gazlar kimyosi

PPTX 22 pages 682.2 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 682.2 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation gazlar kimyosi qo'shaqova nilufar 1. gaz kimyosining asoslari 2. gazlarning xossalari va reaksiyalari 3. gaz kimyosining amaliy qoʻllanilishi reja: gaz kimyosi gazlarning tarkibi, xossalari va reaksiyalarini o'rganadi, ideal gaz qonuni (pv=nrt) bilan bog'liq hisoblarni o'z ichiga oladi. gazlarning kinetik nazariyasi molekulalarning tasodifiy harakatini, ularning tezligini (masalan, o'rtacha kvadrat tezlikni) va temperaturaga bog'liqligini tushuntiradi. gaz aralashmalarining qisman bosimlari dalton qonuni bo'yicha yig'iladi, bu esa umumiy bosimni har bir gazning qisman bosimlari yig'indisiga teng qiladi. gaz kimyosiga kirish ideal gaz qonunlari ideal gaz qonuni pv = nrt tenglamasi orqali ifodalanadi, bunda p bosim, v hajm, n mol soni, r ideal gaz doimiysi (8.314 j/mol·k), t esa mutlaq haroratdir. bu qonun gaz molekulalari o'rtasida o'zaro ta'sir yo'q deb faraz qiladi va ularning hajmi idish hajmiga nisbatan juda kichik degan taxminga asoslanadi. ideal gaz qonuni yuqori harorat va past bosim sharoitlarida, gaz molekulalarining kinetik energiyasi potensial energiyasidan ancha katta bo'lganda yaxshi ishlaydi. …

2 / 22

mol soni, r ideal gaz doimiysi (8.314 j/mol·k) va t mutlaq harorat. nazariya molekulalar orasidagi toʻqnashuvlar elastik deb faraz qiladi, yaʼni umumiy kinetik energiya saqlanib qoladi. molekulyar tezlikning taqsimlanishi maksvell taqsimoti orqali ifodalanadi. gaz diffuziyasi va effuziyasi effuziya - gaz molekulalarining kichik teshikdan vakuumga o'tishi, graham qonuniga binoan molekulyar massaning kvadrat ildiziga teskari proportsional tezlikda sodir bo'ladi. gaz diffuziyasi molekulalarning yuqori konsentratsiyadan pastroq konsentratsiyaga spontan ravishda harakatlanishi, fickning birinchi qonuni bilan tavsiflanadi va temperatura bilan oshadi. diffuziya koeffitsienti (d) gazning diffuziya tezligini ifodalaydi; u temperatura (t) va bosimga (p) bog'liq, odatda p oshishi bilan d kamayadi. gazlarning eruvchanligi polar gazlar, masalan, ammiak (nh3), polar erituvchilarda, masalan, suvda (h2o) yaxshiroq eriydi, bu o'zaro molekulyar kuchlar tufayli sodir bo'ladi. gazlarning eruvchanligi bosim bilan proporsional ravishda oshadi, bu henri qonuni bilan tavsiflanadi, bunda yuqori bosim suyuqlikda gaz molekulalarining konsentratsiyasini oshiradi. haroratning oshishi odatda gazlarning eruvchanligini kamaytiradi, chunki gaz molekulalarining kinetik energiyasi ortadi, bu …

3 / 22

i2 → 2hi, molekulalarning aktivlashuv energiyasini yengishini talab qiladi. gaz fazasidagi reaksiyalar molekulalararo to'qnashuvlar natijasida sodir bo'ladi; yuqori temperatura kinetik energiyani oshiradi, to'qnashuvlar sonini va muvaffaqiyatli reaksiyalarni tezlashtiradi. harorat va bosim gaz fazasidagi reaksiyalarga ta'sir qiladi; yuqori bosim molekulalarni yaqinlashtiradi, to'qnashuv chastotasini oshiradi va reaksiya tezligini ko'paytiradi, agar reaksiya hajmning kamayishi bilan kechsa. gaz katalizi gaz katalizi - bu gaz fazasida sodir bo'ladigan kimyoviy reaksiyalarni tezlashtirish uchun katalizatorlardan foydalanish. katalizatorlar reaksiyaning aktivatsiya energiyasini kamaytiradi, tezlikni 10^3 dan 10^12 martagacha oshiradi. geterogen gaz katalizida katalizator odatda qattiq moddadir, reaktivlar esa gazlardir. ammiak sintezi (n2 + 3h2 → 2nh3) misol bo'la oladi, unda temir katalizator sifatida ishlaydi va unumdorlik 30-50% gacha yetadi. gomogen gaz katalizida katalizator va reaktivlar bir xil gaz fazasida bo'ladi. misol uchun, ozonning xlor atomlari (cl) tomonidan parchalanishi (2o3 → 3o2) tezligini 10^6 martagacha oshirish mumkin. atmosfera kimyosi atmosfera kimyosi yer atmosferasining kimyoviy tarkibi, reaksiyalari va aylanishlarini o'rganadi, jumladan …

4 / 22

larining rivojlanishi bilan tezlashdi. bu davrda, ayniqsa, uglerod va vodorodning yonish reaksiyalari keng o'rganildi. yonish jarayonida zanjirli reaksiyalar muhim rol o'ynaydi. masalan, vodorodning kislorod bilan yonishi ho2* radikallari orqali 2 dan 3 bosqichda amalga oshiriladi. gazlarni tahlil qilish usullari gaz xromatografiyasi, gaz aralashmalarini ajratish uchun 0.1-5 mikronlik nozik kapillyar ustunlardan foydalanadi, har bir komponent o'z detektoridan signal hosil qiladi va tahlil imkonini beradi. mass-spektrometriya molekulyar og'irlik va tuzilishni aniqlash uchun ionlashtirilgan gaz molekulalarini magnit maydonda ajratadi, 1 amu gacha aniqlikda elementar tarkibni aniqlash imkoniyatini beradi. infraqizil spektroskopiya (ir) gaz molekulalarining infraqizil nurlanishni yutishini o'lchaydi, 400-4000 sm⁻¹ diapazonda tebranish chastotalari orqali funktsional guruhlarni aniqlashga yordam beradi. sanoatda gazlar sanoatda gazlar ammoniyak sintezi kabi muhim jarayonlarda ishlatiladi, bunda azot (n2) va vodorod (h2) 1:3 nisbatda yuqori bosim ostida reaksiyaga kirishadi. metan (ch4) tabiiy gazning asosiy tarkibiy qismi bo'lib, energiya ishlab chiqarish, isitish va turli xil kimyoviy moddalarni, masalan, metanolni sintez qilish uchun …

5 / 22

ammiak (nh3) sintezidagi haber-bosch jarayoni gaz kimyosining muhim qo'llanilishidir, bu jarayon orqali atmosfera azotidan (n2) qishloq xo'jaligi uchun zarur bo'lgan o'g'itlar olinadi. gaz kimyosi neftni qayta ishlashda muhim rol o'ynaydi, masalan, katalitik kreking va reforming jarayonlarida yuqori oktanli benzin ishlab chiqarish uchun c4-c12 uglevodorodlaridan foydalaniladi. gaz kimyosi chiqindi gazlaridan oltingugurt dioksidini (so2) olib tashlashda ishlatiladi, bu esa atrof-muhitni muhofaza qilish uchun juda muhimdir, chunki so2 kislotali yomg'irga sabab bo'ladi. e'tiboringiz uchun rahmat image1.png image2.png

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "gazlar kimyosi"

powerpoint presentation gazlar kimyosi qo'shaqova nilufar 1. gaz kimyosining asoslari 2. gazlarning xossalari va reaksiyalari 3. gaz kimyosining amaliy qoʻllanilishi reja: gaz kimyosi gazlarning tarkibi, xossalari va reaksiyalarini o'rganadi, ideal gaz qonuni (pv=nrt) bilan bog'liq hisoblarni o'z ichiga oladi. gazlarning kinetik nazariyasi molekulalarning tasodifiy harakatini, ularning tezligini (masalan, o'rtacha kvadrat tezlikni) va temperaturaga bog'liqligini tushuntiradi. gaz aralashmalarining qisman bosimlari dalton qonuni bo'yicha yig'iladi, bu esa umumiy bosimni har bir gazning qisman bosimlari yig'indisiga teng qiladi. gaz kimyosiga kirish ideal gaz qonunlari ideal gaz qonuni pv = nrt tenglamasi orqali ifodalanadi, bunda p bosim, v hajm, n mol soni, r ideal gaz doimiysi (8.314 j/mo...

This file contains 22 pages in PPTX format (682.2 KB). To download "gazlar kimyosi", click the Telegram button on the left.

Tags: gazlar kimyosi PPTX 22 pages Free download Telegram