математикадан исботлашга оид масалалар ечиш

DOC 61.5 KB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇
1
1662887180.doc математикадан исботлашга оид масалалар ечиш математикадан исботлашга оид масалалар ечиш режа: 1. мақсад, вазифа 2. исботлаш тури 3. исботлаш усули 4. исботлаш босқичи 5. масалалар ечиш «таълим тўғрисида» ги қонун» кадрлар тайёрлашнинг миллий дастури», республика вазирлар маҳкамасининг» 1998 йил 203 қарори асосида математика дастуридаги ўзгаришлар республика вазирлар маҳкамасининг 1999 йил 16 августдаги 390–сонли қарори «умум ўрта таълим стандарти», 2001 йил 14 сентиябрдааги республика ҳалқ таълим вазирлигининг 133–буйруғи «умумий ўрта мактаби ўқувчиларининг таълим тайёргарлиги даражасида рейтингини жорий эттириш такомиллаштириш тўғрисида» ларда умумий ўрта мактаб ўкувчиларига пухта билим бериш, уларда амалий, назарий билим, кўникмалари ҳосил қилиш, ўрганганларини кундалик ҳаётга татбиқини таъминлаш ишларини олиб бориш ишлари атрофлича ёритилиб берилган.юқоридаги қарор ва буйруқларда ўқитувчи ва ўқувчилар олдига қўйилаётган талаблар аниқ, тушунарли тарзда баён этилган. математика дарсларида ўқувчиларнинг фикрлаш доирасини кенгайтириш оғзаки ҳисоблаш, турли амалий кўникмаларни мустаҳкамлаш билан бир қаторда, уларни мантиқий фикрлаш қобилиятларини ўстириш, фазовий тасаввурларини шакллантириш, ўлчов асбоблари билан муомила қилишни ўргатиш …
2
арга асосланиб исботлаш воситасиз ёки бевосита исботлаш дейилади. масала шарти деб ҳисобланмаса четдан ёрдамчи шарт, тушунчалар қўллаб исботлаш воситали ёки билвосита исботлаш деб юритилади. бунда геометриядаги кўпгина теоремаларни исботлашга тескарисидан фарз қилиш йўли билан исботлашни мисол қилиб олиш мумкин. бундан исботлашда фараз қилинади теорема нотўғри деб, исботлаш жараёнида зиддият келиб чиқади. бу зиддиятга кўра теорема тўғри, фараз нотўғрилиги ҳақида ажримга келинади. демак, исботлаш турлари бевосита бўлар экан. «умумий ўтра таълим» математика дарсларида кўпроқ учрайдиган исботлаш усуллари қуйидагилардан иборат. а) «чапга-ўнгга» бу усул берилган топшириқни чап томонини шаклини ўзгартириб, соддалаштириб, ўнг томонини ҳосил қилиш демакдир. мисол: а>о; в>о; ва а>о бўлса а2қв2≥2 ав ни исботланг. исботи: шартга кўра а>о; в>о; ва а>о демак (а-в) б) ўнгдан чапга. бунда берилган топшириқни ўнг томонини олиб соддалаштириш, шакл алмаштириш орқали чап томонини келтириб чиқарилади. натижада вазифа бажарилади. мисол: а>о; в>о; ва а>о бўлса а2қв2≥2 ав ни исботланг. исботи. 2 ав ни олиб шакл алмаштириш …
3
қ алгебра, геометрия, арифметикага оид бўлади. шунинг учун исботлаш жараёнида масала шарти, мазмунига кўра у ёки бу соҳага оид тушунча ва формулаларни эсга олиш зарур бўлади. масала ва мисоллар исбот қилиш қуйидаги босқичлардан иборат бўлиши мумкин. а) масала шартини таҳлил этиш б) керакли формула, тушунчаларни эсга олиш в) усул танлаш г) исботлаш жараёни д) исботни текшириш е) хулоса қилиш · масала шартини таҳлил қилиш деганда масалада берилган тушунчалар, шарлар, уларни боғланиш, шакл, берилганларни етарли ёки етарли эмаслиги аниқланади. зарурат бўлса чизма (графиги) чизилади. · керакли формула, тушунчаларни эсга олиш деганда масала шартига мос равишда исботи талаб этилгантушунча ифодага мос боғланишли теоремалар, тушунчалар, формулалар аниқланади. · усул танлаш босқичида берилган ифода масалага кўра 4 усулдан бирини танланади. бунда албатта берилганлар ва талаб ҳисобга олинади. · исботлаш босқичида юқорида аниқланганлар асосида боғланишларни ҳисобга олиб. айрим шакл алмаштириш, соддалаштиришлар амалга олинади. · текшириш босқичида қилинган ишлар жараёнида хатолик бор-йўқлиги аниқланади. · хулоса қисмида …
4
х9. 555қ37х15 бўлади. буларни ҳисобга олсак: (37х9)555қ(37х15)333қ37555х9555қ37333қ37333(37222х9555қ15333) ҳосил бўлади. демак тенгликни бир томони 37 га каррали бўлгани учун иккинчи томони ҳам 37 га каррали бўлади. исботлашга оид масала ва мисоллар ечиш доимо тенгликни исботлаш тарзида бўлавермайди балки, масала шартини тўғрилигини исботлашга ҳам тўғри келади. ёки бирор тушунчани тўғрилигини исбот қилишга тўғри келади. бундай ҳолларда исботлаш босқичлари тўла бажарилмай қолиши мумкин. юқори типдаги масала ва мисолларни исботлашда қуйидаги усуллардан фойдаланиш мақсадга мувофиқдир. i-усул. масала исботланган деб, масла шартини ҳосил қилиш. яъни масала шарти тўғри келиб чиқса, жумбоқ тўғри ҳал этилган бўлади, акс ҳолда нотўғри ҳал қилинган бўлади. ii-усул. тескарисидан фараз қилиш йўли билан масала шарти зид хулосага келиш натижасида iii-масала шартидан математик қонун- қоидалар асоси ишлаб тўғри хулоса келиш. ҳамма усулдан ҳам ишонч ҳосил қилиш учун хулосани, ишлаш йўллларини, амаллларни текшириб кўориш мақсадга мувофиқдир. геометриядан исботлашга оид масала ишланганда бу масала геометрияни қайси бўлимига, қайси мавзусига доирлиги ва қандай теорема ва …
5
қ60º бўлгани учун <оакқ30º демак <оак-тўғри бурчакли ва <оакқ30º бундан 30º ли бурчак қаршисидаги катет гипотенузасининг ярмига тенг. демак rқ2z. r:zқ2 экан. юқоридагилардан кўринадики, уччала усулдан шар бир натижа келиб чиқди. демак қандай усул билан исботланмасин натижа бир хил бўлиши керак эмас. фойдаланилган адабиётлар: 1. «таълим тўғрисида» ги қонун. 1997 йил. 2. «кадрлар тайёрлаш миллий дастури» 1997 йил. 3. дтс талаблари 1997 йил. 4. о.каримий «планиметриядан масалалар ечиш» «ўқитувчи» 1965 йил. 5. лидский ва бошқалар. «элементлар математикадан масалалар» 1973 йил. «фан» нашриёти. 6. 7-синф геометрия дарслиги. 2000 йил. 7. 7-11 синф. геометрия дарслиги. 2000 йил. 8. м.алиев ва бошқалар. 10-11 синф «алгебра ва анализ асослари», «ўқитувчи». 9. халқ таълими журнали. 10. www.ziyonet.uz

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "математикадан исботлашга оид масалалар ечиш"

1662887180.doc математикадан исботлашга оид масалалар ечиш математикадан исботлашга оид масалалар ечиш режа: 1. мақсад, вазифа 2. исботлаш тури 3. исботлаш усули 4. исботлаш босқичи 5. масалалар ечиш «таълим тўғрисида» ги қонун» кадрлар тайёрлашнинг миллий дастури», республика вазирлар маҳкамасининг» 1998 йил 203 қарори асосида математика дастуридаги ўзгаришлар республика вазирлар маҳкамасининг 1999 йил 16 августдаги 390–сонли қарори «умум ўрта таълим стандарти», 2001 йил 14 сентиябрдааги республика ҳалқ таълим вазирлигининг 133–буйруғи «умумий ўрта мактаби ўқувчиларининг таълим тайёргарлиги даражасида рейтингини жорий эттириш такомиллаштириш тўғрисида» ларда умумий ўрта мактаб ўкувчиларига пухта билим бериш, уларда амалий, назарий билим, кўникмалари ҳосил қилиш, ўрганганларини кундалик ҳа...

DOC format, 61.5 KB. To download "математикадан исботлашга оид масалалар ечиш", click the Telegram button on the left.