o‘rta asr iqtisodiy qarashlari

DOCX 13 стр. 17,3 КБ Бесплатная загрузка

13 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 17,3 КБ

Тип файла DOCX

Страницы 13

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 13

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: o‘rta asr iqtisodiy qarashlari tayyorladi: xusanova gulsanam kirish 1. o'rta asr iqtisodiy qarashlariga kirish 2. asosiy nazariyalar va maktablar 3. amaliyot, savdo va jamiyatga ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish xiii-xiv asrlarda oltin o'rda tangalarida (dirham) kumushning aralashmasini kamaytirish jarayonini anglatadi, bu inflyatsiyaga olib kelishi mumkin edi. xiv asrning o'rtalarida kirish jarayoni oltin o'rda tangalari qiymatining 50% ga tushishiga sabab bo'ldi, bu savdo va iqtisodiy barqarorlikka salbiy ta'sir ko'rsatdi. kirishning asosiy sababi oltin o'rda hukmdorlarining harbiy xarajatlarni qoplash va xazinani to'ldirish uchun tangalarni arzonlashtirishga urinishlari edi, bu uzoq muddatda iqtisodiyotga zarar keltirdi. o'rta asr iqtisodiyoti xususiyatlari o'rta asrlarda natural xo'jalik ustun bo'lib, dehqonlar o'zlari iste'mol qiladigan mahsulotlarning katta qismini ishlab chiqarar, savdo hajmi cheklangan edi. gildiyalar hunarmandchilikni tartibga solib, sifatni nazorat qilib, raqobatni cheklagan. ularning asosiy maqsadi a'zolarning manfaatlarini himoya qilish bo'lgan. feodalizm iqtisodiy tizim bo'lib, yer egalari (lordlar) dehqonlarni …

2 / 13

ashga xizmat qilgan. foiz va riba masalalari o'rta asrlarda foiz (riba) masalasi qattiq munozaralarga sabab bo'lgan, chunki nasroniy va islomiy ta'limotlar foizni harom deb e'lon qilgan, bu esa tijoratni qiyinlashtirgan. tomas akvinskiy kabi faylasuflar foiz olishni adolatsizlik deb hisoblaganlar, chunki pul o'z-o'zidan ko'paymaydi deb ta'kidlaganlar, bu esa 'unumdorlik' tushunchasiga zid edi. foizga qarshi qonunlar mavjud bo'lishiga qaramay, kredit berish davom etgan, lekin ko'pincha yashirin shakllarda yoki yahudiy jamiyati kabi diniy ta'qibga uchragan guruhlar orqali amalga oshirilgan. mulkchilik tushunchasi “mulkchilik tushunchasi” o'rta asrlarda asosan yer egaligi bilan bog'liq bo'lib, 10-15% aholi qo'lida katta yer maydonlari jamlangan. bu davrda “mulkchilik tushunchasi” faqatgina moddiy boylik emas, balki ijtimoiy maqom, siyosiy ta'sir va hokimiyatning 70-80%ga ega bo'lishni anglatardi. “mulkchilik tushunchasi” islom huquqi (shariat) bilan tartibga solingan, merosxo'rlik qoidalari mulkning 2/3 qismini oila a'zolariga taqsimlashni belgilab bergan. dehqonchilik va manor tizimi dehqonchilik tizimi 9-12-asrlarda yer egaligi shakli bo'lib, dehqonlar feodalga nisbatan ma'lum miqdorda natural yoki …

3 / 13

ropada paydo boʻlib, hunarmandchilik va savdo sohasida monopoliyani yaratdi, bu esa raqobatni cheklab, narxlarni sunʼiy ravishda oshirdi. shaharlar va iqtisodiy o'sish shaharlar o'rta asrlarda markaziy bozorlar sifatida paydo bo'lib, hunarmandchilik mahsulotlari va qishloq xo'jaligi ortiqchaligini 12-15-asrlarda almashtirish orqali iqtisodiy o'sishni tezlashtirdi. shaharlar aholi zichligini oshirib, mehnat taqsimotini kuchaytirdi; bu esa, o'z navbatida, 1300-yillarda gildiyalar orqali ixtisoslashgan hunarmandchilikni rivojlantirib, mahsuldorlikni oshirdi. savdo yo'llarining chorrahasida joylashgan shaharlar, masalan, ipak yo'li bo'ylab, 10-14-asrlarda xalqaro savdoni osonlashtirib, boylik va iqtisodiy o'sishni sezilarli darajada oshirdi. pul va valyuta masalalari o'rta asrlarda pul muomalasi asosan kumush tangalar orqali amalga oshirilgan, mis tangalar esa mayda operatsiyalar uchun ishlatilgan, bu esa inflyatsiyaga ta'sir qilgan. o'sha davrda valyuta kursi qiymati tangalardagi metall miqdori va og'irligiga qarab belgilanar edi, bu esa savdoda nomuvofiqliklarni keltirib chiqarar, tangalar esa kamayardi. xiii-xiv asrlarda savdo-sotiqning rivojlanishi bilan birga veksellar va kredit tizimi shakllana boshladi, bu esa pul muomalasini tezlashtirib, tijoratni osonlashtirardi. iqtisodiy adolat tushunchasi …

4 / 13

qarz berishdan iborat bo'lgan. davlat o'rta asrlarda soliq yig'ish orqali daromad olgan va ushbu mablag'larni infratuzilmani yaxshilash, masalan, suv yo'llari qurishga sarflagan, bu esa 25-30% mahsuldorlikni oshirgan. o'rta asr davlatlari gildiyalarni nazorat qilib, sifat standartlarini belgilagan va 5-7 yillik shogirdlik davrlarini o'rnatgan, shu bilan hunarmandchilik mahsulotlarining sifatini ta'minlagan. qora o'latning iqtisodiy oqibatlari ishchi kuchi tanqisligi ish haqining keskin oshishiga olib keldi, chunki tirik qolgan dehqonlar va hunarmandlar o'z xizmatlari uchun yuqori to'lovlar talab qilishdi, bu esa iqtisodiy dinamikani o'zgartirdi. demografik qisqarish ekin maydonlarining tashlab ketilishiga sabab bo'ldi, chunki aholi kamayishi natijasida qishloq xo'jaligi ishlab chiqarishi qisqardi, bu esa oziq-ovqat ta'minotining pasayishiga olib keldi. savdo-sotiq va tijorat aloqalari uzildi, chunki mintaqalararo harakat cheklandi va aholi punktlari karantinga olinishi global savdo tarmoqlariga sezilarli ta'sir ko'rsatdi. iqtisodiy fikrlashning keyingi davrlarga ta'siri iqtisodiy fikrlashning rivojlanishi 15-16-asrlarda merkantilizmning shakllanishiga turtki berdi, bu davlatning boyligi savdo balansini faol ravishda boshqarish orqali oshirilishiga urg'u berdi. fiziokratlar 18-asrda …

5 / 13

maqsadlarni belgilab bergan. xulosa, xususiy mulkni cheklash va umumiy manfaatlarni himoya qilish kabi g'oyalarni ilgari surgan. bu esa, iqtisodiy faoliyatni ma'naviy qadriyatlar bilan uyg'unlashtirishga qaratilgan. xulosa o'rta asrlar iqtisodiy qarashlari axloqiy me'yorlar va jamiyat manfaatlariga qaratilgan bo'lib, adolatli narxlar va foyda olishni cheklashga intilgan. foydalanilgan adabiyotlar 1. henri pirenne, "medieval cities: their origins and the revival of trade" (1925). 2. eileen power, "medieval people" (1924). 3. marc bloch, "feudal society" (1961). 4 2

Хотите читать дальше?

Скачайте все 13 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "o‘rta asr iqtisodiy qarashlari"

oʻzbekiston respublikasi oliy ta’lim, fan va innovatsiyalar vazirligi referat mavzu: o‘rta asr iqtisodiy qarashlari tayyorladi: xusanova gulsanam kirish 1. o'rta asr iqtisodiy qarashlariga kirish 2. asosiy nazariyalar va maktablar 3. amaliyot, savdo va jamiyatga ta'siri xulosa foydalanilgan adabiyotlar kirish kirish xiii-xiv asrlarda oltin o'rda tangalarida (dirham) kumushning aralashmasini kamaytirish jarayonini anglatadi, bu inflyatsiyaga olib kelishi mumkin edi. xiv asrning o'rtalarida kirish jarayoni oltin o'rda tangalari qiymatining 50% ga tushishiga sabab bo'ldi, bu savdo va iqtisodiy barqarorlikka salbiy ta'sir ko'rsatdi. kirishning asosiy sababi oltin o'rda hukmdorlarining harbiy xarajatlarni qoplash va xazinani to'ldirish uchun tangalarni arzonlashtirishga urinishlari edi, bu uzoq...

Этот файл содержит 13 стр. в формате DOCX (17,3 КБ). Чтобы скачать "o‘rta asr iqtisodiy qarashlari", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: o‘rta asr iqtisodiy qarashlari DOCX 13 стр. Бесплатная загрузка Telegram