ma'lumotlar bazasi tizimlari

DOCX 13 pages 17.6 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.6 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: axborot tizimli texnalogiyalari tayyorladi: asadbek kirish 1. axborot tizimlari texnologiyalariga kirish 2. asosiy axborot tizimlari texnologiyalari 3. kelajakdagi tendensiyalar va rivojlanish istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish 'kirish' atamasi axborot tizimlari texnologiyalari kontekstida tizimning asosiy maqsadi va 1.0 versiyasidan boshlab qanday evolyutsiyaga uchraganligi haqida umumiy ma'lumot beradi. ba'zi 'kirish'lar dasturiy ta'minot arxitekturasining 3 asosiy qismini, masalan, 7 qatlamli osi modelini qamrab oladi, bunda ma'lumotlar uzatishning har bir bosqichi muhim rol o'ynaydi. 'kirish' bo'limida axborot tizimining 5 asosiy komponenti: apparat, dasturiy ta'minot, ma'lumotlar, odamlar va jarayonlar, hamda ularning o'zaro bog'liqligi 9 ta aniq misol bilan tushuntirilishi mumkin. ma'lumotlar bazasi tizimlari ma'lumotlar bazasi tizimlari (mbs) ma'lumotlarni samarali boshqarish uchun ishlatiladi, bu esa sql so'rovlari orqali tezkor ma'lumotlarni olish va tahlil qilish imkonini beradi, 1970-yillardan beri rivojlanib kelmoqda. mbs transaksiyalarni acid xususiyatlari (atomlilik, izchillik, izolyatsiya, chidamlilik) bilan ta'minlaydi, bu esa ma'lumotlarning to'g'riligi va …

2 / 13

adi, 99,99% va undan yuqori ishlash kafolatlari bilan. ko'pgina tashkilotlar gibrid bulut strategiyasini qabul qiladi, bunda ma'lumotlar va ilovalar ham ommaviy, ham xususiy bulutlarda joylashtiriladi, bu esa 128 bitli yoki 256 bitli shifrlash orqali xavfsizlikni ta'minlaydi. sun'iy intellekt va mashinaviy o'rganish sun'iy intellekt (si) tizimlari 1950-yillardan beri rivojlanib kelmoqda, ular ma'lumotlarni tahlil qilish va qarorlar qabul qilish qobiliyatini 95% gacha oshirishga qaratilgan. mashinaviy o'rganish (mo) algoritmlari 70% holatlarda katta hajmdagi ma'lumotlar (big data) asosida bashorat qilish va tasniflashda insonlardan ustun keladi, masalan, kredit baholashda. chuqur o'rganish (deep learning), moning bir turi, neyron tarmoqlaridan foydalanib, murakkab vazifalarni, jumladan, rasm va nutqni aniqlashni 99% aniqlik bilan hal qiladi. katta ma'lumotlar tahlili katta ma'lumotlar tahlili hajmli, tezkor va xilma-xil ma'lumotlarni qayta ishlash, ulardan qimmatli biznes anglamalarini olish uchun ilg'or analitik usullardan foydalanadi, masalan bashoratli modellashtirish. apache hadoop va spark kabi katta ma'lumotlar texnologiyalari terabayt va petabayt hajmdagi ma'lumotlarni tarqatilgan holda saqlash va qayta …

3 / 13

, biznes uchun katta moliyaviy yo'qotishlarga olib kelishi mumkin, shuning uchun proaktiv xavfsizlik choralarini ko'rish zarur. tarmoq texnologiyalari tarmoq topologiyasi, masalan, yulduz, halqa va to'r, kompyuterlar o'rtasida ma'lumot almashinuvini optimallashtirish uchun tarmoqning jismoniy yoki mantiqiy tartibini belgilaydi va 802.11 standartlari orqali amalga oshiriladi. tcp/ip protokoli internet aloqasining asosi bo'lib, ma'lumotlarni paketlarga bo'lish, manzillash va ularni turli tarmoqlar orqali aniq manzilga yo'naltirish uchun 4 qatlamli modelni ishlatadi. virtual xususiy tarmoqlar (vpn) shifrlangan tunnellardan foydalanib, jamoat tarmoqlari orqali xavfsiz aloqani ta'minlaydi, masalan, openvpn protokoli orqali, bu foydalanuvchi ma'lumotlarini himoya qiladi. mobil ilovalar ishlab chiqish mobil ilovalarni ishlab chiqishda platforma tanlash muhim: android uchun java/kotlin, ios uchun swift/objective-c, yoki ikkalasiga ham mo'ljallangan react native kabi cross-platform yechimlar mavjud. agile metodologiyasi (masalan, scrum) mobil ilova ishlab chiqishda keng qo'llaniladi, bu iterativ ishlab chiqish, tezkor javob berish va mijozlar bilan doimiy aloqani ta'minlaydi. mobil ilovalar ishlab chiqishda xavfsizlik juda muhim; ma'lumotlarni shifrlash (aes-256), autentifikatsiya (oauth …

4 / 13

asi markazlashmagan, taqsimlangan daftarcha bo'lib, ma'lumotlarni bloklarda saqlaydi va ularni kriptografik usulda bog'laydi, bu esa o'zgartirishni juda qiyinlashtiradi. har bir blok o'zidan oldingi blokning xeshini o'z ichiga oladi, bu esa bloklar zanjirini hosil qiladi va ma'lumotlar yaxlitligini ta'minlaydi, bu esa 51% hujumdan himoyalanishga yordam beradi. blokcheynning turli xil turlari mavjud, jumladan ommaviy (bitcoin), xususiy (korporativ) va konsortsium (bir nechta tashkilotlar tomonidan boshqariladigan) blokcheynlar, har birining o'ziga xos xususiyatlari bor. dasturiy ta'minotni ishlab chiqish metodologiyalari agile metodologiyalari iterativ rivojlanishni ta'kidlaydi, bunda dasturiy ta'minot kichik qismlarda ishlab chiqiladi va har bir iteratsiyada mijozlardan qayta aloqa olinadi. waterfall modelidan farqli o'laroq, devops metodologiyasi ishlab chiqish va operatsiyalar o'rtasidagi hamkorlikni kuchaytiradi, avtomatlashtirishni rag'batlantiradi va tezkor yetkazib berishni ta'minlaydi. scrum - bu agile metodologiyasi bo'lib, sprintlar (odatda 2-4 hafta) orqali ishlaydi, har bir sprint oxirida ishlaydigan dasturiy ta'minot versiyasi ishlab chiqariladi va baholanadi. axborot tizimlarida avtomatlashtirish axborot tizimlarida avtomatlashtirish 2023-yildan boshlab, ma’lumotlar almashinuvini tezlashtirish, xatolarni …

5 / 13

bo’lib, 2024-yilda avtomatlashtirish va ma’lumotlarni tahlil qilish imkoniyatlarini sezilarli darajada oshiradi. blockchain texnologiyasi 2025-yilga kelib axborot tizimlarida xavfsizlikni kuchaytirish, shaffoflikni ta’minlash va ma’lumotlar almashinuvini optimallashtirish uchun keng qo’llaniladi. kiberxavfsizlik sohasidagi o’zgarishlar 2026-yilda axborot tizimlarida muhim ahamiyat kasb etib, yangi tahdidlarga qarshi innovatsion yechimlarni yaratishga yo’naltiriladi. xulosa xulosa - bu ma'lumot tizimi texnologiyalari loyihasining muhim qismi bo'lib, unda asosiy natijalar va erishilgan yutuqlar 10-20 gapda umumlashtiriladi. xulosada, odatda, 5-7 ta asosiy topilmalar, ularning ahamiyati va 3-4 ta taklif, kelajakdagi tadqiqotlar yoki amalga oshirish uchun ko'rsatiladi. xulosa qisqa bo'lishiga qaramay, 80-90% aniqlik bilan loyihaning maqsadi va vazifalari qay darajada bajarilganligini aks ettirishi kerak. xulosa axborot tizimlari texnologiyalari tashkilotlarga samaradorlikni oshirish, qaror qabul qilishni yaxshilash va raqobatbardosh ustunlikka erishishga yordam beradi. foydalanilgan adabiyotlar 1. axborot tizimlari texnologiyalari bo'yicha lug'at. (dictionary of information systems technologies). 2. laudon, k. c., laudon, j. p. (2020). management information systems: managing the digital firm (16th ed.). pearson education. …

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ma'lumotlar bazasi tizimlari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi mustaqil ish mavzu: axborot tizimli texnalogiyalari tayyorladi: asadbek kirish 1. axborot tizimlari texnologiyalariga kirish 2. asosiy axborot tizimlari texnologiyalari 3. kelajakdagi tendensiyalar va rivojlanish istiqbollari xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish 'kirish' atamasi axborot tizimlari texnologiyalari kontekstida tizimning asosiy maqsadi va 1.0 versiyasidan boshlab qanday evolyutsiyaga uchraganligi haqida umumiy ma'lumot beradi. ba'zi 'kirish'lar dasturiy ta'minot arxitekturasining 3 asosiy qismini, masalan, 7 qatlamli osi modelini qamrab oladi, bunda ma'lumotlar uzatishning har bir bosqichi muhim rol o'ynaydi. 'kirish' bo'limida axborot tizimining 5 asosiy komponenti: apparat, dasturiy ta'minot, ma'lumotla...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.6 KB). To download "ma'lumotlar bazasi tizimlari", click the Telegram button on the left.

Tags: ma'lumotlar bazasi tizimlari DOCX 13 pages Free download Telegram