biosfera haqida ma'lumot

PPTX 20 pages 3.4 MB Free download

20 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 3.4 MB

File type PPTX

Pages 20

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 20

powerpoint presentation biosfera haqida ma'lumot. biosferaning tirik moddasi zilola 1. biosfera haqida ma'lumot 2. biosferaning tirik moddasi 3. biosferaning tuzilishi va funksiyalari reja: suvning aylanishi suvning aylanishi er yuzasidagi suvning 97%ini okeanlar tashkil etadi va bu suvning faqat 3%i shirin suv bo'lib, uning katta qismi muzliklar va qorlarda saqlanadi. suvning aylanishi jarayonida yiliga taxminan 505 000 km³ suv bug'lanib, atmosferaga ko'tariladi va yomg'ir yoki qor shaklida er yuzasiga qayta tushadi. uglerodning aylanishi fotosintez jarayoni orqali o'simliklar atmosfera co2 ning 120 gigatonini yutib, organik moddalarni hosil qiladi, bu esa karbonning biosferadagi muhim siklini ta'minlaydi. uglerodning aylanishida atmosfera, okean va yer yuzidagi biosfera o'rtasida yillik 750 gigaton uglerod almashinuvi ro'y beradi, bu jarayon global iqlimni tartibga soladi. antropogen ta'sir va ekologik muammolar antropogen ta'sir natijasida yer yuzasidagi o'rtacha harorat so'nggi 100 yil ichida 1°c ga oshdi, bu global isishga va ekstremal ob-havo hodisalarining ko'payishiga olib keldi. dunyo miqyosida 1 million turdan ortiq …

2 / 20

qiladi. bu jarayon milliardlab yillar davomida bosqichma-bosqich rivojlangan. gidroxermal oqmalarda, vulqon faoliyati natijasida paydo boʻlgan yuqori haroratli va kimyoviy jihatdan boy muhitda, hayotning paydo boʻlishi uchun zarur boʻlgan energiya va kimyoviy moddalar yetarli boʻlgan. bu jarayonlar 4 milliard yildan ortiq vaqt oldin boshlangan boʻlishi mumkin. biogeokimyoviy sikllar fosfor biogeokimyoviy siklida, o'simliklar tomonidan o'zlashtirilgan va hayvonlarga o'tkazilganidan so'ng, taxminan 10-15% fosfor qayta tuproqqa qaytadi, qolgan qismi esa suv havzalari yoki chuqur qatlamlarga ketadi. biogeokimyoviy sikllarning 90% dan ortig'i yer yuzasining yuqori 100 metr qatlamida, atmosfera, gidrosfera va litosferaning o'zaro ta'sir zonasida sodir bo'ladi, bu erda organizmlar faol ishtirok etadi. tirik moddaning asosiy xususiyatlari tirik modda yuqori darajadagi tashkilotga ega boʻlib, hujayralar, toʻqimalar, organlar va sistemaslardan iborat boʻlib, murakkab oʻzaro bogʻliqlikni namoyish etadi. tirik moddaning asosiy xususiyatlaridan biri – oʻz-oʻzini koʻpaytirish qobiliyati boʻlib, bu jarayon dnkdagi genetik ma’lumotlar asosida amalga oshadi va avlodlar davomiyligini ta’minlaydi. biosferaning chegaralari biosferaning chegaralari dinamik va oʻzgaruvchandir; …

3 / 20

fotosintez jarayonida atmosfera karbonat angidridini 20-30% miqdorida yutadi va shu bilan biosferadagi uglerod aylanishida muhim ishtirok etadi. biosferadagi moddalar aylanishi yopiq tizim sifatida ishlaydi, ya’ni 100% moddalar qayta ishlanadi, lekin ba’zi yo’qotishlar bo’lishi mumkin, masalan, atmosfera yoki gidrosferaga chiqishi mumkin. biosferaning o'z-o'zini tartibga solishi biosferaning chidamliligi, o'z-o'zini tartibga solish qobiliyati, hayotni qo'llab-quvvatlash tizimlarining (masalan, suv aylanishi va tuproq unumdorligi) 70% dan ortig'ining biotik omillar tomonidan boshqarilishi bilan bog'liq. biosfera o'z-o'zini tartibga solishida, masalan, karbon aylanishida, atmosfera co2 miqdorining 0.04% atrofida saqlanishiga 100 000 yildan ortiq vaqt davomida ta'sir ko'rsatuvchi murakkab biogeokimyoviy jarayonlar ishtirok etadi. biosfera nima? biosfera yer sayyorasidagi hayotni qo'llab-quvvatlovchi asosiy tizim bo'lib, uning tarkibida 70% suv, 30% quruqlik mavjud va u millionlab yillar davomida evolyutsion jarayonlar natijasida shakllanib kelgan. biosferaning qalinligi taxminan 20 km ga teng bo'lib, unda atmosfera, gidrosfera va litosferaning yuqori qismlari kiradi. bu yerda energiya oqimi va moddalar aylanishi murakkab ekotizimlarni hosil qiladi. ekosistemalar va …

4 / 20

rafik joylashuvga va ekologik sharoitlarga bogʻliq. oziq-ovqat zanjiri va oziq-ovqat to`rlari oziq-ovqat zanjiri odatda 3-5 trofik darajadan iborat bo'lib, har bir daraja oldingi darajadagi organizmlar bilan oziqlanadi va keyingi darajadagi organizmlar uchun oziq-ovqat manbai hisoblanadi. oziq-ovqat to'rlari esa oziq-ovqat zanjirlarining murakkab o'zaro bog'liqligi bo'lib, bir nechta oziq-ovqat zanjirlarining bir-biriga ulanishi natijasida hosil bo'ladi va 10 dan ortiq trofik darajaga ega bo'lishi mumkin. biosferaning tarkibiy qismlari biosferaning tuzilishiga bakteriyalar, zamburug'lar va hayvonlar kabi 3 milliondan ortiq turdagi organizmlar kiradi, ularning har biri o'ziga xos ekologik funksiyalarni bajarishga ixtisoslashgan. biosfera 90% dan ortiq suvdan, qolgan qismi esa quruqlik va atmosfera tarkibiga kiradigan uchta asosiy qismdan iborat bo'lib, bu qismlar o'zaro murakkab oziq-ovqat zanjiri orqali bog'langan. energiya oqimi biosferada biosferada energiya oqimining asosiy manbai quyosh bo'lib, u 342 vt/m² atrofida energiya oqimini ta'minlaydi, bu yer yuzasiga tushuvchi energiya miqdoridir. biosferadagi energiya oqimi quyosh energiyasining 1% dan kamrog'ini o'simliklar fotosintez orqali o'zlashtiradi, qolgan qismi …

5 / 20

Want to read more?

Download all 20 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biosfera haqida ma'lumot"

powerpoint presentation biosfera haqida ma'lumot. biosferaning tirik moddasi zilola 1. biosfera haqida ma'lumot 2. biosferaning tirik moddasi 3. biosferaning tuzilishi va funksiyalari reja: suvning aylanishi suvning aylanishi er yuzasidagi suvning 97%ini okeanlar tashkil etadi va bu suvning faqat 3%i shirin suv bo'lib, uning katta qismi muzliklar va qorlarda saqlanadi. suvning aylanishi jarayonida yiliga taxminan 505 000 km³ suv bug'lanib, atmosferaga ko'tariladi va yomg'ir yoki qor shaklida er yuzasiga qayta tushadi. uglerodning aylanishi fotosintez jarayoni orqali o'simliklar atmosfera co2 ning 120 gigatonini yutib, organik moddalarni hosil qiladi, bu esa karbonning biosferadagi muhim siklini ta'minlaydi. uglerodning aylanishida atmosfera, okean va yer yuzidagi biosfera o'rtasida yillik ...

This file contains 20 pages in PPTX format (3.4 MB). To download "biosfera haqida ma'lumot", click the Telegram button on the left.

Tags: biosfera haqida ma'lumot PPTX 20 pages Free download Telegram