intonatsiya va fonetik birliklar

PPTX 21 pages 277.6 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.6 KB

File type PPTX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation matnni lisoniy va nutqiy birliklarga ajratish xusanova ruxshona 1. fonetik birliklarni aniqlash 2. leksik va fonetik birliklarni ajratish 3. leksik birliklarni aniqlash reja: intonatsiya va fonetik birliklar intonatsiya, so'zning ma'nosini 2-3 marta o'zgartirishi mumkin, bu esa fonetik birliklar – so'zlar va morfemalarni ta'kidlash yoki ularga qo'shimcha ma'no berish orqali amalga oshiriladi. uzbek tilida 5 ta asosiy intonatsiya turi mavjud bo'lib, har biri fonetik birliklarning tartibi va ta'kidlanishiga ta'sir qiladi, bu esa nutqning ma'nosi va ifodasiga ta'sir qiladi. fonetik birliklar tahlili 3 bosqichda o'tkaziladi: segmentatsiya, transkripsiya va fonetik xususiyatlarni tahlil qilish, intonatsiya esa bu tahlilning muhim tarkibiy qismidir. morfemalar va leksik birliklar leksik birliklar, so'zlar va ularning birikmalaridan iborat bo'lib, 1 yoki undan ortiq morfemalardan tuzilishi mumkin va lug'atda belgilangan ma'noga ega. "morfemalar va leksik birliklar" o'rtasidagi farq shundaki, morfemalar minimal ma'noli birliklar, leksik birliklar esa mustaqil ma'noga ega bo'lgan so'zlar yoki iboralardir, ularning soni cheksiz bo'lishi mumkin. "morfemalar" …

2 / 21

ik xususiyatlari o'zbek tilidagi 4 ta unli tovushlarning (a, o, u, i) fonetik xususiyatlari, balandlik, tilning orqa yoki oldingi qismining ishtiroki kabi omillar bilan aniqlanadi. tovushlarning fonetik xususiyatlarini o'rganishda ularning 20 ga yaqin artikulyatsion parametrlari, jumladan, tilning pozitsiyasi, lablarning holati kabilarni tahlil qilish muhimdir. sonont tovushlar (m, n, l, r) ning fonetik tavsifi ularning shumoligi, tinchlikdagi va ovozlilik xususiyatlari bilan xarakterlanadi va bu xususiyatlar so'zlarning tallafuziga ta'sir ko'rsatadi. amaliy mashqlar: fonetik tahlil "amaliy mashqlar: fonetik tahlil" iborasi 2 ta asosiy leksik birlikdan ("amaliy mashqlar" va "fonetik tahlil") tashkil topgan bo'lib, ular orasida 1 ta grammatik bog'lovchi (qo'shimcha) mavjud. "amaliy mashqlar" leksik birligi 2 ta so'zdan iborat bo'lib, ularning har biri 2-3 ta morfemadan (so'z yasovchi qo'shimchalardan) tashkil topgan. fonetik tahlil qismida taxminan 10-15 ta fonema (tovush) mavjud bo'lib, ularning har biri o'ziga xos artikulyatsion xususiyatlarga ega. leksik va fonetik birliklar o'rtasidagi bog'liqlik fonetik xususiyatlar, masalan, urg'u va intonatsiya, leksik birliklarning …

3 / 21

ntaktik funksiya, stilistik xususiyatlar, kontekst) hisobga olish kerak. leksik birliklarning 3 asosiy turi mavjud: oddiy soʻzlar, murakkab soʻzlar va soʻz birikmalari, ularning har biri oʻziga xos sintaktik funksiyalarga ega. gaplar va leksik birliklar leksik birliklarning ma'nosi mustaqil bo'lib, gap tarkibida mustaqil a'zo sifatida qatnashadi, gaplar esa murakkab ma'nolarni ifodalaydi va predikatga ega bo'ladi. o'zbek tilida gaplarning tuzilishi va leksik birliklarning tarkibi grammatik qoidalarga bo'ysunadi, masalan, fe'l gapning asosiy elementi hisoblanadi va leksik birliklar morfologik tuzilishiga qarab tasniflanadi. gaplar morfologik jihatdan 2 yoki undan ortiq so'zdan tashkil topgan bo'lib, leksik birliklar esa, bitta yoki bir nechta morfemadan iborat bo'lishi mumkin. so'zlarni leksik birlik sifatida tahlil qilish so'zlarni leksik birlik sifatida tahlil qilishda, ularning semantik maydonlarini, ya'ni 3 dan ortiq ma'no variantiga ega bo'lgan so'zlarni aniqlash va ularning kontekstga bog'liq holda ishlatilishini tahlil qilish zarur. leksik tahlil jarayonida kamida 10 ta so'z birikmasini tahlil qilib, ularning ma'noviy munosabatlarini (sinonim, antonim, paronim) aniqlash …

4 / 21

nechta fonetik birliklardan (tovush, undosh, unli) iborat bo'ladi. matnni leksik birliklarga ajratish usullari leksik birliklarni aniqlashda, morfologik tahlilni qo'llash orqali, so'zlarning shakl va ma'no jihatdan bog'liqliklarini 3 turdagi bog'lanishlarga (birikma, qoshimcha, qo'shma) bo'lib ajratish mumkin. matnda kamida 5 ta turli xil leksik birliklar (ot, sifat, fe'l, ravish, olmosh) mavjudligini aniqlash orqali, matnning boyligi va uslubiy xususiyatlarini tahlil qilish mumkin. matnni leksik birliklarga ajratishda, 2 yoki undan ortiq so'zlarni o'z ichiga olgan murakkab so'zlarni (masalan, “ko'k-ko'k”, “yaxshi-yomon”) alohida birlik sifatida ko'rib chiqish kerak. fonetik birliklar nima? fonetik birliklarning o'ziga xos xususiyati ularning akustik xususiyatlariga, ya'ni chastota, amplituda va davomiylikka bog'liqligi hisoblanadi va bu xususiyatlar fonetik tahlilning asosiy ob'ektlarini tashkil etadi. fonetik birliklar nutq oqimining eng kichik ma'nosiz tovush segmentlaridan iborat bo'lib, taxminan 40-45 ta fonema mavjud. ular so'zlarni tashkil etuvchi asosiy qurilish bloklari hisoblanadi. fonetik transkripsiya yordamida fonetik birliklarni aniqlash va tahlil qilish mumkin, bu erda har bir tovush alohida belgi …

5 / 21

lishda, 5 ta asosiy unli va 21 ta undosh tovushning artikulyatsiya xususiyatlari, masalan, tilning holati, lablarning shakli va havo oqimining yo'nalishi o'rganiladi. tovushlarni fonetik tahlil qilishda, 5 ta asosiy unli va 21 ta undosh tovushning artikulyatsiya xususiyatlari, masalan, tilning holati, lablarning shakli va havo oqimining yo'nalishi o'rganiladi. so'z ta'kidlari va fonetik birliklar “so'z ta'kidlari” so'zlarning urg'u bilan ajralib turishiga, ya'ni 1-darajali, 2-darajali va boshqa ta'kidlarga ega bo'lishiga ishora qiladi, fonetik birliklar esa tovushlar (fonemalar) va ularning birikmalarini (bo'g'inlar, so'zlar) o'z ichiga oladi. fonetik birliklarni tahlil qilishda 5 ta asosiy unli va 21 ta undosh tovushni hisobga olish kerak bo'ladi, ularning birlashuvi so'zlarning fonetik tuzilishini belgilaydi, so'z ta'kidlari esa ularning ma'no ifodasiga ta'sir qiladi. matnni tahlil qilishda 2-3 ta so'zdan iborat so'z birikmalarini fonetik birliklar deb qarash mumkin, so'z ta'kidlari esa bu birikmalardagi muhim so'zlarni aniqlashga yordam beradi, fonetik transkripsiya yordamida ularni aniqlash mumkin. xulosa va qo'shimcha ma'lumotlar ushbu "xulosa va …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "intonatsiya va fonetik birliklar"

powerpoint presentation matnni lisoniy va nutqiy birliklarga ajratish xusanova ruxshona 1. fonetik birliklarni aniqlash 2. leksik va fonetik birliklarni ajratish 3. leksik birliklarni aniqlash reja: intonatsiya va fonetik birliklar intonatsiya, so'zning ma'nosini 2-3 marta o'zgartirishi mumkin, bu esa fonetik birliklar – so'zlar va morfemalarni ta'kidlash yoki ularga qo'shimcha ma'no berish orqali amalga oshiriladi. uzbek tilida 5 ta asosiy intonatsiya turi mavjud bo'lib, har biri fonetik birliklarning tartibi va ta'kidlanishiga ta'sir qiladi, bu esa nutqning ma'nosi va ifodasiga ta'sir qiladi. fonetik birliklar tahlili 3 bosqichda o'tkaziladi: segmentatsiya, transkripsiya va fonetik xususiyatlarni tahlil qilish, intonatsiya esa bu tahlilning muhim tarkibiy qismidir. morfemalar va leksik b...

This file contains 21 pages in PPTX format (277.6 KB). To download "intonatsiya va fonetik birliklar", click the Telegram button on the left.

Tags: intonatsiya va fonetik birliklar PPTX 21 pages Free download Telegram