spirtlar va fenollar

DOCX 773,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1669400845.docx spirtlar va fenollar reja: 1. spirtlarni sinflanishi, nomlanishi va izomeriyasi 2. spirtlarni olinish usullari 3. spirtlarning kimyoviy xossalari 4. fenollar, ularning tuzilishi, bog’lanishi va nomlanishi 5. fizikaviy xossalari 6. fenolning kimyoviy hossalari tayanch iboralar: to’yingan, to’yinmagan va aromatik spirtlar; birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi spirtlar; vodorod bog’lanish; murakkab efirlar; oddiy efirlar; eterefikatsiya reaksiyasi; bir, ikki va ko’p atomli fenollar 1. spirtlarni sinflanishi, nomlanishi va izomeriyasi spirtlar deb, molekulasida bitta yoki bir necha gidroksil guruh saqlaydigan birikmalarga aytiladi. spirtlar uglevodorod qismiga qarab, to’yingan, to’yinmagan va aromatik spirtlarga bo’linadi. ch3−ch2−oh etil spirti (to’yingan) ch2=ch−ch2−oh allil spirti (to’yinmagan) c6h5−ch2−oh benzil spirti (aromatik) spirtlar molekulasidagi gidroksil guruh soniga qarab bir, ikki va ko’p atomli spirtlarga bo’linadi: spirtlar gidroksil guruhning molekulada qanday uglerod atomida joylashganligiga qarab birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi spirtlarga bo’linadi. agarda gidroksil guruh birlamchi uglerod atomi bilan bog’lansa birlamchi spirt, ikkilamchi uglerod atomi bilan bog’langan bo’lsa ikkilamchi, uchlamchi uglerod atomi bilan bog’langan bo’lsa …

i ularning birinchi vakili karbinol (metil spirti) nomi oldiga radikal nomi qo’shib o’qiladi: ch3oh metil spirt c2h5oh etil spirt ch3−ch2−ch2oh propil spirt ch3(ch2)2ch2oh butil spirti tizimli nomenklatura bo’yicha spirtlar nomi to’yingan uglevodorodlar nomiga –ol qo’shimchasini qo’shib o’qiladi va gidroksil qaysi uglerod atomida turganligini raqam bilan ko’rsatiladi: bir atomli spirtlarda izomerlar soni tegishli uglevodorodlarga nisbatan gidroksil guruhning joylashishi hisobiga bo’ladi. butanda ikkita izomer bor. butanolning esa, to’rtta izomerlari mavjud. 2. spirtlarni olinish usullari spirtlardan metanol va etanol sof xolatda o’simliklardan olinadigan efir moylarida va o’simlik a'zolarida uchraydi. spirtlar oddiy va murakkab efirlar xolatida o’simliklar olamida keng tarqalgan. ular asosan quyidagi sintetik usullarda olinadi. 1 . murakkab efirlarni gidroliz lab olinadi: ch 3 co oc 2 h 5 + hoh ch 3 cooh + c 2 h 5 oh 2. etilen uglevodorodlariga yuqori harorat va katalizator ishtirokida suv ta'sir ettirib olinadi. ch 2 = ch − ch 3 + hoh ch 3 …

pirtlarning kimyoviy xossalari spirtlarda oh- guruhiga almashinish reaksiyalari, oksidlanishi. eterifikatsiya reaksiyalari. spirtlarning suvli eritmalari neytral reaksiyaga ega. spirtlar turli hil kimyoviy reaksiyalarga kirishadi. ularning reaksiyalari quyidagi guruhlarga bo’linadi. 1.gidroksil guruhdagi vodorod atomiga xos reaksiyalar. a) spirtlarga ishqoriy metallar ta'sir ettirilganda, ularning gidroksil guruhidagi vodorod atomini siqib chiqarib, alkogolyatlar hosil qiladi: alkogolyatlar beqaror moddalar bo’lib, suv ta'sirida oson parchalanadi va qaytadan spirt hosil bo’ladi. b) spirtlarga organik kislotalar ta'sir ettirilganda ular gidroksil guruhidagi vodorod atomini kislota qoldig’iga almashtirib murakkab efirlar hosil qiladi. bu reaksiya eterefikatsiya reaksiyasi deyiladi. 2. gidroksil guruhning xossalariga asoslangan reaksiyalar. a) spirtlarga galogenid kislotalar yoki fosforning galoidli birikmalari ta'sir ettirilganda spirtning gidroksil guruhi galogen atomiga almashinadi: v) degidratlanish reaksiyalari. spirtlarni ko’p miqdordagi konsentrlangan sulfat kislota ishtirokida 1400c dan yuqori haroratda qizdirilsa, etilen uglevodorodlari hosil bo’ladi. masalan: boshqacharoq sharoitda spirtlar molekulalararo degidratlanganda, ularning ikki molekulasidan suv ajralib chiqib oddiy efirlar hosil bo’ladi. masalan, mo’l miqdorda etil spirti h2so4 ishtirokida …

va nomlanishi fenollar gidroksil guruhi bevosita benzolga yoki benzol xalqasiga birikkan birikmalardir. bu guruh birikmalarning birinchi vakili c6h5oh oddiy fenol deb nomlangan va u kimyoviy sanoatda juda muxim axamiyatga ega. fenollarning ko’pchilik xossalari spirtlarga o’xshash,ammo bu o’xshashliklar ayrim xollarda xaddan tashqari soddalashgan. arilaminlarga o’xshab fenollar bifunksional birikmalardir; gidroksil guruh va aromatik xalqa o’zaro kuchli ta’sir etadi va xar biri bir birining reaksion qobiliyatiga ta’sir etadi.ushbu ta’sirlar fenollarni ayrim yangi va foydali xossalariga olib keladi. masalan aspirin sintezida asosiy qadami spirtlarni yoki arenlarni paralel reaksiyalarisiz amalga oshiriladi. fenollar spirtlar va arenlarga o’xshashligini vaqti vaqti bilan eslab turish kerak,ushbu bobda fenollarni noyob xossalariga aloxida e’tibor beriladi. benzolning eski nomi fen bo’lgan va uning gidroksil guruhli hosilasi fenol deb nomlangan. bu boshqa ko’pchilikga maqul bo’lgan iyupak nomlanishga muvofiq keladi. toluolni xalqada almashingan turli hil gidroksil guruhli hosilalarining nomi muvofiq ravishda o-, m- va pkrezollar deyiladi.juda ko’p almashingan birikmalarning nomi fenolning hosilasi kabi nomlanadi.xalqaning …

3-benzoltriol) (c) 3- nitro-1-naftol (b) o-benzilfenol (d) 4-xlorrezorsin trigidroksidlar izomerlari digidroksilar kabi noyob nomlarga ega. pirogallol fotografiyada ochiltirgich sifatida ishlatiladi, 1,2,3 benzoltriol xisoblanadi. uch gidroksil guruhlar benzol xalqasida qo’shni o’rinlarni egallagan. pirogallol (1,2,3- benzoltriol) asosiy nomni aniqlashda karboksil va atsil guruhlar fenol gidroksildan ustundir. bu xollarda gidroksil tiklash sifatida izohlanadi. p- gidroksibenzoy kislota 2- gidroksi -4 metilatsetofenon fenol c–o–h 109º burchagi bilan planar xisoblanadi, deyarli tetraedrli burchagi bilan bir hil va 108,5º c–o–h metanol burchagidan farq qilmaydi. fenol metanol biz ba’zi xollarda ko’rib turganimizdek, sp2- gibridlangan uglerod bog’i sp3-gibridlangan uglerod bog’idan qisqaroq va fenollar bundan mustasno emas. fenoldagi uglerod-kislorod bog’ masofasi metanoldagiga qaraganda biroz kamroq. rezonans jixatidan, fenoldagi qisqa uglerod-kislorod masofasi qisman ikkilamchi bog’ xusisiyatiga tegishli va bu konyugirlangan kislorod elektron jufti aromatik xalqa ta’siri natijasidir. fenollarning ko’p xususiyatlari nazarda tutilgan polyarizatsiya rezonans tavsifini aks ettiradi. spirtlarga qaraganda fenoldagi gidroksil kislorod kamroq asosli va gidroksil proton ko’proq kislotalidir. elektrofillar benzolga …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "spirtlar va fenollar"

1669400845.docx spirtlar va fenollar reja: 1. spirtlarni sinflanishi, nomlanishi va izomeriyasi 2. spirtlarni olinish usullari 3. spirtlarning kimyoviy xossalari 4. fenollar, ularning tuzilishi, bog’lanishi va nomlanishi 5. fizikaviy xossalari 6. fenolning kimyoviy hossalari tayanch iboralar: to’yingan, to’yinmagan va aromatik spirtlar; birlamchi, ikkilamchi va uchlamchi spirtlar; vodorod bog’lanish; murakkab efirlar; oddiy efirlar; eterefikatsiya reaksiyasi; bir, ikki va ko’p atomli fenollar 1. spirtlarni sinflanishi, nomlanishi va izomeriyasi spirtlar deb, molekulasida bitta yoki bir necha gidroksil guruh saqlaydigan birikmalarga aytiladi. spirtlar uglevodorod qismiga qarab, to’yingan, to’yinmagan va aromatik spirtlarga bo’linadi. ch3−ch2−oh etil spirti (to’yingan) ch2=ch−ch2−oh allil sp...

Формат DOCX, 773,1 КБ. Чтобы скачать "spirtlar va fenollar", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: spirtlar va fenollar DOCX Бесплатная загрузка Telegram