qon fizologiyasi. eritrotsitlar va gemoglobin

DOCX 13 pages 17.4 KB Free download

13 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 17.4 KB

File type DOCX

Pages 13

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: qon fizologiyasi . eritrotsitlar va gemoglobin tayyorladi: izzatullayeva mavluda nurulloyevna kirish 1. qon fiziologiyasi 2. eritrotsitlar 3. gemoglobin xulosa foydalanilgan adabiyotlar qon fiziologiyasi: kirish qon fiziologiyasiga kirish qonning umumiy hajmi tana vaznining taxminan 7-8% ni tashkil etishini va uning asosiy vazifalari transport, himoya va regulyatsiyani o'z ichiga olishini o'rganadi. qon fiziologiyasida qonning tarkibi plazma (55%) va shaklli elementlar (45%) dan iboratligi, plazma esa asosan suv, oqsillar va elektrolitlardan tashkil topganligi ta'kidlanadi. qon fiziologiyasi gemopoez jarayonini, ya'ni suyak iligida qon hujayralarining shakllanishini o'rganadi va bunda eritropoez, leykopoez va trombopoez kabi muhim jarayonlar mavjudligini ko'rsatadi. eritrotsitlar: shakllanishi va rivojlanishi (eritropoez) eritropoez suyak ko'migida sodir bo'ladi, unda pluripotentsial gematopoetik hujayralar differentsiatsiyalanib, taxminan 7 kunda retikulotsitlar va keyin eritrotsitlarga aylanadi. eritropoezni boshqarishda buyraklar tomonidan ishlab chiqarilgan eritropoetin (epo) gormoni muhim rol o'ynaydi. epo proeritroblastlarning eritrotsitlarga aylanishini tezlashtiradi. gematopoetik ildiz hujayralaridan eritrotsitlar shakllanish jarayonida hujayra …

2 / 13

chun maksimal joy egallashiga va tor kapillyarlardan bemalol oʻtishiga imkon beradi, bu esa effektiv kislorod yetkazib berishni taʼminlaydi. gemoglobin: tuzilishi va turlari gemoglobin oqsillari tetramerik tuzilishga ega, yaʼni toʼrtta polipeptid zanjiridan iborat: ikkita alfa (α) va ikkita beta (β) zanjiri, har biri gem guruhini oʼz ichiga oladi. gemoglobinning asosiy turlaridan biri kattalardagi gemoglobin a (hba) hisoblanadi, u α2β2 tuzilishga ega va umumiy gemoglobinning 95-98 foizini tashkil qiladi. gemoglobinning boshqa bir turi - fetal gemoglobin (hbf) α2γ2 tuzilishga ega. u homilada kislorodga yuqori affinlikka ega, bu ona qonidan kislorod olish imkonini beradi. gemoglobinning kislorod bilan bog'lanishi gemoglobinning kislorod bilan bog'lanishi kooperativ jarayondir, bunda birinchi o2 molekulasi bog'langandan so'ng, keyingi o2 molekulalarining bog'lanishi 300 barobar osonlashadi. 2,3-difosfogliserat (2,3-dpg) gemoglobinning kislorodga bo'lgan affinligini kamaytiradi, bu to'qimalarga kislorodning chiqarilishini osonlashtiradi. 2,3-dpg darajasi gipoksiyada ko'tariladi. ph darajasi va harorat gemoglobinning kislorodga bog'lanishiga ta'sir qiladi (bor effekti). ph past bo'lganda (kislotali muhit) va harorat yuqori bo'lganda, …

3 / 13

energiya asosan glikoliz orqali hosil bo'ladi, bunda glyukoza piruvatga aylanadi va 2 mol atp ajraladi, bu hujayra membranasi ion nasoslari uchun zarur. pentoz fosfat yo'li muhim bo'lib, u nadph ni hosil qiladi, bu esa eritrotsitlarni oksidlovchi shikastlanishdan himoya qiladi va gemoglobinning normal ishlashini ta'minlaydi. rapoport-lyubering sikli 2,3-difosfoglitserat (2,3-dpg) ni hosil qiladi, bu esa gemoglobinning kislorodga bo'lgan affinligini kamaytiradi va to'qimalarga kislorod berilishini osonlashtiradi. eritrotsitlarning yemirilishi (gemoliz) gematokritning keskin pasayishi kuzatiladi, chunki qon tarkibidagi eritrotsitlarning konsentratsiyasi kamayadi, bu esa kislorod tashish qobiliyatiga salbiy ta'sir qiladi. gemoglobinuriya rivojlanadi, bunda erkin gemoglobin siydik bilan ajralib chiqadi va siydikning rangini o'zgartiradi, bu esa 1,5 g/dl dan yuqori plazma gemoglobin konsentratsiyasida sodir bo'ladi. ldg (laktatdegidrogenaza) ning darajasi sezilarli darajada oshadi, chunki eritrotsitlar ichidagi fermentlar qonga chiqadi, bu esa hujayralar membranasining buzilishini ko'rsatadi. qon guruhlari va rezus omil ab0 qon guruhlari tizimi genetik jihatdan uchta allel (a, b va 0) bilan belgilanadi, bu esa eritrotsitlar yuzasida …

4 / 13

(masalan, hayz davrida) bo'lishi mumkin. megaloblastik anemiyalar ko'pincha b12 vitamini yoki foliy kislotasi yetishmasligi natijasida kelib chiqadi, bu esa dnk sintezining buzilishiga va abnormal yirik eritrotsitlarning hosil bo'lishiga olib keladi. politsitemiya polisitemiyaning nisbiy turi dehidratsiya tufayli kelib chiqadi, bu qon plazmasi hajmining kamayishiga olib keladi, gematokrit esa 55% dan oshishi mumkin. polisitemiya vera – bu suyak iligi kasalligi bo‘lib, unda eritrotsitlar soni patologik tarzda ko‘payadi, ba’zida 10 million/mikrolitrgacha yetishi mumkin. yuqori balandlikda yashovchi odamlarda eritropoetin ishlab chiqarilishi ko'payishi tufayli fiziologik polisitemiya rivojlanishi mumkin, bu kislorod bosimini kamaytiradi. eritrotsitlar patologiyasi: boshqa buzilishlar eritrotsit fermentlari defektlari, masalan, g6pd tanqisligi, gemolizga olib kelishi mumkin, bu yerda qizil qon hujayralari normal 120 kunlik umr koʻrish davridan oldin yoʻq qilinadi. porfiriya – gemoglobin sintezining buzilishi bilan bogʻliq boʻlgan metabolik kasalliklar guruhi boʻlib, qizil qon hujayralarida porfirinlar toʻplanishiga olib kelishi mumkin. mikrosferositoz kabi membrana defektlari eritrotsitlarning shaklini oʻzgartiradi, ularni kichikroq va sferik qiladi, bu esa ularning …

5 / 13

okritning pasayishiga olib keladi, bu diagnostik ahamiyatga ega, chunki u kislorod tashish qobiliyatining buzilishini ko'rsatadi. gemoglobin miqdorining o'zgarishi turli xil kasalliklarni, masalan, temir tanqisligi anemiyasini aniqlash uchun muhimdir, bu erda hb miqdori 12 g/dl dan past bo'lishi mumkin. eritrosit indekslari (mcv, mch, mchc) anemiya turlarini aniqlashda yordam beradi, masalan, mcv ning 80 fl dan past bo'lishi mikrositik anemiyani ko'rsatadi. xulosa eritrotsitlar va gemoglobin qon fiziologiyasida muhim rol oʻynaydi, kislorodni tashish va karbonat angidridni olib tashlash orqali hayotiy funktsiyalarni taʼminlaydi. foydalanilgan adabiyotlar 1. ganong, u.f. tibbiyot fiziologiyasi. 23-nashr. nyu-york: mcgraw-hill tibbiyot, 2010. 2. guyton, a.c., va hall, j.e. tibbiyot fiziologiyasi darsligi. 12-nashr. filadelfiya: elsevier saunders, 2011. 3. boron, w.f., va boulpaep, e.l. tibbiyot fiziologiyasi. 2-nashr. filadelfiya: elsevier saunders, 2012. 4. sherwood, l 2

Want to read more?

Download all 13 pages for free via Telegram.

Download full file

About "qon fizologiyasi. eritrotsitlar va gemoglobin"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: qon fizologiyasi . eritrotsitlar va gemoglobin tayyorladi: izzatullayeva mavluda nurulloyevna kirish 1. qon fiziologiyasi 2. eritrotsitlar 3. gemoglobin xulosa foydalanilgan adabiyotlar qon fiziologiyasi: kirish qon fiziologiyasiga kirish qonning umumiy hajmi tana vaznining taxminan 7-8% ni tashkil etishini va uning asosiy vazifalari transport, himoya va regulyatsiyani o'z ichiga olishini o'rganadi. qon fiziologiyasida qonning tarkibi plazma (55%) va shaklli elementlar (45%) dan iboratligi, plazma esa asosan suv, oqsillar va elektrolitlardan tashkil topganligi ta'kidlanadi. qon fiziologiyasi gemopoez jarayonini, ya'ni suyak iligida qon hujayralarining shakllanishini o'rganadi va bunda eritropoez, leykopoez...

This file contains 13 pages in DOCX format (17.4 KB). To download "qon fizologiyasi. eritrotsitlar va gemoglobin", click the Telegram button on the left.

Tags: qon fizologiyasi. eritrotsitlar… DOCX 13 pages Free download Telegram