oltingugurtli xomashyolar

DOCX 275.9 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1671116659.docx oltingugurtli xomashyolar referat oltingugurtli xomashyolar reja: 1. oltingugurtli xomashyo turlari 2. oltingugurt kolchedanlari 3. rangli metallurgiya gazlari 4. oltingugurt. tabiiy sof oltingugurt 5. aglomeratsiya, o’txona va yonilg’i gazlari 6. konsentrlangan sulfit angidrid olish 7. sulfatli xomashyolar 1. oltingugurtli xomashyo turlari sulfat kislota – kimyo sanoatining asosiy mahsulotlaridan biri hisoblanadi. u mineral o’g’itlar, turli xildagi mineral tuzlar va kislotalar, organik mahsulotlar, bo’yoqlar, portlovchi moddalar va boshqalar ishlab chiqarishda keng miqyosda ishlatiladi. sulfat kislota ishlatilmaydigan yirik zamonaviy sanoat korxonalari mavjudligini tasavvur etish qiyindir. sulfat kislotadan neftni qayta ishlash, metallurgiya, metallarni qayta ishlash, to’qimachilik, charm va boshqa sanoatlarda suvsizlantiruvchi va qurituvchi modda sifatida, neytrallash jarayonida, metallarni tozalashda va boshqa bir qancha maqsadlarda foydalaniladi. sulfat kislota qadimdan ma’lum bo’lgan moddadir. fors alximigi abu bakr alrases asarlarida (940 yil) ham u haqida ma’lumotlar berilgan. sulfat kislota dastlab temir kuporosini quruq haydash orqali olingan (shuning uchun sulfat kislotani uzoq vaqt kuporos moyi deb ham atab …

ulfit angidrid va azot oksidlari kamera tubiga quyilgan suvda yutilishi natijasida sulfat kislota hosil qiladi. kameradagi gaz qoldiqlari yo’qotilgandan so’ng unda navbatdagi aralashma yondiriladi va shu yo’l bilan kerakli konsentratsiyadagi kislota olinadi. keyinchalik kamerada suv bug’i ishlatishni va jarayonni uzluksiz amalga oshirishni taklif etildi. xix asr boshlarida oltingugurtni alohida pechlarda yondirish, azot oksidlarini esa selitrani sulfat kislota bilan parchalash orqali olish yo’lga qo’yildi. sulfat kislota ishlab chiqarish usuli yildan-yilga takomillashib bordi, buning natijasida mahsulot tannarxi kamaytirildi, ayniqsa 1837 yildan boshlang’ich xomashyo sifatida oltingugurt o’rniga oltingugurt kolchedani ishlatila boshlandi. qo’rg’oshinli kameralar o’rniga to’ldirgichli minoralarning ishlatilishi va azot oksidlari qo’llash orqali sulfat kislota ishlab chiqarish jarayonini amalga oshirish ishlab chiqarish samaradorligini bir necha marta oshirishni ta’minladi. bu usul sulfat kislota ishlab chiqarishning minorali usuli deb ataldi. sulfat kislot ishlab chiqarishning kontaktli usuli 1831 yilda p.filips (angliya) tomonidan sulfit angidridni to’g’ridan-to’g’ri kislorod bilan qizdirilgan platinali katalizatorlar ustidan o’tkazish orqali oksidlash usuli taklif etilgandan …

nidan sanoat sharoitida katalizator faolligini pasayish sabablari aniqlangandan hamda sulfitli gazlarni zararli qo’shimchalardan tozalash usullari ishlab chiqilgandan so’ng kontakti usulida sulfat kislota ishlab chiqarish rivojlanib ketdi. sulfat kislota ishlab chiqarishda sulfit angidridning kislorod ishtirokidagi oksidlanishi muhim bosqich hisoblanadi. bu oksidlanish jarayoni katalizator ishtirokida (sulfat kislota ishlab chiqarishning kontakt usulida) yoki kislorod uzatuvchilarni qo’llash orqali (sulfat kislota ishlab chiqarishning nitroza usulida) amalga oshiriladi. sulfat kislota – kimyo sanoatining asosiy xomashyolaridan biri ekanligi, uning qo’llanilish sohasi kengligi, tashish va saqlash qulayligi, o’ta faolligi va arzonligi sababli butun dunyo bo’yicha ko’p miqdorda ishlab chiqariladi. hozirgi paytda dunyo bo’yicha 160 mln tonnadan ziyod miqdorda, o’zbekistonda esa yiliga 3 mln tonna atrofida, shu jumladan «o’zkimyosanoat» aksiyadorlik jamiyatiga qarashli «ammofos-maxam» aj (500 ming tonna), «maxam-chirchiq» aj (273 ming tonna), olmaliq tog’-metallurgiya kombinati (478 ming tonna) va «navoiy tog’metallurgiya kombinati» dk (450 ming tonna) va boshqa bir qator korxonalarda sulfat kislota ishlab chiqarilmoqda. «ammofos-maxam» aj (2016-2018 yillar) …

mkoniyatini yaratadi. sulfat kislota olish uchun xomashyo sifatida elementar oltingugurt yoki tarkibida oltingugurt tutgan va undan elementar oltingugurt yoki sulfit angidrid olish mumkin bo’lgan moddalar ishlatiladi. tabiiy sof oltingugurt tabiatda nisbatan kam tarqalgandir. oltingugurt tabiatda ko’pincha temir, rux, qo’rg’oshin, mis va boshqa metallar bilan birikmasi holatida uchraydi. yer qobig’idagi oltingugurtning miqdori 0,1% ni tashkil etadi. sulfat kislota ishlab chiqarish uchun tarkibida asosan temir disulfid fes2 tutgan pirit yoki temir kolchedani keng ko’lamda ishlatiladi. oltingugurt ko’pgina minerallar tarkibida ikkita metall bilan hosil qilgan sulfidlari tarzida ham bo’lishi mumkin, masalan, mis kolchedani (xalkopirit) temir va misning oltingugurtli birikmasidir. oltingugurt bundan tashqari tabiatda sulfatlar, masalan, gips (kalsiy sulfat), mirabalit (natriy sulfat), glauberit (natriy va kalsiy sulfat) va xokazolar tarzida ham uchraydi. u neft, toshko’mir, tabiiy va o’txona gazlari tarkibida ham bo’ladi. toshko’mirni kokslash paytida undagi oltingugurt vodorod sulfidga aylanadi va koks gazi tarkibiga o’tadi. vodorod sulfid, shuningdek, generator gazi, neftni qayta ishlash gazlari, …

mlakatlarda hozircha asosan oltingugurtli kolchedan asosiy xomashyo sifatida ishlatilayotgan bo’lsa, aqsh da sulfat kislota olish uchun ko’proq oltingugurtdan foydalanilmoqda. shuni ham ta’kidlab o’tish mumkinki, sulfat kislota ishlab chiqarish xomashyosi sifatidagi oltingugurt va kolchedanning nisbiy ulushi kamayib, uning o’rnini turli chiqindilardan ajratib olinadigan oltingugurt egallamoqda. 2. oltingugurt kolchedanlari oltingugurt kolchedanining asosiy tarkibiy qismi tarkibida 53,5% s va 46,5% fe bo’lgan temir disulfid fes2 dan iboratdir. tabiiy oltingugurt kolchedani tarkibida fes2 dan tashqari mis, rux, qo’rg’oshin, mishyak, nikel, kobalt, selen, vismut, tellur, kadmiy birikmalari, kalsiy va magniy karbonatlari va sulfatlari, oz miqdorda oltin va kumush kabi qo’shimchalar bo’ladi. shuning uchun sulfat kislota ishlab chiqarishda ishlatiladigan kolchedan tarkibidagi oltingugurt miqdori katta chegarada – 30 dan 52% gacha o’zgarib turadi. oltingugurtli kolchedan – sarg’ish yoki sarg’ish-kulrang tusli mineral bo’lib, uning zichligi qariyib 5 g/sm3 ga teng. bo’lakchalarining kattaligi va kolchedan naviga qarab uning to’kilish massasi (og’irligi) 2200 dan 2400 kg/m3 gachani tashkil qiladi. kolchedan …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "oltingugurtli xomashyolar"

1671116659.docx oltingugurtli xomashyolar referat oltingugurtli xomashyolar reja: 1. oltingugurtli xomashyo turlari 2. oltingugurt kolchedanlari 3. rangli metallurgiya gazlari 4. oltingugurt. tabiiy sof oltingugurt 5. aglomeratsiya, o’txona va yonilg’i gazlari 6. konsentrlangan sulfit angidrid olish 7. sulfatli xomashyolar 1. oltingugurtli xomashyo turlari sulfat kislota – kimyo sanoatining asosiy mahsulotlaridan biri hisoblanadi. u mineral o’g’itlar, turli xildagi mineral tuzlar va kislotalar, organik mahsulotlar, bo’yoqlar, portlovchi moddalar va boshqalar ishlab chiqarishda keng miqyosda ishlatiladi. sulfat kislota ishlatilmaydigan yirik zamonaviy sanoat korxonalari mavjudligini tasavvur etish qiyindir. sulfat kislotadan neftni qayta ishlash, metallurgiya, metallarni qayta ishlash, to’q...

DOCX format, 275.9 KB. To download "oltingugurtli xomashyolar", click the Telegram button on the left.

Tags: oltingugurtli xomashyolar DOCX Free download Telegram