tarixiy qonuniyat tarixiy vaqt

PPTX 22 pages 1.2 MB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 1.2 MB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation tarixiy qonuniyat tarixiy vaqt obloqulov ismoil 1. tarixiy qonuniyat tushunchasi va mohiyati 2. tarixiy vaqtning o'ziga xos xususiyatlari 3. tarixiy qonuniyat va tarixiy vaqtning o'zaro aloqadorligi reja: kirish kirishda tarixiy qonuniyat deganda jamiyatning 5 ta asosiy formatsiyasi (ibtidoy jamoa, quldorlik, feodalizm, kapitalizm, sotsializm) orqali rivojlanishi tushuniladi. tarixiy vaqtning mohiyati esa voqea-hodisalarning xronologik tartibi, davomiyligi va 3 ta o'lchovda (o'tmish, hozirgi zamon, kelajak) tahlil qilinishida namoyon bo'ladi. tarixiy qonuniyat va vaqt tushunchalarini o'rganish orqali biz 4 ta asosiy tamoyilga, ya'ni ob'ektivlik, tarixizm, tizimlilik va ilmiylikka asoslanamiz. tarixiy qonuniyat tushunchasi tarixiy qonuniyat – bu muayyan sharoitlarda takrorlanadigan, barqaror aloqalar bo'lib, jamiyat taraqqiyotining 10 yillik va undan ortiq muddatlardagi asosiy tendensiyalarini aks ettiradi. ushbu qonuniyatlar ijtimoiy-iqtisodiy shakllanishlar almashinuvida namoyon bo'ladi va har bir bosqich uchun xos bo'lgan 5-6 ta o'ziga xos xususiyatlarni belgilaydi. marksizmda tarixiy qonuniyatlar sinfiy kurash va ishlab chiqarish usulining rivojlanishi bilan bog'liq bo'lib, 30 yillikdan ko'p davrlarni qamrab …

2 / 22

rsatdi. vaqt omili qonuniyatning amal qilish doirasini cheklashi mumkin; misol uchun, 20-asrdagi sanoat rivojlanish qonuniyatlari hozirgi axborot asrida to'liq qo'llanilmasligi mumkin. dialektik bog'liqlikda vaqt qonuniyatlarning shakllanishi va namoyon bo'lishiga ta'sir qiladi; masalan, har 50-100 yilda texnologik inqiloblar iqtisodiy qonuniyatlarni o'zgartiradi. tarixiy qonuniyatlarning namoyon bo'lish shakllari demografik o'sish qonuniyati, aholi sonining 20-asrda keskin ortishi, urbanizatsiya jarayonlari va migratsiya oqimlarida ko'rinadi, bu esa resurslarga bosimni oshiradi. ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalarning almashinuvi qonuniyati, masalan, feodalizmdan kapitalizmga o'tish, inqiloblar, islohotlar va evolyutsion o'zgarishlar orqali 18-19-asrlarda namoyon bo'lgan. texnologik taraqqiyot qonuniyati, 21-asrda raqamli texnologiyalarning rivojlanishi, sun'iy intellekt va robototexnika sohalarida innovatsiyalar bilan ifodalanib, ishlab chiqarishni avtomatlashtiradi. tarixiy vaqtning o'lchov birliklari geologik davrlar, masalan, yura davri, millionlab yillarni qamrab oladi va bu davrlar geologik vaqt shkalasi orqali yer tarixini tushunish uchun juda muhimdir. yillar tarixiy vaqtning muhim oʻlchov birligidir, odatda oʻn yilliklar (10 yil), asrlar (100 yil) va ming yilliklar (1000 yil) kabi kattaroq davrlarni belgilash uchun ishlatiladi. …

3 / 22

ida, vaqt to'g'ri chiziqli deb qaraldi, ilmiy inqilob va progress g'oyalari bilan bog'langan. tarixiy qonuniyatlarni o'rganish metodologiyasi sivilizatsiyalarning rivojlanish qonuniyatlarini o'rganishda ko'pincha sinxron va diaxron yondashuvlar qo'llaniladi. sinxron yondashuv davriy bo'linish orqali qonuniyatlarni ochib beradi. tarixiy qonuniyatlarni o'rganishda 1) tarixiy tahlil, 2) qiyosiy tahlil va 3) statistik tahlil usullari qo'llaniladi. ushbu 3 ta usul voqealarni chuqur anglashga yordam beradi. tarixiy jarayonlarning davriy xarakterini aniqlash uchun 10 yillik, 50 yillik va 100 yillik sikllar tahlil qilinadi. bu esa ijtimoiy-iqtisodiy o'zgarishlarning qonuniyatlarini ko'rsatadi. tarixiy vaqtni davrlashtirish muammolari davrlashtirishda ijtimoiy-iqtisodiy formatsiyalar nazariyasi 5 ta bosqichga bo'linishi tanqid ostida, chunki har bir jamiyatda 10 dan ortiq bosqich kuzatilishi mumkin. davrlashtirish mezonlari murakkab: siyosiy o'zgarishlar, madaniy yuksalishlar va texnologik inqiloblar turli xil vaqt oralig'ida sodir bo'ladi. ularni birga integratsiya qilish qiyin. yevropotsentrizm xavfi mavjud. tarixiy vaqtni davrlashtirishda g'arb sivilizatsiyasining 3 ta asosiy bosqichi (antik davr, o'rta asrlar, yangi davr) universal etib ko'rsatilishi muammo. tarixiy qonuniyat …

4 / 22

o'lchov qo'shdi. madaniy o'zgarishlar 15-asrda g'arbiy evropada uyg'onish davrida tezlashdi, san'at, ilm-fan va falsafada inqilobiy yutuqlarni namoyon etib, tarixiy vaqt yo'nalishini o'zgartirdi. tarixiy vaqt davomida madaniy o'zgarishlar, masalan, islomning vii-viii asrlarda tarqalishi, ulkan hududlarda ijtimoiy tuzilmalar va bilim tarqalishiga ta'sir ko'rsatdi. xulosa xulosa shuni ko'rsatadiki, tarixiy qonuniyatlar 19-asrda shakllangan deterministik qarashlarga asoslanib, 20-asrda ehtimollik va ko'p omilli ta'sirlar bilan boyitildi. tarixiy vaqt tushunchasi 1960-yillardan keyin o'zgardi. braudelning uzoq davrlari, o'rta davrlari va qisqa davrlari kabi turlicha vaqt o'lchovlari paydo bo'ldi. tarixiy jarayonlar davriy emas, balki spiral shaklda rivojlanishi mumkin, bu esa 18-asr mutafakkirlarining progressiv konsepsiyalaridan sezilarli farq qiladi. e'tiboringiz uchun rahmat image3.png image4.png

5 / 22

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "tarixiy qonuniyat tarixiy vaqt"

powerpoint presentation tarixiy qonuniyat tarixiy vaqt obloqulov ismoil 1. tarixiy qonuniyat tushunchasi va mohiyati 2. tarixiy vaqtning o'ziga xos xususiyatlari 3. tarixiy qonuniyat va tarixiy vaqtning o'zaro aloqadorligi reja: kirish kirishda tarixiy qonuniyat deganda jamiyatning 5 ta asosiy formatsiyasi (ibtidoy jamoa, quldorlik, feodalizm, kapitalizm, sotsializm) orqali rivojlanishi tushuniladi. tarixiy vaqtning mohiyati esa voqea-hodisalarning xronologik tartibi, davomiyligi va 3 ta o'lchovda (o'tmish, hozirgi zamon, kelajak) tahlil qilinishida namoyon bo'ladi. tarixiy qonuniyat va vaqt tushunchalarini o'rganish orqali biz 4 ta asosiy tamoyilga, ya'ni ob'ektivlik, tarixizm, tizimlilik va ilmiylikka asoslanamiz. tarixiy qonuniyat tushunchasi tarixiy qonuniyat – bu muayyan sharoitlarda ...

This file contains 22 pages in PPTX format (1.2 MB). To download "tarixiy qonuniyat tarixiy vaqt", click the Telegram button on the left.

Tags: tarixiy qonuniyat tarixiy vaqt PPTX 22 pages Free download Telegram