islom dini tarixi va mohiyati

DOCX 21 pages 65.0 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 65.0 KB

File type DOCX

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati. reja: 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 2. payg‘ambarlik va vahiyning talqini. 3. dastlabki musulmonlar jamoasining tashkil topishi. hijrat va madinada tashkil etilgan ilk islom davlatida boshqaruv shakli. 4. islom dinining besh sharti. 5. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. hozirgi davrda islom sivilizasiyasining ahamiyati. tayanch so’z va iboralar: islom, qur’oni karim, aqida, kalom ilmi, hadis, fiqh, sunniylik, shialik. 1-reja bayoni. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri. osiyo qit’asidagi eron, pokiston, afg‘oniston, turkiya, kabi ko‘pgina davlatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afrika qit’asidagi marokash, jazoir, tunis, liviya, misr arab respublikasi, somali singari mamlakatlar xalqlari, efiopiya, sudan, malayziya, indoneziya xalqlari, livan, hindiston, xitoy hamda filippin aholisining ma’lum bir qismi, evropa qit’asida esa bolqon yarim orolida yashovchi xalqlarning bir bo‘lagi islomga e’tiqod qiladi. islom markaziy osiyo, zakavkaze va shimoliy kavkaz, volgabo‘yi, g‘arbiy sibir …

2 / 21

arlik va vahiyning talqini. muhammad ibn abdullox ibn abd al-muttalib arabiston tarixida “fil voqeasi” nomi bilan mashxur jangdan 50 kun keyin tavallud topdi. misrlik munajjim maxmud poshoning aniqlashicha payg‘ambarning tavallud topishi milodiy sananing 571 yil 21 aprel kuniga to‘g‘ri keladi. otasi abdullox muhammad a.s. tug‘ilmasidan oldin savdo ishi bilan shomdan qaytayotib yasrib(madina)da vafot etdilar va o‘sha erga dafn etildi. bola sog‘lom va ziyrak bo‘lib o‘sishi uchun arablarda saxroyi ayollardan sut-ona topib emizish odati bor edi. ana shu odatga ko‘ra, bakri qabilasidan bir guruh ayol go‘dak izlab shaharga keladi. muhammad a.s.ga sut-ona bo‘lish abu zuaybning qizi xalimaga nasib etdi. rivoyat qilinishicha, rasulullox xalimaning qo‘ylarini yaylovda boqib yurganlarida ikki oppoq kiyimli kishi kelib u kishining ko‘kraklarini yorishadi-da, ichlaridan bir narsani olib tashlab, kesilgan joyni tikib qo‘yishadi. muhammad a.s.ni ikki oq kiyimli kishi olib ketishayotganini ko‘rgan akalari o‘z onalariga bu xabarni etkazishganida bibi xalima voqea sodir bo‘lgan joyga zudlik bilan etib keladilar. bu …

3 / 21

aqa rozilik berib, nikox o‘qildi. muhammad 35 yoshga kirganda makkaliklar ka’bani ta’mir etishadi. uni qayta qurish jarayonida muqaddas sanalgan “xajar al-asvad” (g‘ora tosh)ni kim o‘rniga qo‘yadi degan masalada tortishib qoladilar. shunda ulardan biri - “ertalab safo eshigidan kim birinchi kirib kelsa o‘sha bizga xakamlik qilsin”, deydi. ertalab safo tarafidan muhammad a.s. kirib keladilar. uni ko‘rgan olamon “muhammad al-amin (ishonchli muhammad)keldi” deb, xursand bo‘lishadi. u choponini echib, “g‘ora tosh”ni qo‘yib, barcha qabila boshliqlarini cho‘ponni baravariga ko‘tarishga buyuradi va o‘zi qoratoshni joyiga qo‘yadi. muhammad o‘zining zukkoligi bilan qabilalar o‘rtasida chiqishi mumkin bo‘lgan nizoning oldini oladi. muhammad 40 yoshga etganida ko‘proq tarkidunyochilikni qo‘msaydigan bo‘lib qoldi. makkaning 3 mil yuqorisidagi xiro tog‘ida joylashgan g‘orga ketar va ramazon oyini u erda kechirib, ibodat qilardi. g‘amlagan ozuqalari tugagach bibi xadicha oldiga qaytar, bu erda bir oz qolib, yana o‘sha g‘orga ketar edi. uerda o‘zlarini sukunatga berib, chuqur o‘yga tolar edilar. g‘oyibdan quloqlariga “sen alloxning elchisisan” degan …

4 / 21

di va: 1. o‘qi, - dedi. payg‘ambar: 1. men o‘qishni bilmayman, - dedilar. malak yana amrini takrorladi. payg‘ambar yana: 1. men o‘qishni bilmayman, - javobini berdilar. so‘ngra malak uni boshdan oyoqqa qadar kuchlari qolmaguncha siqdi. shunda payg‘ambar: 1. nimani o‘qishim kerak? - deb so‘radi. u zamon farishta ilohiy oyatlarni o‘qiy boshladi: “yaratgan rabbing nomi bilan o‘qi! u insonni laxta qondan yaratdi. o‘qi! karami keng bo‘lgan rabbing xaqqi uchunki, u qalam bilan ta’lim berdi, insonga bilmaganlarini o‘rgatdi”. alaq surasining boshidagi bu oyatlar ilk kelgan vaxydir. payg‘ambar a.s. bu oyatlarni qalbga joylab, farishtaning ketidan qaytardilar. shundan so‘ng bo‘lib o‘tgan voqeadan nixoyatda xayrat va qo‘rquvga tushganlaridan darhol bibi xadichaning xuzurlariga qaytdilar va “meni o‘rab qo‘ying, o‘rab qo‘ying”, dedilar. shundan so‘ng uzoq uyquga ketdilar. uyg‘ongach bo‘lgan voqeani ayollariga so‘zlab berdilar. xadicha buni yaxshilikka yoyib, varaqa ibn navfal nomli avvalgi samoviy kitoblardan boxabar bo‘lgan qarindoshlarining xuzuriga borib bu voqeaning tafsilotini so‘radilar. varaqa bu ko‘ringan farishta …

5 / 21

lk musulmon bo‘lganlarning ichidan hech kimi va orqasida quvvatli suyanchig‘i bo‘lmaganlar mushriklarning ta’qibiga uchradilar. makka mushriklari abu bakr, usmon ibn affon kabi buyuk va badavlat zotlarga bir narsa deya olmas edilar. ammo zaif bo‘lgan faqirlarni och va suvsiz tutishar, urar edilar. ular orasida bilol xabashiy, ammor ibn yosir, suxayb rumiy, xabbob ibn arat, abu fakayxa kabi qullar hamda lubayna, naxdiyya, zinnira, ummu abis kabi joriyalar bor edilar. mushriklar usmon ibn affon kabi musulmonlarga qo‘llaridan kelgan azoblarni berishdan chekinmayotgan edilar. payg‘ambarga eng ko‘p dushmanlik qilganlar quyidagilar edilar: abu laxab, abu jaxl, valid ibn mug‘ira, abu sufyon, umayya ibn xalaf, os ibn voil. quraysh ulug‘lari payg‘ambarning alloh elchisi bo‘lganligini tan olgan edilar. ammo hasad yuzasidan unga qarshi chiqar edilar. buni anas abu jahldan islom haqidagi fikrini so‘raganida u bergan javobdan bilsa bo‘ladi: “biz bilan xoshimiylar o‘rtasida qadimdan raqobat bordir. sharafni o‘rtada bo‘lisha olmaymiz. ular ziyofat bersalar, biz ham beramiz. ular xayr-sahovat ko‘rsatsalar, …

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "islom dini tarixi va mohiyati"

5-mavzu. islom dini tarixi va mohiyati. reja: 1. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. 2. payg‘ambarlik va vahiyning talqini. 3. dastlabki musulmonlar jamoasining tashkil topishi. hijrat va madinada tashkil etilgan ilk islom davlatida boshqaruv shakli. 4. islom dinining besh sharti. 5. qurʼon, hadis, fiqh, aqida ilmlarining shakllanish tarixi. hozirgi davrda islom sivilizasiyasining ahamiyati. tayanch so’z va iboralar: islom, qur’oni karim, aqida, kalom ilmi, hadis, fiqh, sunniylik, shialik. 1-reja bayoni. islom dinining paydo bo‘lishidagi ijtimoiy-siyosiy va madaniy sharoitlar. islom dunyoda keng tarqalgan jahon dinlaridan biri. osiyo qit’asidagi eron, pokiston, afg‘oniston, turkiya, kabi ko‘pgina davlatlar, arabiston yarim oroli, iordaniya, suriya, afr...

This file contains 21 pages in DOCX format (65.0 KB). To download "islom dini tarixi va mohiyati", click the Telegram button on the left.

Tags: islom dini tarixi va mohiyati DOCX 21 pages Free download Telegram