xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati

PPTX 34 sahifa 10,4 MB Bepul yuklash

34 sahifa

FaylHub.uz

Telegram orqali yuklab olish

Hajm 10,4 MB

Fayl turi PPTX

Sahifalar 34

Yangilangan Dek 2025

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Pastga aylantiring 👇

1 / 34

xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati mavzu: xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati reja: davlat vujudga kelguniga qadar mo’g’ullar. mo’g’ul davlatining vujudga kelishi. mo’g’ullar istilosining assosiy yo’nalishlari, muvaffaqiyati sabablari va natijalari. uluslarni taqsimlanishi. mo’g’ullar istilosi oqibatlari. mo'g'ullar o'zlarining imperiyasini yaratilishi tufayli katta hududlarni nazorat qilishga muvaffaq bo'lgan kam sonli ko'chmanchi xalqlardan biri. bundan tashqari, ular o'zlarining oldinga siljishlarida xitoy kabi muhim mamlakatlarni mag'lub etishdi. miloddan avvalgi iii asrda xunnlar yoki xionnular bo'lgan. dashtlarning birinchi aholisi yevropaga tarqalib ketgan bu xalqdan keyin mintaqada xuan-xuan yashagan, ular o'rnini tez orada turkiy etnik guruhlar egallagan. garchi bu xalqlar asosan ko'chmanchi bo'lgan bo'lsa-da, ularning rahbarlari urushga mo'ljallangan otlarni etishtirish uchun etarli joy bo'lgan katta hududlarda joylashdilar. vaqt o'tishi bilan qishloq xo'jaligidan foydalanish o'sdi. xitoyni tang sulolasi boshqargan bosqichda yozilgan yozuvlarda mo'g'ul atamasi ba'zi qabilalarni nomlagan ko'rinadi. biroq, bu nom xi asrda, hozirgi mo'g'ulistonni qamrab olgan shimoliy xitoyni boshqargan paytgacha yana tilga olinmadi. mo'g'ullar turkiy …

2 / 34

iy hukmdori) etib saylandi. aynan o'sha paytda u chingizxon taxallusini oldi. 1206-yil bahorda moʻgʻulistondagi turli toifa qabilalar sardorlarining qurultoyida temuchin xon etib tayinlangan va unga "chingizxon" ("ulugʻ xon") deb nom berilgan, tashkil etilgan davlat "yakka mo’gul ulusi" deb atalgan. chingizxon hokimiyatni mustahkamlash yoʻlida bir qancha islohotlar oʻtkazgan. jumladan, ming oilani bir maʼmuriy birlikka boʻlishga asoslangan va harbiy tus berilgan yangi maʼmuriy tuzum joriy etilgan. unga koʻra, chingizxonga tobe boʻlganlar jami 95 ta "ming oila" birligiga boʻlib chiqilgan va bularning har biriga urush davrida chingizxonga sadoqat bilan xizmat koʻrsatgan kishilar boshliq qilib tayinlangan. lekin amalda ayrim mingliklar bir necha ming oiladan iborat ham boʻlgan. aholini roʻyxatga olish ishlari amalga oshirilgan. 15 yoshdan 70 yoshgacha boʻlgan erkaklar harbiy xizmatga yaroqli deb topilgan. qoʻshinda qattiq tartib oʻrnatilgan, qonunbuzarlar uchun qattiq jazo, qonun ustuvorligini himoya qilganlarga esa hurmat bildirilib, mukofot belgilangan. savdo yoʻllari, avvalambor buyuk ipak yoʻlining xavfsizligini taʼminlab, undan toʻla foydalanishga eʼtibor berilgan. …

3 / 34

an tuzilgan maxsus gvardiya ("keshik") ham tashkil etiladi. bu gvardiya faqat favqulodda sodir boʻladigan xavf-xatarga qarshi tashlanardi. davlat maʼmuriyatini markazlashtirish maqsadida chingizxon qoraqurm qalʼasini oʻz imperiyasining poytaxtiga aylantiradi. xat-savodga mutlaqo ega boʻlmagan, madaniyati nihoyatda tuban moʻgʻullar davlat boshqaruv ishlarida uygʻurlardan hamda musulmon savdogarlaridan foydalandilar. chingizxon va noʻyonlarining maslahatchilari, mirzolari va baʼzi bir mulk maʼmurlari, asosan, uygʻurlardan boʻlgan. chingizxon tarqoq jangari moʻgʻul urugʻlarini birlashtirgach, tajo-vuzkorlik siyosatini yurgizdi. zabt etilgan oʻlka va viloyatlarni chingizxon 1224-yilda oʻgʻillari va nabiralariga taqsimlab berdi. jan. sibir, dashti qipchoq, volga boʻyi, xorazm va darbandgacha boʻlgan oʻlka chingizxonning toʻngʻich oʻgʻli joʻjiga (uning vafotidan keyin esa, nabirasi botuga meros boʻlgan) topshirildi, sharqiy turkiston, yettisuv va mo-varounnahrga uning 2-oʻgʻli chigʻatoy ega boʻldi. chingizxon oʻz vatani moʻgʻulistonni, shuningdek, xitoyni 3-oʻgʻli va vorisi oʻqtoyga berdi. kenja oʻgʻli tulugʻa esa xuroson, eron va hindiston tegdi. shunday qilib, moʻgʻullar bosib olingan viloyatlarni uluslarga taqsimlab boshqarishga kirishadi. chingizxonning nabirasi munke hukmronligi davrida (1251-1259) moʻgʻullar davlati …

4 / 34

oʻgʻullar sulolasi hukmronligi ostida mustaqil davlatlar tuzganlar (oltin oʻrda, hulokuiylar davlati). bu davlatlar moʻgʻullar davlati ishlariga aralashmaganlar va oʻz navbatida, boshqalarning ham ularning ishlariga aralashishiga yoʻl qoʻymaganlar. moʻgʻullar istilosi moʻgʻullar istilosi -xiii asrda chingizxon va uning avlodlari qoʻshinlarining osiyo va sharqiy yevropadagi urushlari va yurishlarini anglatadi. moʻgʻullar imperiyasining istilolari keng hududlarning vayron boʻlishiga, koʻplab xalqlarning bosib olinishiga, shaharlar va madaniy yodgorliklarning vayron boʻlishiga olib keldi. bosib olingan yerlarda chigʻatoy ulusi, oltin oʻrda, hulokuiylar davlati va boshqa davlatlar vujudga keldi. moʻgʻullar istilosi chingizxon boshchiligidagi moʻgʻullar davlatining tashkil topishidan boshlanib, xiii asr oxiriga qadar davom etgan. 1207-1211-yillarda sibir va sharqiy turkiston xalqlari (buryatlar, yoqutlar, oyrotlar, qirgʻizlar va uygʻurlar) boʻysundirildi. tangut davlati (si-sya)ga qarshi bir qancha yurishlar qilindi (1227-yilda butunlay vayron qilindi). 1211-yil chjurchjen davlati (shimoliy xitoy)ga hujum boshlandi, 90 ga yaqin shaharni vayron qilib, 1215-yil pekinni bosib oldilar. 1217-yil xuanxe daryosining shimolidagi yerlarning hammasi moʻgʻullar qoʻliga oʻtdi. mo’g’ullarning o’rta osiyoga yurishi 1219 …

5 / 34

nd, yangikent va boshqa shaharlarni istilo qilishni topshirdi. uchinchi qo’shinga oloq no’yon va suketu cherbilarni boshliq bo’lib, ularga xo’jand va binokat shaharlarini bo’ysundirish buyurildi. to’rtinchi qism esa chingizxonning o’zi boshchiligida sahrodan buxoro tomon yo’lga tushdi. jebe noʻyon va subutoy bahodir qoʻmondonligidagi moʻgʻul qoʻshini gʻarbda urushni davom ettiradi va shimoliy eron orqali zakavkazyega bostirib kirdi. gruziya va ozarbayjonning bir qismini vayron qildi. kaspiy dengizi sohili boʻylab harakat qilib, alanlar yeriga bostirib kirdi va ularni tormor keltirdi (1222). 1223-yil 31-mayda kalka jangida moʻgʻullar birlashgan rusqipchoq qoʻshinini yengib, uni dnepr daryosi etagigacha quvib, keyin oʻrta volgaga chekindi. biroq, volgakama bulgʻoriyasida magʻlubiyatga uchrab, moʻgʻulistonga qaytib ketdi (1224). bu moʻgʻul otliq askarlarining kelgusida gʻarbga qilinadigan yurishlari oldidan olib borgan razvedkasi edi. chingizxon vafot etgach (1227), oʻqtoyni ulugʻ xon (qoon) deb koʻtargan qurultoy (1229) dan soʻng moʻgʻullar istilosi 2 yoʻnalishda olib borildi. sharqsa shim. xitoy toʻla bosib olindi (1231-1234) va koreya bilan urush boshlandi (1231-1232). moʻgʻullar …

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

Barcha 34 sahifani Telegram orqali bepul yuklab oling.

To'liq faylni yuklab olish

"xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati" haqida

xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati mavzu: xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati reja: davlat vujudga kelguniga qadar mo’g’ullar. mo’g’ul davlatining vujudga kelishi. mo’g’ullar istilosining assosiy yo’nalishlari, muvaffaqiyati sabablari va natijalari. uluslarni taqsimlanishi. mo’g’ullar istilosi oqibatlari. mo'g'ullar o'zlarining imperiyasini yaratilishi tufayli katta hududlarni nazorat qilishga muvaffaq bo'lgan kam sonli ko'chmanchi xalqlardan biri. bundan tashqari, ular o'zlarining oldinga siljishlarida xitoy kabi muhim mamlakatlarni mag'lub etishdi. miloddan avvalgi iii asrda xunnlar yoki xionnular bo'lgan. dashtlarning birinchi aholisi yevropaga tarqalib ketgan bu xalqdan keyin mintaqada xuan-xuan yashagan, ular o'rnini tez orada turkiy etnik guruhlar egallagan. garchi bu xalqlar asos...

Bu fayl PPTX formatida 34 sahifadan iborat (10,4 MB). "xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati"ni yuklab olish uchun chap tomondagi Telegram tugmasini bosing.

Teglar: xii – xv asrlarda mo’g’ullar da… PPTX 34 sahifa Bepul yuklash Telegram

xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati

Sahifa ko'rinishi (5 sahifa)

Ko'proq o'qimoqchimisiz?

"xii – xv asrlarda mo’g’ullar davlati" haqida

O'xshash fayllar