psixikavaong taraqqiyoti

PPTX 10 pages 61.8 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 61.8 KB

File type PPTX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

psixika va ong taraqqiyoti psixika va ong taraqqiyoti reja: 1. nerv sistemasining tuzilishi, nerv to‘qimasi, uning elementlari va xossalari 2. markaziy nerv sistemasi nerv sistemasi nerv to‘qimasidan iborat, bu to‘qima esa nerv hu jayralaridan tuzilgan. nerv hujayrasi protoplazmadan tuzilgan tana bo‘lib, ikki turli o‘simtalari bor, bu o‘simtalarning bir xillari kalta, boshqa bir xillari uzun bo‘ladi. kalta o‘simtalari sertarmoq bo‘lib, dendritlar deb ataladi. uzun o‘simtalari aksonlar yoki neyritlar deb ataladi. har bir hujayrada bu o‘simtalar ikkitadan ortiq bo‘lmaydi. neyrit ikkita parda bilan o‘ralgan. neyritga yopishib turadigan birinchi pardasi yoysimon parda bo‘lib, uni et parda yoki mielin pardasi deb ataladi. ikkinchi tashqi pardasini shvani pardasi deyiladi. bu pardalar toladan o‘tuvchi nerv qo‘zg‘alishini ajratib turuvchi izolatsiyadek bir vazifani o‘taydi. neyrit, odatda, nerv tolasi deb ataladi. nerv hujayrasi, uning o‘simtalari va ularni qoplovchi pardalar bir galikda neyron deb ataladi (2-rasm). nerv sistemasi juda ko‘p neyron lardan tuzilgan. nerv tolalari miyadan tutam-tutam bo‘lib chiqib nerv …

2 / 10

ola larining to‘plami), o‘rtasida esa kulrang modda (nerv hujayralarining to‘plami) joylashganligini orqa miyaning ko‘ndalang kesigidan ko‘rish mumkin. kul rang modda kesigi shaklan kapalakka o‘xshaydi. orqa miya oldingi qismlari oldingi ildizchalar, orqadagi qismlari kulrang modda oq modda orqa ildizcha oldingi ildizcha. orqa miyaning ko‘ndalang kesigi. 28 orqadagi ildizchalar deb ataladi. orqa miyada nerv tutam bo‘lib joylashgan, qo‘zg‘alish periferiya dagi nerv uchlaridan – skelet muskullari, teri, shilliq pardalar dagi nerv uchlaridan shu nerv tola larining tutamlari orqali nerv im pulslari shaklida bosh miyaga ye tib boradi va bosh miyadan peri feriyaga keladi. nerv tolalarining ana shu tutamlari o‘tkazuvchi yo‘llar deb ataladi. ketingi miya. ketingi miyaga uzunchoq miya, varoliy ko‘prigi va miyacha kiradi. uzunchoq miya bilan varoliy ko‘prigi orqa miyaning go‘yo bevosita davomidir. lekin shu bilan birga, uzunchoq miya orqa miyaga qaraganda hiyla murakkabroq funksiyani o‘taydi. uzunchoq miya orqali orqa ii iii vi iv v. odam bosh miyasining ko‘ndalang kesigi: i–bosh miya po‘sti; …

3 / 10

a nerv uchast kalaridan iborat, gavdaning umumiy sezuvchanligini ham o‘rta miya idora etadi. pastroqdagi vegetativ markazlarning ishlarini birlashtiradigan va muvofiqlashtiradigan oliy vegetativ markazlar ham o‘rta miyada deb taxmin qilinadi. uzunchoq miya, varoliy ko‘prigi, o‘rta miya va oraliq miya hammasi birgalikda miya dastasi yoki miya stvoli deb ataladi. hayvonlarning instinktlari juda xilma-xil bo‘ladi. hayvonlarning biologik ehtiyojlariga qarab, ularning instinktiv harakat larini quyidagi turlarga bo‘lish mumkin; ovqatlanish instinkti, saqlanish instinkti, nasl qoldirish instinkti va poda (to‘da) bo‘lib yashash instinkti. ovqatlanish instinkti. bu instinkt hayvonning o‘zi uchun zarur ovqat qidirib topish, ovqat g‘amlash va shu kabi harakatlarida zohir bo‘ladi. masalan, endigina tuxum po‘chog‘ini yorib chiqqan jo‘ja donni va non uvoqlarini cho‘qiydi, ularni qidirib topa biladi. asalarilarning asal qidirib to‘plashi va g‘amlab qo‘yishi hammaga ma’lum. saqlanish instinkti. bu instinkt hayvonlarning dushmandan saqlanish tug‘ma usullarida va dushmanga hujum qilish qobiliyatida zuhur etadi. masalan, mushuk bolasi o‘ziga tikilib turgan kuchukni birinchi marta ko‘rganda yo shkafning tagiga …

4 / 10

rning ba’zi turlari, asosan, o‘txo‘r va sut emizuvchi hayvonlar doimo to‘da bo‘lib yashaydi, hayvonlarning boshqa turlari, asosan, yirtqich hayvonlar esa o‘ziga o‘xshash hayvonlar bilan vaqt- bevaqt birgalashib yashaydi. hasharotlar galasi, qushlar galasi, sut emizuvchilar to‘dasi – hayvonlarning poda (to‘da) bo‘lib yashash shakllaridir. inson ong egasi bo‘lganligi tufayli hodisalarning o‘zaro sababiyatlari, bog‘lanishlarini va bu bog‘lanishlarning natijalarini ochib ola biladi, o‘z oldiga muayyan maqsadlar qo‘yadi va shu maqsadlarga yarasha ish ko‘radi. odam ongi, psixikasi yuksak darajada tashkil topgan materiyaning, ya’ni miyaning xossasidir. shu bilan birga, odam ongini ijtimoiy hayot sharoitiga bog‘lagan holda taraqqiy qiladi. ong insonning eng avvalgi ota-bobosi qurol yasab, mehnat qila boshlagan va shu tufayli ijtimoiy hayot kechira boshlagan paytdan e’tiboran paydo bo‘lgan. odamning eng avvalgi ota-bobolari to‘da-to‘da bo‘lib yashagan. mehnat jarayonida insonni jamiyatga yaqinlashtiradi. odam tashqi tabi atga ta’sir etib va uni mehnati bilan o‘zlashtirish jarayonida o‘zining tabiatini ham o‘zgartirib boradi. odamning eng avvalgi ota-bobolari mehnat jarayonida qayta tuzilib …

5 / 10

a bosh miyasining og‘irligi ikki marta oshadi, to‘rt-besh yosh larga borganda bosh miya og‘irligi uch marta oshadi. miyaning o‘sishi 20 yoshgacha, ba’zan undan keyin ham davom etadi. ijtimoiy muhit.umuman odam ongi ijtimoiy tarixiy hayot sharoitida vujudga kelib, kamolga yetgani kabi, har bir odam ongi ham faqat muayyan ijtimoiy muhitda kamol topadi. bola tug‘ilgan paytidanoq, muayyan ijtimoiy hayot sharoitida tarkib topgan ijtimoiy munosabatlar sharoitida, ijtimoiy ong shakllari qaror top gan bir sharoitda bo‘ladi, bola mehnat sharoitining ta’sirida bo‘ladi, teva rak-atrofdagi kishilar bilan so‘zlashib, aloqa qilib turadi. ta’lim va tarbiy.a tevarak-atrofdagi ijtimoiy muhit odamning o‘sayotgan ongiga, asosan, uyushgan tartibda ta’sir etadi. ijtimoiy formatsiya qancha yuqori bo‘lsa, ijtimoiy muhitning o‘smir avlod ongiga uyushgan tartibdagi ta’siri shuncha katta bo‘ladi. inson jamiyati bolalar ongiga asosan tarbiya va ta’lim yo‘li bilan uyushgan ta’sir ko‘rsatadi. bola tevarak-atrofdagi kishilar bilan xilma xil o‘zaro munosabatlarga kirishar ekan, go‘dakligidanoq bilim, mahorat va malaka orttira boshlaydi. u avval oila sharoitida yoki …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "psixikavaong taraqqiyoti"

psixika va ong taraqqiyoti psixika va ong taraqqiyoti reja: 1. nerv sistemasining tuzilishi, nerv to‘qimasi, uning elementlari va xossalari 2. markaziy nerv sistemasi nerv sistemasi nerv to‘qimasidan iborat, bu to‘qima esa nerv hu jayralaridan tuzilgan. nerv hujayrasi protoplazmadan tuzilgan tana bo‘lib, ikki turli o‘simtalari bor, bu o‘simtalarning bir xillari kalta, boshqa bir xillari uzun bo‘ladi. kalta o‘simtalari sertarmoq bo‘lib, dendritlar deb ataladi. uzun o‘simtalari aksonlar yoki neyritlar deb ataladi. har bir hujayrada bu o‘simtalar ikkitadan ortiq bo‘lmaydi. neyrit ikkita parda bilan o‘ralgan. neyritga yopishib turadigan birinchi pardasi yoysimon parda bo‘lib, uni et parda yoki mielin pardasi deb ataladi. ikkinchi tashqi pardasini shvani pardasi deyiladi. bu pardalar toladan o‘...

This file contains 10 pages in PPTX format (61.8 KB). To download "psixikavaong taraqqiyoti", click the Telegram button on the left.

Tags: psixikavaong taraqqiyoti PPTX 10 pages Free download Telegram

psixikavaong taraqqiyoti

Page preview (5 pages)

Want to read more?

About "psixikavaong taraqqiyoti"

Similar files