о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish

DOCX 2.9 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400768.docx о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish reja: 1. kirish.organik kimyo fani va uni aloxida fan sifatida o’qitish sabablari 2. kimyoviy bog’ va uning turlari. gibridlanish 3. radikallar, asosiy funksional guruhlar 4. organik birikmalarning tuzilishi. izomeriya hodisasi 1. kirish.organik kimyo fani va uni aloxida fan sifatida o’qitish sabablari organik kimyo uglerod birikmalari kimyosidir. organik kimyo – uglevodorodlar va ularning hosilalari kimyosi deb ham ta'rif berish mumkin. organik kimyo mustaqil fan sifatida xix asr boshlarida ajralib chiqdi. bunga asosiy sabablar: uglerod birikmalari, ya'ni organik birikmalar sonini ko’pligi (10 milliondan ortiq). vaholanki, uglerod elementidan tashqari d.i. mendeleevning davriy jadvalidagi barcha elementlarning birikmalari 1 million atrofida. hozirgi kunda 1 yil davomida 200 mingdan ortiq yangi organik moddalar sintez qilinmoqda. organik birikmalarning ko’p bo’lishligiga sababni uglerod atomlari o’zaro bir-biri bilan birikib uzun zanjir hosil qilishi, izomeriya xodisasi, hamda tirik tabiat bilan bog’liqligi orqali tushintiriladi. organik birikmalar xalq va qishloq xo’jaligida, shu jumladan qurilishda …

pilgan alkaloidlarning har uchtasidan bittasi s. yunusov va uning shogirdlariga tegishlidir. o’zbekiston noyob yoqilg’i – energetika resursiga ega. qidirib topilgan gaz zahiralari 2 trillion m3 ga yaqin, 160 dan ortiq neft konlari mavjud. o’zbekiston ko’mir zahirasi bo’yicha markaziy osiyoda ikkinchi o’rinda turadi. uning umumiy zahirasi 2 milliard tonnadan ortiq. organik kimyoning rivojlanishida professorlar a.r. abdurasulova, q. abduvahobov, p.yo’ldoshev, a.abdusamatov, a.g.mahsumov va boshqalarning xizmatlari katta. respublikamiz ulkan uglevodorodlarning tabiiy manbalariga ega. respublikamizda neftni qayta ishlaydigan (farg’ona, oltiariq va buxoro), hamda gazni qayta ishlaydigan (sho’rtan, muborak va ustyurt) katta kimyo komplekslar ishlab turibdi. ulardan hilma-hil neft va gaz mahsulotlari ishlab chiqarilmoqda. chirchiq, farg’ona va navoiy shaharlaridagi ulkan kimyo korxonalaridan xalq xo’jaligi va qurilish uchun muxum mahsulotlar ishlab chiqarilmoqda. 2. kimyoviy bog’ va uning turlari. gibridlanish uglerod atomning elektron konfiguratsiyasini asosiy xolati 1 s2 2s2 2p2. demak, faraz qilish mumkinki, qisman band bo’lgan 2 р orbitalga (ikki vodorod atomidan) ikkita elektron qo’shilsa сн2 …

i ushlab turishini tushuntirish uchun uglerodni qo’zg’algan xolatiga murojat qilishimiz kerak. bunda 2s- orbital va uchta 2p - orbital gibridlanishi natijasida to’rtta yangi tashqi orbitallar hosil bo’ladi (kvant mexanikasi postulatiga asosan). to’rtta gibrid orbitallar bir hil energiyaga, xar biri 2sp3 bilan belgilanadi. asosiy holat qo’zg’algan sp3 holat ushbu gibrid orbitallarni asosiy o’qi yadrodan bir hil masofada kesishgan chiziq bo’yicha yo’nalgan bo’lib tetraedrni hosil qiladi. (tetraedr burchagi 109,5o ga teng). shu sababli sp3 gibridlangan uglerod atomini tetraedrik uglerod atomi xam deb ataladi. metan molekulasini tuzilishini yakunlashimiz mumkin. o’zida bittadan elektron tutgan uglerod atomini to’rtta sp3 orbitali, o’zida bitta elektron tutgan vodorodni 1s- orbitali bilan qoplanishi natijasida bog’langan molekulyar orbitallar hosil bo’ladi. metanni keyingi gomologi c2h6 etanni tuzamiz. faraz qilaylik, sp3 orbital bilan uchta vodorod bog’langan, keyin vodorodni qo’shmadik. hosil bo’lgan metil radikallarini biriktirishimiz mumkin. ikkita qoplanayotgan etanni bo’g’lanuvchi molekulyar metil radikali orbitalini c-c fragmenti bunda qisman to’lgan 2sp3 – orbitallar qoplanishi …

dan vodorodni qo’shamiz. ikki ushbu fragmentni biriktirganimizda, ikkita uglerod-uglerod bog’ hosil bo’ladi. bularning bittasi δ - bog’ (2sp2orbitallar qoplanishi), ikkinchisi π bog’ (ikkita p- orbital qoplanishi). ikkita uglerod atomi o’rtasidagi δ va π bog’larni qo’sh bog’ deb ataladi. etilendagi bo’g’ hosil bo’lishini usuli etilendagi orbitallar etilendagi π – bog’ atsetilenni ikkita uglerod atomi sр – gibridlangan. atsetilen molekulasini tuzish uchun 2s- orbital bitta 2p- orbital bilan gibridlanishi natijasida uglerod atomi sр gibridlangan holatga o’tadi. natijada ikkita gibridlangan 2sр orbital hosil bo’ladi, ikkita 2p orbital esa gibridlanmaydi. sр - orbi t al asosiy holat qo’zg’algan sp-holat sр – gibridlangan uglerod atomini ikkita sр –orbitali 180о burchakda joylashgan. atsetilendagi ikkita uglerod atomi bitta δ-bog’ va ikkita π -bog’ bilan bog’langan: bu kombinatsiyani uch bog’ deb ataladi. 3. radikallar, asosiy funksional guruhlar alkanlar sinfi reaksion qobiliyati yuqori bo’lgan birikmalarga kirmaydi va rh dagi h ayniqsa bir reaksion qobiliyatli guruh emas. umuman olganda alkan …

ch2oh etanol alkil galogenid rcl ch3ch2cl xloretan amin† rnh2 ch3ch2nh2 etanamin epoksid etilen oksid efir ror ch3ch2och2ch3 dietilefir nitril rc≡n ch3ch2c≡n propannitril nitrolalkan rno2 ch3ch2no2 nitroetan tiol rsh ch3ch2sh etantiol *ko’p moddalar bittadan ortiq kerakli nomga ega. misol tariqasida birlamchi aminni (rnh2) keltirish mumkin. ikkilamchi aminlar umumiy r2nh tuzilishga ega; uchlamchi aminlarga r3n kiradi. organik sintezdagi karboksil guruhning muhim reaksiyalari tuzilishi aniqlangan birikmalarning olinishini rejalashtirish va o’tkazish organik kimyoning sohasi hisoblanadi. organik kimyogarlar reaksion qobiliyatning funktsional guruh deb nomlanuvchi mos jihatlari bilan aniq tuzilishli birliklarni birlashtirdilar. ular katta molekulalarga, reaksion qobiliyati yo’q tuzilishlarga birikkan funksional guruhlarning kolleksiyalariga e’tibor beradilar. “funksional guruh yondоshuvi” nafaqat taxminiy kuchga ega, balki vaqt va tajriba ko’pchilik talabalar uchun organik kimyoni o’qitishning osonroq materialini tuzilishni ko’rsatdi. biz bu bobni uglevodorodlar – funksional guruhlar joylashgan, faqat uglerod va vodorod tutuvchi organik birikmalarning har hil turlarini qisqacha tahlil qilishdan boshlaymiz. keyin esa alkanlar haqida ko’proq ma’lumotlarni muhokama qilish …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish"

1669400768.docx о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish reja: 1. kirish.organik kimyo fani va uni aloxida fan sifatida o’qitish sabablari 2. kimyoviy bog’ va uning turlari. gibridlanish 3. radikallar, asosiy funksional guruhlar 4. organik birikmalarning tuzilishi. izomeriya hodisasi 1. kirish.organik kimyo fani va uni aloxida fan sifatida o’qitish sabablari organik kimyo uglerod birikmalari kimyosidir. organik kimyo – uglevodorodlar va ularning hosilalari kimyosi deb ham ta'rif berish mumkin. organik kimyo mustaqil fan sifatida xix asr boshlarida ajralib chiqdi. bunga asosiy sabablar: uglerod birikmalari, ya'ni organik birikmalar sonini ko’pligi (10 milliondan ortiq). vaholanki, uglerod elementidan tashqari d.i. mendeleevning davriy jadvalidagi barcha element...

DOCX format, 2.9 MB. To download "о’zbekistonda organik kimyo fanining rivojlanishi. кimyoviy bog’lanish", click the Telegram button on the left.

Tags: о’zbekistonda organik kimyo fan… DOCX Free download Telegram