buddaviylikdagi to’rt haqiqat

DOCX 11 pages 22.7 KB Free download

11 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 22.7 KB

File type DOCX

Pages 11

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 11

buddaviylikdagi to’rt haqiqat reja: 1. buddizm haqida ma’lumot 2. buddaning to’rt haqiqati 3. buddaning to’rt ezgu haqiqati tasnifi 4. xulosa 5. foydalanilgan adabiyotlar buddizm (budda nomidan olingan), buddaviylik — jahonda keng tarqalgan dinlardan biri (xristianlik va islom dini bilan birga). unga e’tiqod qiluvchilar taxminan 500 mln.dan ortiq. miloddan avvalgi 6—5-asrlarda hindistonda paydo boʻlgan. markaziy osiyo, jan. sharqiy osiyo mamlakatlarida va uzoq sharqda tarqalgan. hozirgi kunda b. shri lanka, igvvfmn, laos, kamboja, vyetnam, tibet, butan va yapokabi davlatlarning asosiy dinidir. b. muayyan tarixiy davrlarda xitoy, hindiston, koreya va indoneziyada, deyarli butun osiyo xalqlari, yaʼni jahonning salkam 2/3 kismi aholisi maʼnaviy qadriyatlariga juda katta taʼsir koʻrsatgan. rivoyatlarga koʻra, b.ga siddhartha gautama (budda) asos solgan. b.da 2 asosiy yoʻnalish mavjud: xinayana va maxayana. keyingisi juda koʻp sekta va mazhablarga boʻlinadi. boshqa dinlardan farqli ravishda b.da hech bir oʻzgarmas narsa yoʻq, hatto xudo ham oʻzgaruvchan, deb uqtiriladi. faqat on yoki lahzalar silsilasi mavjud boʻlib, …

2 / 11

imot. bu taʼlimotning eng qisqa bayoni "toʻrt oliy haqiqat"dan iborat: 1) azobuqubat mavjud; 2) azobuqubatning sababi (istak) mavjud; 3) azobuqubatning tugashi (nirvana) mavjud; 4) azobuqubatning tugashiga olib keluvchi sakkiz bosqichli yoʻl mavjud. sangxa — budda asos solgan va hozirgacha faoliyat koʻrsatib kelayotgan rohiblar jamoasi. tor maʼnoda bu — oʻtgan ayerlarda "oliy haqiqat"ga yetishgan koʻplab avliyolardir. sangxa jamoasiga kabul etilgan shaxs quyidagi 10 farzni ado etishga qasamyod qiladi: 1) hech kim yoki hech narsani hayotdan judo qilmaslik; 2) yolgʻon soʻzlamaslik; 3) oʻgʻrilik qilmaslik; 4) jinsiy aloqaga kirmaslik; 5) mast qiluvchi ichimlik ichmaslik; 6) kunning ikkinchi yarmidan to ertangi sahargacha ovqat tanovul qilmaslik; 7) uch kiyimdan ortiq hech narsa bilan tanani bezamaslik; 8) ommaviy koʻngilxushliklarda ishtirok etmaslik va tomoshabin sifatida qatnashmaslik; 9) baland va yumshoq oʻrinda yotmaslik; 10) pul ishlatmaslik. rohiblar jamoasi asosan b. txeravadasi (aynan — oqsoqollar taʼlimoti)ga xosdir. maxayanada "haqiqat yoʻli" har kim uchun ochiq: rohiblarga ham, dunyoviy kishilar (yaʼni …

3 / 11

15-asrda osiyo qitʼasida paydo boʻlgan yevropaliklar b. bilan tanishdilar. ularning baʼzilari b.ga kirgach, angliya, germaniya, aqshda oʻz jamoalarini tashkil etdilar. xitoylik va yaponiyalik muhojirlar bu eʼtiqodni gavay orollari va aqshning gʻarbiy sohillariga olib keldilar. hozirgi paytda aqshga koʻplab yapon va tibet rohiblari hamda olimlarining kirib kelishi natijasida mamlakat boʻylab yirik b. jamoalari tashkil topdi. b.ning bir necha xalqaro tashkilotlari ham mavjud. b.da kundalik, davriy, maxsus va bayram marosimlari ado etiladi. monastir, butxona va xonadonlarda ertalabki va kechki ibodatlar uyushtiriladi. odatda, 12—13 yoshli oʻspirin 20 yoshgacha, yaʼni balogʻatga yetgunga qadar monastirda rohiblikni oʻtaydi, lekin , taxminan ularning uchdan bir qismi umrbod shu maqomda qoladi. oddiy qevm yoki dunyoviy kishilarning eng asosiy kundalik vazifasi — rohiblarni ovqat bilan taʼminlashdir. bu bilan ular xayrli xizmat qilgan boʻladilar. 20-asrda jahon boʻylab dunyoviy kishilarni ushbu dinga jalb etish odat tusiga kirdi. hatto hindistonning oʻzida ham b. dunyoviy shaklda qayta tiklanmoqda. yaponiyada dunyoviy kishilar "sinsyuko" ("yangi …

4 / 11

evmagan kishi bilan yashash - azob, suyukli odamingdan ajralib qolish - g‘am, astoydil xohlagan narsangga erisha olmaslik - azob, orzu-havasga yetolmaslik - azob-uqubat. “azob-uqubat sabablari haqidagi haqiqat" inson moddiy narsalar yoki ma’naviy qadriyatlarni haqiqiy va doimiy, deb hisoblagani uchun ularga ega bo‘lishga intiladi. bu intilish hayot davomiyligiga olib keladi. yaxshi yoki yomon niyatlardan tuzilgan hayot daryosi orzu va intilishlar sababli kelajak hayot uchun “karma” hozirlaydi. inson o‘z nafsining xohish-istaklariga asir bo‘lgani uchun azob-uqubat girdobida qoladi. demak, qayta tug‘ilish va yangi qiynoqlarga duchor bo‘lish davom etadi. aksariyat buddaviy donishmandlar fikricha, buddadan boshqalar “nirvana” holatiga erisha olmaganlar. “azob-uqubatlardan xalos bo‘lish haqidagi haqiqat ”. harqanday o‘y- niyat, orzu-havas va intilishlardan butunlay voz kechish “nirvana” holatiga olib boradi. bu holatda inson qayta tug‘ilishdan to‘xtaydi. buddaviylar “nirvana” ruhning oliy holati, deb hisoblaydilar. “nirvana”da “hayot g‘ildiragidan” ajralish ro‘y beradi, ya’ni kishi barcha g‘am-tashvishlardan xoli bo‘ladi, istagi ham, tuyg‘usi ham, ehtiroslari ham ahamiyatsiz bo‘ladi. “azob-uqubatlardan qutulishning najot …

5 / 11

g‘ularni jilovlash hamda ezgu tuygular va harakatlarni rivojlantirish; - to‘g‘ri turmush tarzi. noma’qul hayot tarzidan saqlanish, g‘ayri ixtiyoriy harakatlarsiz, birovlarga ziyon yetkazmay yashash; - to‘gri intilish. erishilgan muvaffaqiyatlarnirivojlantirish, xaloskorlik yo‘lida yig‘ilgan tajribani asrashga erishish yo‘lida tinmay harakat qilish; - to‘g‘ri fikrlash (diqqat-e’tibor). tanaga, hissiyotga, ong va ruhiy holatlarga diqqat-e’tibor qaratish, ularning mohiyatini aniq belgilash, ehtiros va iztiroblarga chek qo‘yish; - to‘g‘ri mulohaza (o‘z fikr-hayollariga cho‘mish). hissiy holatlarni tark etish, ko‘tarinki, yuksak bilim va mantiqiy tafakkurga ega bo‘lgan birinchi “bilish bosqichiga” qadam qo‘yish, kundalik hayot tashvishlaridan qutulib, hayrat, zavq-shavq va quvonch olamida kezish. buddaning to’rt ezgu haqiqati tasnifi shahzoda siddhartha hayotining ilk yillarida afsonalari yaxshi tanish. kasallik, qarilik va o'lim: bir kun, bir voqea sodir oddiy inson azob duch uni majbur qadar, u alam va tashvishlarni bilmay, hashamatli o'sgan. bu nuqtada, siddhartha o'zgaruvchan odamlar deb ataymiz qanday xayoliy va amalga oshirilgan "baxt". u azob odamlarni ozod qilish uchun bir yo'l topish …

Want to read more?

Download all 11 pages for free via Telegram.

Download full file

About "buddaviylikdagi to’rt haqiqat"

buddaviylikdagi to’rt haqiqat reja: 1. buddizm haqida ma’lumot 2. buddaning to’rt haqiqati 3. buddaning to’rt ezgu haqiqati tasnifi 4. xulosa 5. foydalanilgan adabiyotlar buddizm (budda nomidan olingan), buddaviylik — jahonda keng tarqalgan dinlardan biri (xristianlik va islom dini bilan birga). unga e’tiqod qiluvchilar taxminan 500 mln.dan ortiq. miloddan avvalgi 6—5-asrlarda hindistonda paydo boʻlgan. markaziy osiyo, jan. sharqiy osiyo mamlakatlarida va uzoq sharqda tarqalgan. hozirgi kunda b. shri lanka, igvvfmn, laos, kamboja, vyetnam, tibet, butan va yapokabi davlatlarning asosiy dinidir. b. muayyan tarixiy davrlarda xitoy, hindiston, koreya va indoneziyada, deyarli butun osiyo xalqlari, yaʼni jahonning salkam 2/3 kismi aholisi maʼnaviy qadriyatlariga juda katta taʼsir koʻrsatgan. riv...

This file contains 11 pages in DOCX format (22.7 KB). To download "buddaviylikdagi to’rt haqiqat", click the Telegram button on the left.

Tags: buddaviylikdagi to’rt haqiqat DOCX 11 pages Free download Telegram