era va davrlardagi hayotning rivojlanish bosqichlari

PPTX 40 pages 6.7 MB Free download

40 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 6.7 MB

File type PPTX

Pages 40

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 40

prezentatsiya powerpoint ma'ruzachi: zoologiya kafedrasi katta o'qituvchisi raxmatullaev b.a. termiz – 2022 mavzu: era va davrlardagi hayotning rivojlanish bosqichlari termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi entelexiya bu … vitalizm bu… assimlyatsiya bu... dissimilyatsiya bu... metobalizm bu ... hayot formalari yoki shakllari bu... populyatsiya bu... biogeotsenoz bu... eliminatsiya bu... g.shtal fikri ... f.engels fikri ... v.m.volkenshteyn fikri bu ... tiriklikning tuzilish birligi bu... panspermiya gipotezasi bu... potomologiya bu… gerpitologiya… sinantrop turlar bu... pelagial bu .... litoral bu... supralitoral bu... takrorlash uchun savollar dunyoning eng zo'r shifokorlarini sanang ? 1. quyosh nuri 2. dam olish 3. jismoniy mashq 4. parhez 5. o'ziga ishonch 6. do'stlar rivojlanish 5 ta eraga bo'linadi: ular arxey, proterozoy, paleozoy, mezazoy va kaynazoy eralaridir. bu eralarning keyingi uchtasi o'z navbatida davrlarga bo'linadi. masalan, poleozoy erasi 6 ta, mezazoy erasi 3 ta, kaynazoy 2 ta davrga bo'linadi. bu eralarda tirik organizmlarning rivojlanishi quyidagichadir: bu birinchi geologik era …

2 / 40

erasining uchinchi geologik davri. u 3,2 dan 2,8 milliard yil oldin davom etgan paleoarxey (qadimgi) - arxey erasining ikkinchi geologik davri. 3,6 dan 3,2 milliard yil oldingi davrni qamrab oladi. eoarxey — arxey erasining birinchi geologik erasi. eoarxey - eng qadimgi jinslar saqlanib qolgan birinchi davr. arxey erasi qatlamlarida ohak, marmar uchrashi o'sha davrda prokariotlar-bakteriyalar, ko'k-yashil suvo'tlar yashaganligini bildiradi. bu eraning so'ngi qatlamlaridan ko'p hujayrali hayvonlar, jumladan marjon poliplar, ipsimon yashil suvo'tlarning qoldiqlari ham topilgan. bakteriyalar faqat suvda emas, balki quruqlikda yashagan. natijada quruqlik va atmosferadagi anorganik moddalari organik moddalariga aylanishi, ular esa boshqa organizmlar tomonida parchalanishi oqibatida faqat suvga emas, balki quruqlikda getetrof organizmlar vujudga kelishi mumkin bo'lgan. arxey erasida vujudga kelgan hayot ulkan rivojlanish bosqichini bosib o'tgan. hujayrasiz formalar (protobiontlar) dan yadro oldi hujayrali formalar, ya'ni prokariotlar-bakteriyalar, ko'k-yashil suvo'tlari, ulardan esa eukariotlar paydo bo'lgan. ba'zi bakteriyalarda uchraydigan xemosintez suvo'tlar paydo bo'lishi bilan uning o'rnini fotosintezga bo'shatib bergan. avtotrof …

3 / 40

li suvo'tlarning avj olib rivojlanishi bilan o'rin almashingan. suvo'tlar orasida dengiz tubiga birikkan holda o'troq hayot kechiruvchi formalar vujudga kelgan. bunday hayot kechirish suvo'tlar massasining turli qismlarida farqlar paydo bo'lishi, ayrim qismlari substratga yopishishi va fotosintez qiluvchi qismlarga bo'linishiga sababchi bo'lgan. bunday moslanish ko'p hujayrali yoki turli qismlari turli vazifalar bajaradigan xaqiqiy ko'p hujayrali suvo'tlarning kelib chiqishi bilan xarakterlanadi. shu yo'nalishda ko'p hujayrali qizil suvo'tlar paydo bo'lgan. proterozoy erasi proterozoy erasida tarqalgan hayvonlarning aksariyati ko'p hujayrali formalar bo'lgan. dengizlarda ko'p hujayrali hayvonlardan tubanlari-bulutlar, kovakichlilar, ikki tomonlama-simmetriyalilar chuvalchanglar, mollyuskalar, bo'g'imoyoqlilar ko'p tarqalgan. bu era bo'g'imoyoqlilarning eng qadimgi vakillari-qisqichbaqalar, chayonlar, ninatanlilar hamda umurtqasiz hayvonlarning boshqa yuksak vakillari vujudga kelgan. proterozoy erasida ro'y bergan aromorfoz tipidagi katta o'zgarishlar ikki tomonlama simmetriyali hayvonlarning (chuvalchanglar, kovakichlilar) kelib chiqishini misol qilib ko'rsatish mumkin. ikki tomonlama simmetriyaning paydo bo'lishi tufayli hayvonlar gavdasi oldingi va orqa, qorin va elka qismlarga bo'lingan. gavdaning oldingi qismida sezuv organlari, nerv tugunlari, …

4 / 40

erasi 6 davrga bo'linadi: kembriy, ordovik, silur, devon, toshko'mir va perm davrlaridir. 1. kembriy davrida mo'tadil iqlim, quruqlik esa past tekislikdan iborat bo'lgan. o'simliklar suvdan quruqlikka chiqqan. moxlar, qirqbo'g'inlar va plaunlar kabi o'simlik qoldiqlari rus va shved paleobotaniklari tomonidan topilgan. shunga qaramay bu davrda suvdagi hayot anchagina boy bo'lgan. masalan, okean va dengizlarda yashil, qo'ng'ir, diatam suv o'tlar va evgelenalar ko'plab uchragan. paleozoy erasi hayvonlar o'rtasida umurtqasizlarning barcha tiplari keng tarqalgan. bulutlar nihoyatda xilma-xil bo'lgan. ularning ohak skeletining qoldiqlarini uzunligi 1,5 m ga etadi. ularning qirilishidan qalin qatlam hosil bo'lgan. riflar ham o'sha davrga to'g'ri keladi. o'sha davrda o'troq holdagi dengiz nilufarlari (ninatanlilar) ham yashagan. aktiv hayot kechiruvchilardan plastinka jabralilar, qorinoyoqlilar, boshoyoqlilar, halqali chuvalchanglar, bo'g'imoyoqlilar va boshqa hayvonlvr vakillari misol bo'ladi. trilobitlarning gavdasi xitinli qalqon bilan qoplangan. gavdasi 40-50 ta segmentdan iborat bo'lgan xordalilarning lantsetnikka o'xshash vakillari ham shu davrda yashaganliklari taxmin qilinadi. . 2. ordavik davrda eukariotlardan sifonli yashil, …

5 / 40

to'garak oziqlilarni vakili edi. quruqlikda paporotniklar, mohlar, qirqbo'g'inlar, plaunlar paydo bo'ldi. ularning gametalari xivchinlari yordamida suvda harakatlanib ko'payardi. tuproqda organik moddalarning to'planishi, hayotda ulardan foydalanuvchi organizmlarning kelib chiqishiga olib keldi. natijada zamburug'lar kelib chiqqan. quruqlikda o'simliklarni ko'payishi, hayvonlarni quruqlikka o'tishiga olib kelgan. o'rgimchaksimonlar dastlab quruqlikka o'tgan. bu davrning oxirida skandinaviya, finlyandiya, shotlandiya, sayan-baykal tog'lari paydo bo'lgan. 4. devon davrida quruqqlik ko'payib iqlim mo''tadillashgan. cho'l, dashtlar, issiq iqlim muhitlar paydo bo'lgan. bu esa suvda ham ma'lum o'zgarishlar paydo qilgan. jumladan baliqlar rivojlangan. jag'li baliqlar umurtqali hayvonlar taraqqiyotida muhim o'rin tutadi. jumladan suyakli jag'larni paydo bo'lishi ov qilish, yashash uchun kurash, tabiiy tanlanish, deyarli hamma organlari taraqqiyotida muhim o'rin tutadi. ikki xil nafas oluvchi va cho'tka qanotli baliqlarning paydo bo'lishi, ularning o'pka orqali nafas olishi amfibiyalarning (m: stegotsefallarni) paydo bo'lishiga olib kelgan. stegotsefallar tritonlar va salamandralarga o'xshaydi, ammo bosh qismi farq qiladi. ular suvdan to'liq qutilib keta olmagan. shuning uchun quruqlikda yashovchi …

Want to read more?

Download all 40 pages for free via Telegram.

Download full file

About "era va davrlardagi hayotning rivojlanish bosqichlari"

prezentatsiya powerpoint ma'ruzachi: zoologiya kafedrasi katta o'qituvchisi raxmatullaev b.a. termiz – 2022 mavzu: era va davrlardagi hayotning rivojlanish bosqichlari termiz davlat universiteti tabiiy fanlar fakulteti zoologiya kafedrasi entelexiya bu … vitalizm bu… assimlyatsiya bu... dissimilyatsiya bu... metobalizm bu ... hayot formalari yoki shakllari bu... populyatsiya bu... biogeotsenoz bu... eliminatsiya bu... g.shtal fikri ... f.engels fikri ... v.m.volkenshteyn fikri bu ... tiriklikning tuzilish birligi bu... panspermiya gipotezasi bu... potomologiya bu… gerpitologiya… sinantrop turlar bu... pelagial bu .... litoral bu... supralitoral bu... takrorlash uchun savollar dunyoning eng zo'r shifokorlarini sanang ? 1. quyosh nuri 2. dam olish 3. jismoniy mashq 4. parhez 5. o'ziga ishonc...

This file contains 40 pages in PPTX format (6.7 MB). To download "era va davrlardagi hayotning rivojlanish bosqichlari", click the Telegram button on the left.

Tags: era va davrlardagi hayotning ri… PPTX 40 pages Free download Telegram