eritmalar

DOCX 144.1 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1669400636.docx eritmalar reja: 1. dispers tizimlar va eritmalarning turlari 2. to’yingan, to’yinmagan va o’ta to’yingan eritmalar 3. erishning issiqlik effekti. moddalarning eruvchanligi 4. eritmalarning konsentratsiyasini ifodalash usullari 1. dispers tizimlar va eritmalarning turlari eritmalar dispers tizimlarning bir ko’rinishidir. biroq moddaning mayda zarrachalari boshqa bir modda orasida taqsimlanishidan hosil bo’lgan tizimga dispers tizim deyiladi. taqsimlangan modda dispersion faza, ikkinchi modda esa dispersion muhit deyiladi. dispers faza zarrachalarining diametrlari 100 nаnometrdan (1nm - 10-6mm) katta bo’lgan tizimlar dag’al sitemalar deyiladi. bularga suspenziya - qattiq moddaning suyuqlikda tarqalishi, emulsiya - erituvchida erimaydigan suyuqlikning erituvchida tarqalishi va ko’piklar- gazsimon moddaning suyuqlikda tarqalishi kiradi. dispers tizim zarrachalarining o’lchami 1-100nm gacha bo’lgan tizimlar kolloid tizimlarni hosil qiladi. dispers tizim zarrachalari 1nm dan kichik bo’lganda chin, molekulyar yoki ionli dispers tizimga, ya'ni eritmalarga olib keladi. ikki yoki bir necha moddalardan (komponentlardan) iborat bo’lgan bir jinsli (gomogen) termodinamik jihatdan barqaror bo’lgan, o’zgaruvchan tarkibli tizimlarga eritmalar deyiladi. eritmalarda bir …

an qattiq modda sirtlaridagi ionlarning tebranma harakati kuchayib boradi va natijada ion yoki molekulalar asta-sekin ajrala boshlaydi. eritmaga o’tgan zarrachalar diffuziya tufayli erituvchining butun xajmi bo’yicha bir me'yorda tarqaladi. boshqa tomondan eritmalardagi zarrachalarning (ion yoki molekulalar) konsentratsiyasini oshib borishi va ularning to’xtovsiz harakati tufayli, ular oxirigacha erib ulgurmasdan qattiq modda sirtiga qayta o’tirishi ham mumkin, ya'ni erish jarayoniga teskari kristallanish ham yuzaga keladi. nihoyat ma'lum vaqtdan so’ng erish va kristallanish orasida muvozanatyuzaga keladi, ya'ni qancha zarracha (ion yoki molekula) eritmaga o’tsa, shuncha zarracha eritmadan qattiq zarracha yuzasiga o’tadi. qattiq moddalar suvda eriganda eritmaga o’tuvchi zarrachalar va eritmadan qattiq zarracha yuzasiga o’tuvchi zarrachalar sonlarining nisbatiga asosan eritmalar to’yingan, to’yinmagan va o’ta to’yingan bo’lishi mumkin. ayni haroratda modda ortiq erimaydigan, ya'ni eruvchi modda bilan muvozonatda turgan eritma to’yingan eritma deyiladi. demak, to’yingan eritmada ayni haroratda erigan moddaning mumkin bo’lgan eng ko’p miqdori bo’ladi. to’yinmagan eritmada to’yingan eritmadagiga qaraganda kamroq, o’ta to’yingan eritmada …

moddalarning eruvchanligi kimyoviy reaksiyalar energetik effektlar bilan kuzatiladi, ya’ni energiyaning chiqishi yoki yutilishi sodir bo’ladi. kimyoviy reaksiyalarning issiqlik effektlarini kimyoning maxsus bo’limi termokimyo o’rganadi. issiqlikning ajralib chiqishi bilan sodir bo’ladigan reaksiyalar ekzotermik (grekcha “ekzo”- “tashqariga”) reaksiyalar deyiladi. issiqlikni yutilishi bilan sodir bo’ladigan reaksiyalar endotermik (grekcha “endo”-“ichkariga”) reaksiyalar deyiladi. kimyoviy jarayonlarda nafaqat issiqlikni chiqishi yoki yutilishi, balki boshqa turdagi energiyalar: elektrik, yorug’lik, mexanik va h.k lar chiqishi mumkin. masalan galvanik elementlarda elektr energiyasi chiqadi, moddalarning elektrolizida esa u yutiladi. fosforning nurlanishida yorug’lik energiyasining chiqishi kuzatiladi (xemilyumines tsentsiya), fotomateriallarda esa yorug’lik energiyasining yutilishi natijasida kumush tuzlari parchalanadi, portlash reaksiyalarida esa juda katta mexanik energiya ajralib chiqadi (albatta avval portlovchi moddaga mexanik ta’sir ettiriladi). kimyoviy jarayonlarning borishida yutiladigan yoki ajralib chiqadigan har hil energiya turlari issiqlik energiyasiga aylantirib hisoblanadi va uning miqdori kilojoullarda ifodalanadi (kj). kimyoviy reaksiyaning issiqlik effekti qiymati moddaning bir moli reaksiyaga kirishganda qancha issiqlik chiqishi yoki yutilishi bilan ifodalanadi. reaksiyalarning …

yutilgan issiqlik miqdorlari ko’rsatilgan tenglamalarni termokimyoviy tenglamalar deyiladi. moddalar erigan vaqtda erituvchi va eruvchi modda molekulalari orasida fizik (orientatsion, induksion va dispersion) hamda kimyoviy kuchlar (vodorod bog’i va ion-dipol) o’zaro ta'siri natijasida issiqlik yutilishi va chiqishi mumkin. genri qonuni - o’zgarmas haroratda gazlarning eruvchanligi ularning parsial bosimiga to’g’ri proporsionaldir: c(x)=k∙p(x) c(x)- to’yingan eritmadagi x gazning konsentratsiyasi; k- genri doimiysi, p(x)- gazini eritma ustidagi bosimi. qattiq moddalar erigan vaqtda ularning kristall panjaralari yemiriladi va moddaning mayda zarrachalari erituvchi orasida bir tekis tarqaladi. bu jarayonda energiya yutiladi (h>0). shu bilan bir vaqtda erituvchi bilan eruvchi modda zarrachalari o’zaro ta'sir etib, aniq tarkibli birikmalar, ya'ni solvatlar hosil bo’ladi. agar erituvchi suv bo’lsa, bunday birikmalar gidratlar deyiladi. bu jarayonda (issiqlik) energiya ajralib chiqadi (h <0). 1 mol modda eriganda ajralib chiqqan yoki yutilgan issiqlik miqdori shu moddaning erish issiqligi deyiladi. masalan, 1 mol koh uchun h =-55,65 kdj/mol, nh4no3 uchun esa h =+26,48 kdj/mol. …

ydi, u cho’kma holida bo’ladi. ko’pincha qattiq moddalarning eruvchanligi harorat ortishi bilan ortadi, lekin ba'zi bir moddalarniki esa juda kam ortadi (masalan, nacl, alcl3) va hatto kamayadi (masalan ca(oh)2, li2so4, ca(ch3coo)2). gaz moddalarning eruvchanligi bosimga va haroratga bog’liq bo’ladi. gazlar suvda eriganda issiqlik ajralib chiqadi. le-shatele qoidasiga muvofiq gazlarning eruvchanligi harorat ko’tarilganda kamayadi. bosim oshgan sari esa, genri qonuniga muvofiq gazlarning eruvchanligi ortadi. 4. eritmalarning konsentratsiyasini ifodalash usullari ma'lum miqdordagi (og’irlik yoki hajmdagi) eritmada erigan moddaning miqdoriga (og’irlik yoki hajmiy) konsentratsiya deyiladi. eritmalarning konsentratsiyasi miqdor jihatdan har hil usullarda ifodalanadi. 1) erigan moddaning massa ulushlarida (birining ulushlarida yoki foizlarda) . 2) eritmaning o’zagarmas hajmdagi konsentratsiyasi: molyar konsentratsiya, ekvivalent-molyar konsentratsiya va titr bilan. 3) erituvchining o’zgarmas miqdordagi erigan moddaning konsentratsiyasi - molyallik bilan ifodalanadi. konsentratsiyani erigan moddaning massa ulushlarida ifodalanishi. erigan modda massasining (m modda) eritma massasiga (m) nisbati, erigan moddaning massa ulushi (w) deyiladi:) bu formula erigan modda massasini eritmaning …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "eritmalar"

1669400636.docx eritmalar reja: 1. dispers tizimlar va eritmalarning turlari 2. to’yingan, to’yinmagan va o’ta to’yingan eritmalar 3. erishning issiqlik effekti. moddalarning eruvchanligi 4. eritmalarning konsentratsiyasini ifodalash usullari 1. dispers tizimlar va eritmalarning turlari eritmalar dispers tizimlarning bir ko’rinishidir. biroq moddaning mayda zarrachalari boshqa bir modda orasida taqsimlanishidan hosil bo’lgan tizimga dispers tizim deyiladi. taqsimlangan modda dispersion faza, ikkinchi modda esa dispersion muhit deyiladi. dispers faza zarrachalarining diametrlari 100 nаnometrdan (1nm - 10-6mm) katta bo’lgan tizimlar dag’al sitemalar deyiladi. bularga suspenziya - qattiq moddaning suyuqlikda tarqalishi, emulsiya - erituvchida erimaydigan suyuqlikning erituvchida tarqalishi va...

DOCX format, 144.1 KB. To download "eritmalar", click the Telegram button on the left.

Tags: eritmalar DOCX Free download Telegram