nerv to'qimasi

PPTX 48 pages 11.2 MB Free download

48 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 11.2 MB

File type PPTX

Pages 48

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 48

maruza: “nerv to'qimasi” maruza rejasi: 1. nerv to'qimalari haqida umumiy tushuncha 2. gistogenez 3. neyronlar - klassifikatsiyasi,joylashishi 4. neyrogliya 5. nerv tolalari 6. nerv oxirlari 7. sinapslar nerv to'qimasi nerv sistemasini tashkil etadi. struktur-funktsional birligi nerv hujayrasi - neyron xisoblanadi. nerv sistemasida taxminan 1012 neyron bor. nerv to'qimada oddiy hujayralararo modda bo'lmaydi. uning rolini umumiy rivojlanish manbasiga ega bo'lgan va neyron orasida joylashgan hujayralar-neyrogliya bajaradi. ular tayanch, chegaralovchi, trofik, sekretor va ximoya vazifasini bajaradi. nerv to'qimasi mushak to'qimasidan farq qilib, ularda deyarli biriktiruvchi to'qima bo'lmaydi.u faqat qon tomirlar atrofida bo'lib, miya po'stlog'ini xosil qiladi. gistogenez. nerv to'qimasinig taraqqiyot manbai-ektoderma va uning xosilalari : nerv nayi va nerv tojlaridir. migratsiyaga uchramaydigan nerv nayining ichki hujayralari ependima hujayralarining o'tmishdoshi bo'lib, keyinchalik orqa miya va miya qorinchalarini qoplaydi. glial hujayralari astrotsit va oligodendrogliotsitlarni o'tmishdoshi erkin spongioblastlar (migratsiya kiluvchi) va neyronlarni o'tmishdoshi neyroblastlar nerv nayining o'rta qavatini xosil qiladi. nerv tojlari hujayralari lateral va …

2 / 48

hakllanishi: a – nerv plastinkasi davri, b – nerv nayining zamikanie nervnoy trubki, v – nerv nayi va ganglioz plastinkaning ektodermadan etilishi. 1 – nerv tarnovchasi, 2 – nerv yostiqchasi, 3 – teri ektodermasi, 4 – xorda, 5 – mezoderma, 6 – ganglioz plastinka, 7 – nerv nayi, 8 – mezenxima, 9 - entoderma neyronlar neyronlar-yirik hujayralar safiga kiradi (130mk gacha).ularning tanalari yirik, ovalsimon, yassilashgan, duksimon, yoki piramidasimon shaklda bo'ladi. barcha neyronlar o'simtalarga ega. ulardan biri neyrit yoki akson deyiladi, qolganlari-dendritlardir. neyronlar o'simtalarining soniga qarab klassifikatsiyalanadi. unipolyar-1 ta o'simtali nerv hujayralar. bu hujayralar odamda faqat embrional davrda uchraydi. bipolyar-ikki o'simtali nerv hujayralar multipolyar-uch va undan ortiq o'simtali hujayralarga aytiladi. bipolyar neyronlar orasida psevdounipolyar hujayralar farqlanadi. psevdounipolyar hujayralar tanasidan ikkita usimta chikib, “t” shaklida ikkiga bo'linadi. nerv sistemasida neyronlarning asosiy qismi multipolyar bo'lib, ularda uch va undan ortiq o'simtalar bor. bu o'simtalarning faqat bittasi neyrit bo'lib, qolganlari dendritlardir. bajaradigan vazifalariga qarab …

3 / 48

hilik neyronlar tetraploidli. nerv hujayrasining tsitoplazmasida umumiy organellalar: mitoxodriyalar, goldji kompleksi, lizosomalar, mikronaychalar va mikrofilamentlar mavjud. nerv hujayra strukturasining xarakterli belgilaridan biri-unda nissl moddasining bo'lishidir. bu modda tsitoplazmada bazofil bo'yaladigan qismi. elektronmikroskop ostida neyronning tsitoplazmasini bu qismida ko'p sonli ribosomalar, polisomalar va donadaor endoplazmatik to'r bo'ladi. xarakterli belgilariga ko'ra bu tuzilmani tigroid modda deb atashgan. bazofillik ribosomal rrnk ko'pligi bilan bog'liq. ko'p sonli ribosomalar tsitoplazmada o'simtalarga yo'naluvchi to'xtovsiz oqsil sintezlaydi. yana bir tsitoplazmaning xarakterli strukturasi-neyrofilamentlardir ular tutam bo'lib joylashgan. ayniqsa ular o'simtalarda ko'pdir. bundan tashqari tsitoplazmada neyroning tanasini ushlab turuvchi(tayanch vazifani bajaradi) neyronaychalar mavjud. yadro va aksonni orasida yaxshi taraqqiy etgan goldji kompleksi joylashgan. shuningdek u o'zida lipofustsin va melanin deb ataluvchi pigment saqlaydi. neyrogliya neyrogliya – yuqorida aytib o'tilganidek neyrogliya hujayralari hujayralararo modda vazifasini bajaradi. bosh va orqa miya nerv to'qimasida tomirlar devoridan tashqari biriktiruvchi to'qima uchramaganligi uchun u yumshoq va siyrak bo'ladi. neyronlarninig tanasida yotuvchi strukturasiz massaga o'xshash …

4 / 48

alari – skanerlovchi elektron mikroskopiya. 12 oligodendrotsitlar oligodendrotsitlar - och, qoramtir va oraliq oligodendrotsitlar farqlanadi. yoshi katta odamlarda qoramtir oligodendrotsitlar ko'p bo'ladi. bu hujayralarda juda ko'p miqdorda ribosomalar va ingichka shoxlanmagan o'simtalar tutadi. ular spongioblastlardan taraqqiy etadi. nerv naylarinig subependim hujayralar qavatida astrotsit hujayralari rivojlanadi. ularning differentsirovka jarayoni tugaganidan so'ng ular boshqa bo'linmaydilar. oligodendrotsitlar kulrang moddaning nerv hujayralari tanalarining atrofida joylashgan bo'lib, ularning o'simtalari atrofida parda yoki qobiq hosil qiladi.oq moddada oligodendrotsit o'simtalari zichlashadi va plastinka shaklida ko'p marotaba nerv tolalari atrofini o'raydi. xar xil o'simtalar turli xil nerv tolalarini qoplaydi. bu membranali qavatlar mielinli tolalarni hosil qiladi. miyaning tolali astrotsitlari. astrotsitlar astrotsitlar-ularninig ayrim o'simtalari qon-tomirlargacha etib boradi, boshqalari neyronning yuzalarigacha borib astrotsitar oyoqchalarini hosil qilgan xolda kapillyarlar yuzalariga yoki neyrongacha tarmoqlanadi. bu oyoqchalar bazal membranagacha tarqaladi, miyani yumshoq miya pardasidan ajratadi. ularning tsitoplazmasida lizosomalar va fibrillalar bo'lib, oqsillari filamentlaridan farq qiladi, o'simtalarning tuzilishiga qarab 2 xil astrotsitlar farqlanadi. fibrillyar …

5 / 48

tsitoplazmada yirik mitoxondriya, kiritmalar va pigmentlar bor. sekretor faoliyati: miya bo'shlig'iga faol biologik aktiv moddalar ajratadi. tannitsitlar: ependima hujayralarning bir turi bo'lib, deyarli kipriklari bo'lmaydi. ularning o'simtalari miyaga yo'nalgan bo'lib, qon tomirlarda tugaydi. ontogenezda bu hujayralar neyroblastlar tomon yo'nalgan bo'ladi. orqa miya kanalining ependimogliotsitlari. 1 –orqa miya kanali (bo'shliq) 2 – kulrang modda, 3 – ependima hujayralari, 4 – ependimo gliotsit- larning o'simtalari. mikrogliya mikrogliya: monotsitar kelib chiqishga ega bo'lgan mayda hujayralar bo'lib, ular oq va kulrang moddada joylashgan. bu hujayralar uzun shoxlanuvchi o'simtalarga ega, kam sonli donador ept va ko'p sonli lizosomga ega. ular bo'linmaydi. bu hujayralar xarakatlanuvchi va o'zining shaklini taminlab turuvchi makrofaglar rolini bajaradi. miya mikrogliyasi nerv tolalari nerv hujayraralarning o'simtalari dendrit va aksonlar shvann hujayralari yoki lemmotsitlar deb nomlanadigan oligodendrotsitlardan iborat parda bilan o'ralgan. mielinli va mielinsiz nerv tolalari farqlanadi. mielin pardali tolalarda qalin mielin qavati bo'ladi. odatda bosh va orqa miyaning oq moddasining tolalari, shuningdek …

Want to read more?

Download all 48 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nerv to'qimasi"

maruza: “nerv to'qimasi” maruza rejasi: 1. nerv to'qimalari haqida umumiy tushuncha 2. gistogenez 3. neyronlar - klassifikatsiyasi,joylashishi 4. neyrogliya 5. nerv tolalari 6. nerv oxirlari 7. sinapslar nerv to'qimasi nerv sistemasini tashkil etadi. struktur-funktsional birligi nerv hujayrasi - neyron xisoblanadi. nerv sistemasida taxminan 1012 neyron bor. nerv to'qimada oddiy hujayralararo modda bo'lmaydi. uning rolini umumiy rivojlanish manbasiga ega bo'lgan va neyron orasida joylashgan hujayralar-neyrogliya bajaradi. ular tayanch, chegaralovchi, trofik, sekretor va ximoya vazifasini bajaradi. nerv to'qimasi mushak to'qimasidan farq qilib, ularda deyarli biriktiruvchi to'qima bo'lmaydi.u faqat qon tomirlar atrofida bo'lib, miya po'stlog'ini xosil qiladi. gistogenez. nerv to'qimasinig ta...

This file contains 48 pages in PPTX format (11.2 MB). To download "nerv to'qimasi", click the Telegram button on the left.

Tags: nerv to'qimasi PPTX 48 pages Free download Telegram