak tuguni hosil bo’ladi. bundan tashqari yurakning …

3 / 17

a yo’naladi va yurakning uchida burmani hosil qilib ichki bo’ylama qavatga o’tib, yuqorigi chetlari bilan fibroz halqalarga birikadi. tashqi va ichki bo’ylama qavatlar orasida sirkulyar joylashgan o’rta qavati o’rnashadi atipik muskul tolalari funktsional jixatdan bir hil emas. sinoatrial tugunning bir necha hujayralari xaqiqiy peysmekrlar hisoblanadi, ya’ni spontan o’z-o’zidan tarzda harakat potentsialini yuzaga chiqara oladi. qolgan xujayralar esa latent boshqaruvchilarga kiradi. haqiqiy va latent peysmekkerlarda ishga miokardlardan qo’zg’alish ritmlarini hosil bo’lishi bilan fark qiladi. bu hujayralar diastola vaqtida yuqori ion utkazuvchanlik hususiyatiga ega bo’lib peysmekker potentsialini sekin diastolik depolyarizatsiyasi hosil bo’lishiga olib keladi. bu vaqtda mahalliy tarqalmaydigan qo’zg’alish vujudga keladi. hakikiy peysemekkerda latent peyemekerlarga nisbatan bo’sag’a sohasi tezroq yetib boradi. bu diastolik depolyarizatsiya sohasiga yetib borishi bilan, tarqaluvchi harakat potentsiali yuzaga keladi. miokard hujayralarini elektrik faolligi. tabiiy holatda miokard hujayralari ritmik aktiv (qo’zg’algan) holatida bo’ladi. shuning uchun ham ularning tinchlik potentsiali to’g’risida shartli ravishda gapirish mumkin. uni kattaligi -90mv ga teng …

4 / 17

sa bo’lmacha va qorinchalarni ketma-ket qisqarishini ta’minlaydi. ayrim sabablarga ko’ra ikkinchi tartibdagi avtomatiya markazi ham ishdan chiqsa, u holda boshqaruvchilik vazifasini gis tutami bajara boshlaydi. gis tutamida qo’zg’alishlar soni minutiga 30-40 tani tashkil qiladi. agarda gis tutami ham ishlamay qo’ysa, u holda ritm yetakchilik vazifasi purkine tolalari zimmasiga tushadi. bu holda yurak ishlash ritmi tahminan minutiga 20 tani tashkil etadi. qorinchalar va bo’lmachalar muskul tolalari orqali qo’zg’alishni o’tish tezligi 0,9-1 m/s tashkil etadi, bo’lmacha va qorincha orasidagi tugun tolalarida esa 0,05, purkine tolalarida esa 3 m/s ga teng. purkine tolalarida qo’zg’alishni tez o’tishi qorinchalarni bir vaktda tez qo’zg’alishini ta’minlaydi. qorinchalarni tulik qamrab olish vaqti 10-10 ms ga teng. shunday qilib, yurakning o’tkazuvchi tizimi bir qancha fizialogik afzalliklarni keltirib chiqaradi: 1. impulslarni ritmik hosil qilish (xp); 2. bo’lmacha va qorinchalarni ketma-ket qisqarishini; 3. qorincha miokordani bir vaqtda qo’zg’alishini ta’minlaydi. yurakning qon haydash vazifasi. yurak miokardi sinixron, doimiy qisqarib turishi hisobiga tomirlar …

5 / 17

ijasida bosim orta boshlaydi. chap qorinchadan aortaga, o’ng qorinchadan o’pka arteriyalariga qonni xaydab beradi. aorta va o’pka arteriyalarining boshlangan joylarida yarimoysimon klapanlar bor. diastola vaqtida qonni orqaga qaytishiga yo’l qo’ymaydi. qorinchalar va bo’lmachalar diastolasi vaqtida, bu qismlarda bosim nolga teng bo’ladi. natijada qon venalardan bo’lmachalarga, undan so’ng qorinchalarga o’tadi. yurak muskullarining xususiyatlari. yurak muskulli a’zo bo‘lib, uning devorlari uch kavatdan tashkil topgan: endokard, miokard va epikard.miokard qo‘ndalang targ‘il muskullardan iborat bo‘lib, skelet muskullaridan fiziologik hossalari bilan fark qiladi. morfolagik va funksional hossalariga ko‘ra, yurakning muskullari ikki turga bo‘linadi: 1-bo‘lmachalar va qorinchalarning tipik tolalari, 2-ritm yetakchisi vazifasini va o‘tkazuvchi tizimni hosil qiluvchi atipik tolalar. yurakning ko‘ndalang targ‘il muskullari: ko‘zg‘aluvchanlik, o‘tkazuvchanlik, qisqaruvchanlik va avtomatiya hossalarga ega. yurak muskullarining ta’sirotlarga qo‘zg‘alish bilan javob berishi qo‘zg‘aluvchanlik deyiladi. qo‘zg‘alishi yurak muskulining qisqarishiga, ya’ni tarangligini ortishi yoki muskul tolasining kalta tortishiga sabab bo‘ladi, bu qisqaruvchanlik deb ataladi. yurak muskullari utkazuvchanlik, ya’ni harakat potensialini tola bo‘ylab tarqatish …

Want to read more?

Download all 17 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yurakfiziologiyasi(1-qism)"

prezentatsiya powerpoint 9. ma’ruza. yurak fiziologiyasi (1-qism). reja: 1. yurakning tuzilishi va joylashuvi. 2. yurak avtomatiyasi, o’tkazuvchi tizimi va vazifalari. 1. yurak muskullarining xususiyatlari. 2. miokard hujayrasining tuzilishi. 3. miokordning refrakterlik davri va ekstrasistola. 4. yurak klapanlarining funksiyasi 5. yurakning qisqa vaqtli hajm va bosim yuklamalariga o'z-o'zini boshqarish reaksiyalari 6. organizmdagi innervatsiyalangan yurak dinamikasi. yurak muskulli a’zo bo’lib, ko’krak qafasining ichida, kuks oralig’ining o’rta qismida, to’sh suyagining orqasida joylashgan. uning 2/3 qismi chap, 1/3 qismi o’ng tomonida qiya holatda joylashgan bo’lib, uchi oldinga, pastga va chapga qaragan. yurakning chegarasi yuqoridan ikkinchi qovurg’a oralig’ida, o’ngdan to’sh suyagining...

This file contains 17 pages in PPTX format (621.0 KB). To download "yurakfiziologiyasi(1-qism)", click the Telegram button on the left.

Tags: yurakfiziologiyasi(1-qism) PPTX 17 pages Free download Telegram