biologik oksidlanish

PPT 21 pages 610.5 KB Free download

21 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 610.5 KB

File type PPT

Pages 21

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 21

powerpoint presentation biologik oksidlanish barcha tirik organizmlarning hayot kechirishi uchun zarur bo'lgan energiya ularning tanalarida murakkab birik-malar kimyoviy bog'larining uzilishi natijasida sodir bo'ladi. energiya ajratish bilan boradigan bu reaktsiya biologik sistemalarda, asosan to'qima va xujayralarda kechadigan oksidlanish jarayonidan iborat. murakkab birikmalarning organizmda kislorod biriktirib parchalanishi hisobiga hosil bo'la-digan oxirgi mahsulotlar n2o va so2 iboratdir. organizmlardagi biologik oksid-lanish jarayoni to'qimaning nafas olishi yoki xujayraning nafas olishi deb ataladi. oksidalanish va qaytarilish hodisasi oksidlanish va qaytarilish jarayoni dastlab moddaga o2 birikishi yoki birikmadan o2 ajra-lishi bilan yuz beradigan reaktsiyalarni ifoda qiladi. organik birikmalarning oksidlani-shi, ko'pincha, ulardan n2 ning ajralishi bilan, qaytarilishi esa n2 biriktirish bilan boradi. shunday qilib, oksidlanish deganda – birikmaga o2 ning birikishini undan n2 hamda elektron-ning yo'qotilishini tushunamiz. qaytarilish esa o2ning yo'qotilishi, biriktirilishi yoki elektron qo'shili-shidan iborat. bir moddaning oksidlanishi hamma vaqt ikkinchi moddaning qaytarilishi bilan birga kechadi, shuning uchun oksidlanish-qaytarilish jarayoni bilan bir vaqtda to'qnashamiz. xujayraning nafas olishi …

2 / 21

shi sh2 — elektron va protonlarning boshlang'ich donori, p — oraliq tashuvchilar; e1, e2, e3, e4 — oksidlanish-kayta-rilish reaktsiyasining fermentlari yuqori organizmlarda nafas zanjirining oraliq tashuvchilari bo'lib, kofermentlar: nad+ (niko-tinamid—adenindinukleotid), fad i fmn (fla-vinadenindinukleotid va flavinmononuk-leotid), koferment q (coq), tsitoxromlar- gem saqlovchi oqsil oilalari, ya'ni tsitoxromi b, s1, s, a, a3 hisoblanadilar. bu zanjirning hamma ishtirok-chilari 4ta oksidlanuvchi-qaytariluvchi sistema-larga bo'lingan bo'lib, ular ubixinon (coq) va tsitoxrom s bilan bog'langan bo'ladi. bu jarayon oksidlanuvchi substratda nad+ yoki fad kofer-mentlarida proton va elektronlarning tashili-shi bilan boshlanadi. bu esa birinchi bosqichni degidrogenaza katalizlovchi, hamda nad —ga yoki fad-ga bog'liq ekanligidan aniqlanadi. agarda jarayon nad —ga bog'liq bo'lsa, unda keyingi tashuvchi fad bo'ladi. nafas zanjirida elektron va protonlarning tashilishida oraliq tashuvchilar ketma-ketligi ubixinon (koferment q) — izopren xosilasi tsitoxrom- struktura-sidagi gem prostetik guruxi oksidlanishli-fosforlanish xujayraning nafas olishi elektronlarning tashilishi va oksidlanishi bilan boruvchi fosforlanish jarayonida oksidalanish reaktsiyasi energiyasining energiyaga boy bog'lar shaklida to'planishidir. nafas …

3 / 21

soblanadi. rotenon-nadn dan ubixinonga elektronlarni tashish tashishi uchastkasini to'sadi, zaharli antibiotik antimitsin a-elektronlarni ubixinon-dan s tsitoxromga ko'chirilishini to'sadi. tsianid aa3 kataliz qiladigan kislorodning qaytari-lishini to'sadigan kuchli zahar, aa3 tsitoxromni bo'g'adigan yana bir kuchli ingibitor (so) uglerod2 oksididir. komponentlarning bu shakllarini spektro-fotometr yordamida aniqlash mumkin. ahamiyati odamlar 1sutkada o'rtacha 27 mol kislorod iste'-mol qilishadi. uning asosiy 25 mol qismi esa mitoxondriyalardagi nafas zanjirida sarfla-nadi. har sutkada 125 mol atf sintezlanadi, organizmdagi jami atf taxminan 20-30 g ni tashkil etadi. xulosa qilib aytganda, har bir atf molekulasi 1 sutkada 2500 marta gidroliz va sintez jarayon-larida ishtirok etishadi, bu esa atfning almashinuv intensivligini ko'rsatadi. erkin radikalli jarayonlar odamdagi asosiy metobolitik jarayonlarni asosida oksidlanish qaytarilish jarayonlari yotadi. ularning orasida erkin radikalli jarayonlar o'ziga hos o'ringa ega bo'lib, qaysiki metobolitik jarayonlarni natijasida peroksidli birikmalar shakllanadi. odatda bunday birikmalar xosil bo'lishida tashabbuskor bo'lib erkin radikallar xisoblanadi. erkin radikallar – kislorod atomlarining birida juftlashmagan elektronlarni tutuvchi molekula …

4 / 21

sidlanishning membrana oqsillariga ta'siri: - tiol birikmalari-ning oksidlanishi, tashuvchilarning buzi-lishlari, ionlarga nisbatan singdiruv-chanlik xususiyati yuzaga kelishi, transport atfaza funktsiyasi buzilishi, ionlar uchun o'tkazuvchanlik o'zgarishi kuzatiladi. peroksidli oksidlanishning membrana lipid qavatiga ta'siri:- membrananing mikro qovushqoqlik xususiyati qiymati ortishi, membrana va lipoproteidlarning yuza zaryadi o'zgarishlari, gidrofob hajm kamayishi, lipid fazaning qutblanish xususiyati ortishi, vodorod ionlariga nisbatan singdiruv-chanlikning ortishi, kaltsiy ionlariga nisbatan singdiruvchanlikning ortishi vujudga keladi. lipidlarning peroksidli oksidlanishining asosiy bosqichlari lipidlarning peroksidli oksidlanishini boshqarishning bir qator mexanizmlari farqlanadi: 1 –membrana lipidli komponentlarini qat'iy strukturaviy tashkil qilinishi: 2 – kislorodning faol shakllari, erkin radi-kallar va membrana fosfolipidlari alma-shinuvi fermentlari inaktivatsiyasini ta'minlovchi fermentlarning normal faoliyat ko'rsatishi. 3 –hujayra va organizmda bioantioksidant-lar miqdorining etarli darajada bo'lishi. organizmdagi erkin radikalli oksidlanishning statsionar xolatini o'zgarishini asosiy sababiga quyidagilar kiradi: -erkin radikalli oksidlanish initsiatorlarining xaddan ortiq ko'p paydo bo'lishi; - erkin radikalli oksidlanishni boshqarish mexanizmi effektivligining pasayishi; -oksidlanish substrati, qo'llash imkoniyati va oksidlanishga duchor bo'lish qobiliyatining miqdor va …

5 / 21

Want to read more?

Download all 21 pages for free via Telegram.

Download full file

About "biologik oksidlanish"

powerpoint presentation biologik oksidlanish barcha tirik organizmlarning hayot kechirishi uchun zarur bo'lgan energiya ularning tanalarida murakkab birik-malar kimyoviy bog'larining uzilishi natijasida sodir bo'ladi. energiya ajratish bilan boradigan bu reaktsiya biologik sistemalarda, asosan to'qima va xujayralarda kechadigan oksidlanish jarayonidan iborat. murakkab birikmalarning organizmda kislorod biriktirib parchalanishi hisobiga hosil bo'la-digan oxirgi mahsulotlar n2o va so2 iboratdir. organizmlardagi biologik oksid-lanish jarayoni to'qimaning nafas olishi yoki xujayraning nafas olishi deb ataladi. oksidalanish va qaytarilish hodisasi oksidlanish va qaytarilish jarayoni dastlab moddaga o2 birikishi yoki birikmadan o2 ajra-lishi bilan yuz beradigan reaktsiyalarni ifoda qiladi. organ...

This file contains 21 pages in PPT format (610.5 KB). To download "biologik oksidlanish", click the Telegram button on the left.

Tags: biologik oksidlanish PPT 21 pages Free download Telegram