adsorbsiya

PPTX 14 pages 100.8 KB Free download

14 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 100.8 KB

File type PPTX

Pages 14

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 14

8-mavzu: “adsorbtsiya. adsorbsion muvozanat” toshkent kimyo texnologiya instituti yangiyer filiali noorganik moddalar kimyoviy texnologiyasi fakulteti avtomatika va texnologik jarayonlar kafedrasi asosiy texnologik jarayonlar fanidan stajyor o'qituvchi : mavzu: adsorbsiya reja: adsorbsiya hodisasi gaz yoki bug` fizikaviy adsorblanganda uning turlari adsorbtsiya jarayoni ximiyaviy ahamiyati sirt energiyasining kamayishiga olib boruvchi jarayonlardan biri suyuqlik yoki qattiq jism sirtida boshqa moddalarning yig`ilish hodisasidir. suyuqlik yoki qattiq jism sirtida boshqa modda molekulalari, atomlari yoki ionlari yig`ilishi adsorbilanish deyiladi. umuman, moddaga tashqi muhitdan boshqa moddalarning yutilishi sorbsiya deyiladi. o`z sirtiga boshqa modda zarrachalarini yutgan modda adsorbent (sorbent), yutilgan modda esa adsorbtiv (sorbtiv) deb ataladi. masalan, nh3 li idishga qizdirilib, so`ngra sovitilgan ko`mir solinsa, ko`mir nh3 ni yutib, uning bosimini kamaytiradi. ushbu hodisa namoyish qilinadi. adsorbsiya hodisasi faqat ko`mirgagina emas, balki boshqa barcha g`ovak moddalarga ham xosdir. masalan, gellar o`z sirtiga har xil bo`yoqlarni yutadi. agar modda qattiq jism sirtiga yutilsa, bu hodisa adsorbsiya (yoki o`zaro kimyoviy …

2 / 14

a aylanadi. bu hodisa kapillyar kondensatsiya deyiladi. adsorbilangan gaz qattiq jism sirtiga bir yoki bir necha qatlam molekulalardan iborat bo`lishi mumkin. shunga qarab adsorbsiyalanish monomolekulyar yoki polimolekulyar adsorbilanisg deb nomlanadi. gaz yoki bug` fizikaviy adsorblanganda quyidagi 4 ta belgi kuzatiladi: 1) adsorbsiya deyarli katta tezlik bilan boradi; 2) adsorbsiya qaytar tarzda boradi; 3) temperatura oshganida adsorblanish kamayadi; 4) adsorbsiyaning issiqlik effekti qiymat jihatidan suyuqlanish yoki bug`lanish issiqliklariga yaqin bo`ladi. 2. sorbsiya usulini namoyish qilish 3. adsorbsion muvozanat, adsorbtsiya issiqligi va entropiyasi adsorbtsiya xodisasi xam xuddi suyuklikning bulanishi, moddaning suvda erish kabi uaytar jarayondir. bu erda bir – biriga uarama – uarshi ikki jarayon buladi: biri moddaning yutilishi bulsa, ikkinchisi yutilgan moddaning adsorbent sirtidan chiuib ketishi (yaoni desorbtsiya) dir. xar qanday uaytar jarayondagi kabi, bu erda xam yutilish jarayoni avval tez boradi, sungra yutilish va ajralib chiuish jarayonlarining tezliklari baravarlashib, sistema adsorbtsion muvozanat xolatiga keladi. odatda, adsorbtsion muvozanat juda tez (sekundlar …

3 / 14

peraturani oshirish oruali adsorbentga yutilgan moddani kuprou uaytadan chiuarish mumkin. agar adsorbent bilan adsorbtiv urtasida ximiyaviy reaktsiya sodir bulsa, (xemosorbtsiya) adsorbtsion muvozanat uaror topmaydi; bu xolda adsorbtsiya uaytmas jarayon xarakteriga ega buladi. fizikaviy adsorbtsiyada xam, xemosorbtsiyada xam issiulik effekti kuzatiladi, yaoni issiulik chiuadi. xemosorbtsiyada ajralib chiuadigan issiulik miudori ximiyaviy reaktsiyalarning issiulik effektiga yauin keladi. fizikaviy adsorbtsiyada ajralib chiuuan issiulik kalorimetrlar yordamida ulchanadi, lekin bunda olingan natijalar tarkibiy buladi, chunki adsorbtsiya va demak, issiulik chiuishi vautiga chuziladi. adsorbtsiyaning integral issiuligi va differentsial issiuligi degani tushunchalar kiritilgan. adsorbentga gaz yoki bu yutilganda chiuuan umumiy issiulik miudori adsorbtsiyaning integral deyiladi va ushbu formuladan topiladi: bunda: q – ajralib chiuuan umumiy issiulik miudori (j), m-adsorbent massasi (g). adsorbentga maolum miudorda modda yutilgandan keyin yana bir molp yutilganda ajralib chiuuan issiulik adsorbtsiyaning differentsial issiuligi deyiladi, yaoni adsorbtsiya issiuligi ayni gazning kondensatsiya issiuligidan ancha katta buladi. adsorbtsiya issiuligi bilan gaz bosimi orasida uuyidagi bolanish bor: bu …

4 / 14

a o – sirtning moleuklalari bilan band bulgan uismi. bolptsman konstantasi: differentsial entropiya: uattiu jism sirtida gazning adsorblanishini miudor jixatdan xarakterlash uchun yo gaz bosimining kamayishi yoki adsorbent massasining ortishi ulchanadi. adsorbentning sirt birligiga (1m2 ga) yutilgan moddaning molp xisobidagi miudori solishtirma adsorbtsiya deyiladi. solishtirma adsorbtsiyani topish uchun adsorbtsion muvozanat vautida yutilgan modda miudorini (molp xisobida) adsorbent sirtiga bulish kerak: bu erda g – solishtirma adsorbtsiya; x – yutilgan modda miudori; adsorbent sirti. lekin uattiu govak adsorbentlarning (kumir, silikagelp va xokazolarning) sirtini ulchash juda uiyn bulgan uchun amalda solishtirma adsorbiyani topishda yutilgan modda miudori adsorbent massasiga bulinadi: bu erda x yutilgan moddaning gramm xisobidagi massasi; adsorbentning gramm xisobida olingan massasi. xar qanday adsorbent maolum (uziga xos) miudordan ortiu moddani yuta olmaydi. moddaning sirt birligiga (1m2ga) yutilish mumkin bulgan eng kup miudori masimal solishtirma adsorbtsiya deyiladi, g bilan belgilanadi. uattiu jismlardan buladigan adsorbtsiya xodisasini tekshirish natijasida kutblangan adsorbentlar kutblangan moddalarni va …

5 / 14

eyiladi. adsorblash mausadlari uchun aktivlangan kumir juda kup ishlatiladi. aktivlangan kumir govak modda bulib, asosan, ugleroddan iborat. turli organik moddalarning xavo kirmaydigan joyda uizdirilishidan xosil bulgan kumirda xar xil smolalar bulib, ular kumirning teshiklarini berkitib uuyadi. bu smolalarni yo`qotib, kumirning govakligini oshirish masadida kumir maxsus ishlanadi, ya`ni aktivlashtiriladi. kumir qanday sharoitda aktivlanganiga qarab, yo kislotalarni yoki asoslarni kuprou adsorblaydi. a.n.frumkin fikricha, aktivlangan kumirda xuddi gaz elektrod xodissasi kabi xossa bor; masalan, kislorod ishtirokida aktivlangan kumir xuddi kislorod elektrod vazifasini utab, suv ishtirokida uz sirtiga on – ionlarni ajratib chiqaradi. bunday kumir faqat kislotalarni adsorblab, asoslarni adsorbilanmaydi. lekin vodorod ishtirokida aktivlangan kumir xuddi vodoro elektrod xossalariga ega buladi. shuning uchun sirtiga eritmadan n+ ionlarni ajratib chiqaradi va faqat asoslarni adsorbilaydi. adsorbtsiya bilan boliu ishlarda, kumirdan tashqari, boshua bir adsorbent silikagelp xam kup ishlatiladi. silikagelp silikat kislotaning suvsizlantirilgan gelidir. silikagelp kislota xarakteriga ega bulgan adsorbentlar uatoriga kiradi, u asosan asoslarni adsorblaydi. eritmalarda …

Want to read more?

Download all 14 pages for free via Telegram.

Download full file

About "adsorbsiya"

8-mavzu: “adsorbtsiya. adsorbsion muvozanat” toshkent kimyo texnologiya instituti yangiyer filiali noorganik moddalar kimyoviy texnologiyasi fakulteti avtomatika va texnologik jarayonlar kafedrasi asosiy texnologik jarayonlar fanidan stajyor o'qituvchi : mavzu: adsorbsiya reja: adsorbsiya hodisasi gaz yoki bug` fizikaviy adsorblanganda uning turlari adsorbtsiya jarayoni ximiyaviy ahamiyati sirt energiyasining kamayishiga olib boruvchi jarayonlardan biri suyuqlik yoki qattiq jism sirtida boshqa moddalarning yig`ilish hodisasidir. suyuqlik yoki qattiq jism sirtida boshqa modda molekulalari, atomlari yoki ionlari yig`ilishi adsorbilanish deyiladi. umuman, moddaga tashqi muhitdan boshqa moddalarning yutilishi sorbsiya deyiladi. o`z sirtiga boshqa modda zarrachalarini yutgan modda adsorbent (so...

This file contains 14 pages in PPTX format (100.8 KB). To download "adsorbsiya", click the Telegram button on the left.

Tags: adsorbsiya PPTX 14 pages Free download Telegram