fullerenlar. nanotrubkalar va nanotolalar

PPTX 3.5 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1679206148.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slayd fullerenlar. nanotrubkalar va nanotolalar nanoximiyada uglerodning ahamiyati juda ktta, fullerenlar va nanoquvurlarning kashf etilishi ham ko’p jihatdan ana shunga bog’liq. fullerenlar – shakliga ko’ra futbol to’pini eslatadigan sharsimon karkas strukturali 40 tadan ko’proq uglerod atomlaridan iborat klasterlardir. 1985-yilda robert kerl, garold kroto va richard smollilar kutilmaganda tubdan yangi uglerodli birikma -fullerenni ochdilar. fullerenlarning noyob xossalari ularga juda katta qiziqishni keltirib chiqardi. 1996-yilda ularga nobel mukofoti topshirildi. fulleren molekulasi asosi ugleroddir - bu noyob kimyoviy element ko‘pchilik elementlar bilan birikib turli tarkib va qurilishga ega molekulalar hosil qilish xossalariga ega. maktab kimyo kursidan bizga ma’lumki, uglerod 2 ta asosiy allotrop holatga ega: grafit va olmos. fulleren ochilishi bilan uglerod yana bir allotrop holatga ega bo’ldi deyishimiz mumkin. biz ana shu grafit, olmos va fulleren molekulalari tuzilmalarini ko‘rib chiqaylik. grafit qatlamli tuzilishga ega. uning har bir qatlami to‘g‘ri olti burchaklardagi bir-biriga kovalent ravishda bog’langan uglerod atom- laridan iborat. qo'shni …

di. fullerenlar o‘z nomlanishini arxitektor bakminster fuller sha’niga olishgan, u bunday strukturalarni arxitekturada foydalanish uchun yaratgan (shuning uchun ularning yana bakibolalar deb ham atashadi). fulleren futbol to‘piga juda o‘xshovchi, 5-6 burchak shaklli “yamoqlar”dan tuzilgan karkas tuzilishiga ega. bu ko‘pyoqlar uchida uglerod atomlari joylashgan deb tasavvur qilsak, unda biz eng barqaror bo'lgan c60„ fuilerenini olamiz. eng taniqli hamda fullerenlar oilasining eng simmetrik bo‘lgan vakili c60 molekulasida oltiburchaklilarning soni 20 ga teng. bunda har bir beshburchak faqat oltiburchakli bilan chegaralashgan, har bir oltiburchak oltiburchaklilar bilan 3 ta umumiy tomonga va 3 ta besh- burchaklar bilan umumiy tomonga ega c60 fulleren molekulasi tuzilishining qizig‘i shundaki, bunday uglerod “to‘pi”ning ichida bo‘shliq hosil bo‘ladi, unga kapillar xususiyatlari hisobiga boshqa materiallarning atom va molekulalarini kiritish mumkin, bu esa ularga, masalan, ularning xavfsiz ko‘chirish imkonini beradi. fullerenlarni o'rganish davomida uning tarkibida uglerod atomlari soni turlicha - 36 tadan 540 tagacha bo'lgan molekulalari sintez qilindi va o‘rganildi. c540 …

sh va undan hayratlanishdan boshqasi qolmadi. hayratlanishga esa asos bor edi, chunki bu hayratga solgan nanonaychalar odam sochi tolasidan 100 ming marta ingichka bo‘lishiga qaramasdan juda ham mustahkam material bo‘lib chiqdi. nanonaychalar po‘latdan 50-100 marta mustahkamroq va 6 marta kichik zichlikka ega. yung moduli - materialning deformatsiyaga qarshilik darajasi - bu nanonaychalarda oddiy uglerod tolalariga nisbatan ikki barobar yuqori. naychalar nafaqat mustahkam, balki o‘ta qattiq mustahkam rezina naychalarga o'xshaydi. mexanik kuchlanishlar ta'sirida nanonaychalar o'zini boshqacha, antiqa tutadi: ular “uzilmaydi”, “sinmaydi”, oddiygina tarzda joylarini almashtirib olishadi. nanonaychalarning bunday o‘ziga xos xususiyatlaridan sun’iy muskullar yaratishda foydalanish mumkin, ular bir xil hajmda biologik muskullardan 10 barobar kuch- liroq bo‘lishi mumkin, yuqori temperaturadan, vakuum va ko‘plab kimyoviy reagentlardan qo‘rqishmaydi. nanonaychalardan o‘ta yengil va o‘ta mustahkam kompozitsion materiallar yaratish mumkin, ulardan esa harakatni qiyinlashtirmaydigan o‘t o‘chiruvchilar va fazogirlar uchun kiyimlar tikish mumkin, yerdan oygacha bo‘lgan bitta naychali nanokabelni ko‘knor urug‘i o’lchamidagi g‘altakka o‘rash mumkin. nanonaychalardan …

ri va spiralsimon. bundan tashqari, ular kutilmagan elektrik, mag- nitik, optik xossalarini namoyish qilishmoqda. maqsadga muvofiq ravishda naychalar ichiga boshqa materiallar atomlarini kiritish yo’li bilan nanonaychalarning elektron xossalarini o‘zgartirish mumkin. ko‘pqatlamli fullerenlar va nanonaychalar ichidagi bo‘shliqlar anchadan buyon olimlar diqqatini tortar edi. tajribalardan ko‘rinishcha, fulleren ichiga qaysidir materialning atomi kiritilsa, bu uning elektrik xossalarini o‘zgartirib yuborishi va hattoki izolatorni o‘ta o‘tkazgichga aylantirib yuborishi mumkin ekan. shunday yo‘l bilan nanonaychalar xossalarini ham o‘zgartirish mumkinmi? olimlar nanonaychalar ichiga avvalo gadoliniy atomlari kiritilgan fullerenlar zanjirini joylashga erishdilar. bunday g‘aroyib strukturaning elektrik xossalari oddiy, bo‘shliqli nanonaychalar hamda ichida bo‘sh fullerenli nanonaychalar xossalaridan kuchli ravishda ajralib turadi. bunday birikmalar uchun maxsus kimyoviy belgilar ish- langan. yuqorida ta'riflangan struktura quyidagicha belgilanadi: gd@ c60@swnt, bu gd ichida c60 ichida swnt bir qatlamli nanonaycha. gd@ c60@swnt yana bir misol - nanonaychadan tekshiruvchi mikroskop ignasi sifatida foydlaniladi. odatda, bunday igna juda o’tkirlashgan volframli igna ko’rinishida bo’ladi, ammo atomlar o’lchovida …

o‘stirish va so‘ngra ularni bir biri bilan “payvandlash” shart emas. nanonaychaning o‘sish jarayonida unda tuzilish nuqsoni (uglerodli oltiburchakning birini beshburchakli bilan admashtirib qo‘yish) hosil qilish, ya’ni uni o‘rtasidan maxsus ravishda sindirib qo‘yish yo’li bilan hosil qilish mumkin. shunda nanonaychaning bir qismi metall xossalariga, boshqasi esa yarimo’tkazgich xossalariga ega bo’ladi. viruslar va nanokapsulalarga asoslangan dorilarni yetkazishning bundan ham samaraliroq usullarini ham yaratish mumkin. nanonaychalar asosida ayrim atomlarni yuqori tezlikda aniq tarzda tashib beruvchi konveyerlar ham yaratilgan. image1.png image2.png image3.png image4.png image5.png image6.png image7.png image8.png image9.png image10.png image11.png image12.png image13.png image14.png image15.png image16.png image17.png image18.png image19.png image20.png image21.png image22.png image23.png image24.png image25.png image26.png image27.png image28.png image29.png

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "fullerenlar. nanotrubkalar va nanotolalar"

1679206148.pptx /docprops/thumbnail.jpeg slayd fullerenlar. nanotrubkalar va nanotolalar nanoximiyada uglerodning ahamiyati juda ktta, fullerenlar va nanoquvurlarning kashf etilishi ham ko’p jihatdan ana shunga bog’liq. fullerenlar – shakliga ko’ra futbol to’pini eslatadigan sharsimon karkas strukturali 40 tadan ko’proq uglerod atomlaridan iborat klasterlardir. 1985-yilda robert kerl, garold kroto va richard smollilar kutilmaganda tubdan yangi uglerodli birikma -fullerenni ochdilar. fullerenlarning noyob xossalari ularga juda katta qiziqishni keltirib chiqardi. 1996-yilda ularga nobel mukofoti topshirildi. fulleren molekulasi asosi ugleroddir - bu noyob kimyoviy element ko‘pchilik elementlar bilan birikib turli tarkib va qurilishga ega molekulalar hosil qilish xossalariga ega. maktab kimyo...

PPTX format, 3.5 MB. To download "fullerenlar. nanotrubkalar va nanotolalar", click the Telegram button on the left.

Tags: fullerenlar. nanotrubkalar va n… PPTX Free download Telegram