s- elementlar

DOCX 526.2 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400652.docx s- elementlar reja: 1. s- elementlar oilasiga umumiy tavsifnoma 2. vodorodni tabiatda tarqalishi, olinishi va kimyoviy xossalari 3. ishqoriy metallarni olinishi va kimyoviy xossalari 4.tabiiy suvning qattiqligi va uning yo’qotish usullari 1. s- elementlar oilasiga umumiy tavsifnoma valent elektron konfiguratsiyalairi. valent elektron konfiguratsiyalari shu element atomining davriy tizimda qaysi guruhda joylashganligini bildiradi. valent elektron- element atomining eng oxirgi orbitalida ya’ni yadrodan eng uzoqda joylashgan elektron orbitalidagi elektronlari nazarda tutiladi. 1-rasm bu yerda 1 element h (vodorod) ning bitta elektroni mavjud atomida va shu yagona elektron vodorodning valent elektroni hisoblanadi. shuning uchun ham vodorod h+ (metallmaslar bilan hosil qilgan birikmalarida h2s, organik birikmalar) yoki h-( metallar bilan hosil qilgan birikmalarida nah, cah2). 1- rasmda davriy tizimdagiba’zi asosiy guruh elementlarning elektron konfiguratsiyasi keltirilgan. 2-rasm s- elementlar-davriy tizimning i- va ii- asosiy guruhida joylashgan elementlar hisoblanadi (h va he ham s- elementlar oilasiga mansub). 3-rasm s- elementlar oilasi- valent elektronlarining oxirgi elektroni …

dan chapga: atom radiusi, metallik xossalari, qaytaruvchilik xususiyatlari, spin kvant soni kamayadi, nem, ionlanish energiyasi, elektronga moyillik, metallmaslik xossalari, oksidlovchilik xossalari, tashqi pog’anasidagi valent elektronlar soni, yadro zaryadi ortadi. bosh, orbital va magnit kvant sonlari o’zgarmaydi. d. s- elementlar oilasida guruhda yuqoridan pastga qarab: bosh kvant soni atom radiusi, metallik xossalari, yadro zaryadi, qaytaruvchilik xususiyatlari ortadi, nem, ionlanish energiyasi, elektronga moyillik, metallmaslik xossalari, oksidlovchilik xossalari kamayadi, orbital, magnit, spin kvant sonlari tashqi pog’anasidagi valent elektronlar soni o’zgarmaydi. 2. vodorodni tabiatda tarqalishi, olinishi va kimyoviy xossalari vodorodni (hudrogenium) xvi asrda paratsels (germaniya) kashf etgan. 1776 yilda g. kavendish (angliya) vodorodning xossalarini aniqladi va boshqa gazlardan qanday farqi borligini ko’rsatdi. lavuazye 1783 yilda vodorodni suvdan birinchi bo’lib ajratib oldi va suvning vodorod bilan kisloroddan iborat kimyoviy birikma ekanligini isbot etdi. vodorod tabiatda erkin va birikma holida uchraydi. erkin holda juda oz miqdorda uchraydi. u yengil gaz bo’lgani uchun havoning yuqori qatlamlarida bo’ladi. …

nlar soni bilan farqlanadi. vodorodning kimyoviy belgisi: h molekulyar formulasi h2 atomining ionlanish energiyasi 13, 60 ev atom radiusi 0,046 nm molekula atomlari yadrolari orasidagi masofa 0,074 nm 7. 7-rasm 7- rasmda pmr (proton magnit rezonans) va h ning tabiatda burilish jarayoni keltirilgan. vodorod yerda va atmosferada ko’p tarqalgan element. u yer po’stlog’i massasini 1% -ni tashkil etadi. vodorod tabiatda erkin va birikmalar holida uchraydi. u yengil gaz bo’lgani uchun havoning yuqori qatlamlarida, vulqon gazlarda, neft olish jarayonida boshqa gazlar bilan birgalikda uchraydi. quyosh va yulduzlar massasining yarmini erkin holdagi vodorod tashkil etadi. vodorod suv, turli minerallar, neft, tabiiy gaz, hayvon va o’simliklar organizmidagi modda tarkibida birikmalar holida uchraydi. vodorod rangsiz, hidsiz, mazasiz gaz, havodan 14,5 marta yengil, tc =-252,20c, tk =-252,80c. tabiatda vodorod ikki hil izotop: protiy- 11h 2h -(0,015%) holida uchraydi. shuning (99,85%) va deyteriy 1 uchun oddiy suvda ozgina deyteriy bo’ladi (1 t. suvda 40 g. deyteriy). …

uv bug’i o’tkazilsa vodorod hosil bo’ladi: ch4+h2o↔co2+3h2 ↑ g) metanni katalitik oksidlash orqali: 2ch4 +о2 ↔ 2co+4h2 ↑ d) metanni termik parchalash orqali: y) suvni elektrolizi orqali: j) laboratoriya sharoitida aktiv metallarga suv yoki suyultirilgan kislotalar ta'sir ettirish orqali: 2na+2h2o = 2naoh+ h2 ↑ zn+2hcl = zncl2 + h2 ↑ k) gidridlarni gidrolizi orqali: cah2 + 2h2o = ca(oh )2 + 2h2 ↑ l) ishqorlarga zn va al ta'sir ettirish orqali: 2al +2naoh +6h2o = 2na[ al(oh )4 ] +3h2 ↑ zn+2koh +2h2o = k2[zn(oh )4 ] + h2 ↑ vodorod metallar va metallmaslar bidan hosil qilgan birikmalari -1 va +1 oksidlanish darajalarini namoyon qiladi. masalan: 2na + h2 = 2nah ca + h2 = cah2 2al + 3h2 = 2alh3 h2 + f2 = 2hf h2 + c12 = 2hc1 h2 + s = h2s 3h2 + n2 = 2nh3 metall gidridlari suv bilan shiddatli reaksiyaga kirishib vodorod va …

g oksidlari me2o gidridlari meh gidroksidlari esa meoh formula bilan ifodalanadi. metallar orasida ishqoriy metallar eng yuqori kimyoviy faollikni namoyon qiladilar, ular metallarning elektrokimyoviy kuchlanish qatorida qatorning boshlanishida joylashadilar. ishqoriy metallarning aksariyat tuzlari suvda yaxshi eriydi, ulardan natriy va kaliy muhim ahamiyatga ega. ishqoriy metallarning ayrim xossalari bu guruh metallarining oksidlari (o’zlari xam) suvda yaxshi erib o’yuvchi moddalar ishqorlarni hosil qilgani uchun ishqoriy metallar deyiladi. ularning ichida eng kuchlisi (aktivi) fransiy bo’lib, undan keyin seziy turadi. litiy (li), oq yaltiroq, yumshoq metall. u eng engil metall va tabiatda turli alyumosilikatli mineral - liai(sio3)2 (spodumen), fosfatli mineral - liai(po4)f (amblikonit) xolida uchraydi. olinishi: litiy asosan lici - kci evtektik aralashmasini elektroliz qilish bilan olinadi: 2licl → 2li + cl2. oddiy moddasi: litiy kimyoviy jixatdan ancha aktiv metall. xona haroratida xavodagi azot va kislorod bilan ta’sirlashadi va reaksiya maxsuloti sifatida kulrang - li2o va oq rangli li3n hosil bo’ladi. xavoda 2000c dan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "s- elementlar"

1669400652.docx s- elementlar reja: 1. s- elementlar oilasiga umumiy tavsifnoma 2. vodorodni tabiatda tarqalishi, olinishi va kimyoviy xossalari 3. ishqoriy metallarni olinishi va kimyoviy xossalari 4.tabiiy suvning qattiqligi va uning yo’qotish usullari 1. s- elementlar oilasiga umumiy tavsifnoma valent elektron konfiguratsiyalairi. valent elektron konfiguratsiyalari shu element atomining davriy tizimda qaysi guruhda joylashganligini bildiradi. valent elektron- element atomining eng oxirgi orbitalida ya’ni yadrodan eng uzoqda joylashgan elektron orbitalidagi elektronlari nazarda tutiladi. 1-rasm bu yerda 1 element h (vodorod) ning bitta elektroni mavjud atomida va shu yagona elektron vodorodning valent elektroni hisoblanadi. shuning uchun ham vodorod h+ (metallmaslar bilan hosil qilgan bi...

DOCX format, 526.2 KB. To download "s- elementlar", click the Telegram button on the left.

Tags: s- elementlar DOCX Free download Telegram

s- elementlar

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "s- elementlar"

Similar files