o'rta osiyodagi so'nggi mezeolit -o'rta tosh davri manzilgohlarini o'rganish

PPTX 22 pages 325.8 KB Free download

22 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 325.8 KB

File type PPTX

Pages 22

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 22

powerpoint presentation o'rta osiyodagi so'nggi mezeolit -o'rta tosh davri manzilgohlarini o'rganish fayyoza nabiyeva 1. markaziy osiyoda kechki mezolit – oʻrta tosh davri aholi punktlarini oʻrganish 2. manbalar va tadqiqot usullari 3. asosiy topilmalar va talqinlar reja: kirish kirish ko‘p qatlamli bo‘lib, madaniy qatlamlar 6 metrgacha yetadi, bu yerda mezolit davridan bronza davrigacha bo‘lgan g‘or aholisining uzoq muddatli faoliyati aks etgan. kirishda geometrik mikrolitlar, masalan, trapetsiyalar va segmentlar mavjudligi, bu ov qurollarida ishlatilgan kichik tosh pichoqlarni aniqlash imkonini beradi, mezolit texnologiyasining muhim xususiyati. kirish arxeologik majmuasi 14 000 yil oldin yashagan odamlarning dietasi va turmush tarzini ochib beruvchi hayvon suyaklari va o‘simlik qoldiqlarining katta to‘plamini o‘z ichiga oladi. markaziy osiyoda mezolit davri markaziy osiyoda mezolit davri miloddan avvalgi 12000-7000 yillarni qamrab oladi, bu davrda mikro litik asboblar yasash texnologiyasi keng tarqalgan. mezolit davri manzilgohlari, masalan, machay g'ori, ovchilik va yig'uvchilik bilan bog'liq bo'lgan turmush tarzini aks ettiruvchi artefaktlarni o'z ichiga oladi. …

2 / 22

uv resurslari, masalan, daryolar va ko'llar, aholi punktlarining joylashishida muhim rol o'ynagan, ayniqsa 10000-5000 yillar oldin. tog'lar va tekisliklarning xilma-xilligi tufayli markaziy osiyo mezolit davrida hayvonot va o'simlik dunyosining boy assortimentini taqdim etdi, bu esa ovchilik va yig'uvchilik uchun imkoniyatlar yaratdi. geografik joylashuv, 6000 yildan 8000 yilgacha bo'lgan davrda iqlim o'zgarishlariga sezilarli ta'sir ko'rsatdi, bu esa aholining migratsiyasi va moslashuv strategiyalariga olib keldi. asosiy arxeologik joylar obishir i, farg’ona vodiysida topilgan, miloddan avvalgi 12,000–8,000 yillarga oid mezolit davriga mansub bo’lib, mikrolitlar va o’q uchlari bilan ajralib turadi. machay g’ori, surxondaryo viloyatida joylashgan, 10,000–14,000 yil avvalgi mezolit davriga oid muhim manzilgoh bo’lib, tosh qurollar va hayvon suyaklari topilgan. tutqovul, qizilqum cho’lida joylashgan, 9,000–6,000 yil avvalgi mezolit davriga oid manzilgoh bo’lib, o’ziga xos toshga ishlov berish texnikasi bilan mashhurdir. tosh asboblar texnologiyasi o'rta osiyo mezolit davri yodgorliklarida nukleuslar (tosh o'zaklaridan) yasalgan pichoqsimon plastinkalar keng tarqalgan. ularning uzunligi 5-7 sm bo'lib, kesish va …

3 / 22

gan. mikrolitlar nafaqat ov qurollarida, balki o'simliklarni qayta ishlash uchun o'roq va pichoqlarda ham qo'llanilgan, bu ularning ko'p qirraliligini ko'rsatadi. ovchilik va terimchilik strategiyalari terimchilikda 20 dan ortiq oʻsimlik turlari, jumladan, yovvoyi bugʻdoy, arpa va turli mevalar yigʻilgan, bu esa aholining ratsionini sezilarli darajada toʻldirgan. ovchilik strategiyalari, asosan, yirik oʻtxoʻr hayvonlarga, masalan, saygʻoq va yovvoyi otlarga qaratilgan boʻlib, kamon va oʻqdan foydalanish keng tarqalgan edi. mikrolit texnologiyasi ovchilik qurollarini yasashda muhim rol oʻynagan, bu esa oʻq uchlari va pichoqlarning samaradorligini oshirgan, taxminan 5000 yil avval. uy-joy qurilishi va tashkil etilishi uy-joylar asosan yarim yer osti shaklida bo'lib, diametri 4-6 metrga yetgan, bu esa qishning sovuq sharoitida issiqlikni saqlashga yordam bergan. o'rta osiyo mezolit davridagi turar-joylar ko'pincha daryo va ko'l bo'ylarida joylashgan bo'lib, suv manbalariga yaqinlik qulaylik yaratgan va resurslarga oson erishish imkonini bergan. mezolit davrida uy-joy qurilishida tosh, suyak va yog'och kabi materiallardan foydalanilgan; suyaklar asosan karkasni mustahkamlash uchun ishlatilgan. …

4 / 22

klariga alohida e'tibor qaratgan, bu esa totemizmning erta shakllari mavjudligini ko'rsatadi, ehtimol, ov marosimlarida ahamiyatga ega bo'lgan. mezolit davrida qizil oxra ning keng qo'llanilishi dafn marosimlarida va ritual amaliyotlarda ramziy ma'noga ega bo'lgan, ehtimol, hayot, o'lim va qayta tug'ilish g'oyalarini ifodalagan. iqlim o'zgarishining ta'siri iqlim oʻzgarishi oʻrta tosh davri aholisining migratsiyasiga turtki berdi, ular suv manbalari qidiruvida 100-200 km masofaga koʻchishga majbur boʻlishdi. issiqlikning ortishi oʻsimlik va hayvonot dunyosiga taʼsir etib, oʻrta tosh davri ovchilari uchun oziq-ovqat resurslarini 30-40% ga kamaytirdi. qurgʻoqchilik davrlari 5-7 yilgacha choʻzilib, suv havzalarining qurishiga sabab boʻldi, bu esa aholi punktlarining joylashuviga sezilarli taʼsir koʻrsatdi. neolit davriga o'tish neolit davriga oʻtishda, miloddan avvalgi 7000-5000 yillarda, aholi dehqonchilik va chorvachilikka oʻtib, oʻtroq hayot tarzini shakllantirishga intilgan. keramika ishlab chiqarish texnologiyasining rivojlanishi, neolit davrining muhim xususiyati boʻlib, ovqat saqlash va pishirish uchun yangi imkoniyatlar yaratdi. mikrolit qurollardan makrolit qurollarga oʻtish kuzatildi, bu esa yirik oʻsimliklarni qayta ishlash va …

5 / 22

niq yoshlarni beradi. mezolit davri uchun radiokarbon sanalari miloddan avvalgi 10 000 yildan 5 000 yilgacha bo'lgan oraliqda bo'lib, bu davrning xronologiyasini aniqlashda yordam beradi. xronologiya va radiokarbon sanalari stratigrafik ma'lumotlar bilan birgalikda mezolit madaniyatining rivojlanish bosqichlarini aniqlashga imkon beradi, taxminan 3-4 bosqich ajratiladi. muammolar va munozaralar ekologik o'zgarishlar va inson faoliyatining o'zaro ta'siri, xususan, 6200 yil oldin sodir bo'lgan global iqlim hodisasi davomida aholi ko'chishi bahsga aylanadi. markaziy osiyoda mezolit davri aholi punktlarining xronologik chegaralari bo'yicha 14c sanalash usuli orqali aniqlangan 1000 yillik farqlar munozaralarga sabab bo'ladi. mikrolit texnologiyasining ahamiyati, tosh asboblar kompleksi tarkibida 50% dan ortiq bo'lgan kichik qurollarning roli va funktsional talqini muhokama qilinadi. xulosa va kelajakdagi tadqiqotlar kelajakdagi tadqiqotlar 14c radiokarbon sanasi orqali aniqlangan davrlarni to'ldirish va madaniy o'zgarishlarni aniqlash uchun qo'shimcha qazishlarni o'z ichiga olishi kerak. yangi tadqiqotlar mikroskopik tahlillar va izotoplar yordamida aholining turmush tarzi va muhit bilan o'zaro ta'sirini aniqlashga qaratilishi lozim, shu …

Want to read more?

Download all 22 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o'rta osiyodagi so'nggi mezeolit -o'rta tosh davri manzilgohlarini o'rganish"

powerpoint presentation o'rta osiyodagi so'nggi mezeolit -o'rta tosh davri manzilgohlarini o'rganish fayyoza nabiyeva 1. markaziy osiyoda kechki mezolit – oʻrta tosh davri aholi punktlarini oʻrganish 2. manbalar va tadqiqot usullari 3. asosiy topilmalar va talqinlar reja: kirish kirish ko‘p qatlamli bo‘lib, madaniy qatlamlar 6 metrgacha yetadi, bu yerda mezolit davridan bronza davrigacha bo‘lgan g‘or aholisining uzoq muddatli faoliyati aks etgan. kirishda geometrik mikrolitlar, masalan, trapetsiyalar va segmentlar mavjudligi, bu ov qurollarida ishlatilgan kichik tosh pichoqlarni aniqlash imkonini beradi, mezolit texnologiyasining muhim xususiyati. kirish arxeologik majmuasi 14 000 yil oldin yashagan odamlarning dietasi va turmush tarzini ochib beruvchi hayvon suyaklari va o‘simlik qoldiqla...

This file contains 22 pages in PPTX format (325.8 KB). To download "o'rta osiyodagi so'nggi mezeolit -o'rta tosh davri manzilgohlarini o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: o'rta osiyodagi so'nggi mezeoli… PPTX 22 pages Free download Telegram