hujayrabiologiyasini o'rganish

PPTX 38 pages 548.6 KB Free download

38 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 548.6 KB

File type PPTX

Pages 38

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 38

prezentatsiya powerpoint mavzu: hujayra biologiyasini o’rganishda qo’llaniladigan usullar. hujayra tiplari ko’riladigan masalalar 1. sitologiya faning metodlari 2. asosiy hujayra tiplari prokariot va eukariot 3. hujayralar o’lchami va ularning tarkibiy qisimlari sitoloiya metodlari 1. mikroskopiya-eng asosiy metodlardan biridir. turlari: mbr1, mbr3, mbi6, mbi11, mvbg, mby3, mbi15, me51, mbs1", mbs2, mbs3, mr ergaval, ampival, «biolam -70», qora fondagi, yorug’lik mikroskopidan foydalanish, fazokontrastli, interfrension, fluoressent, polyarizasion, ul’trabinafsha va elektron mikroskoplar. sitoloiya metodlari 2. sitofizik tekshirish metodlari- rentgenstruktura analizi. bu metod rentgen nurlari yordamida anorganik va organik kristallarni, oqsil molekulalarining tuzilishini, nuklein kislotalar atomini, shuningdek gemoglobin, mioglobin, dnk kollagen va boshqalarning molekulyar struktura sini o’rganishda keng qo’llanilmoqda. sitologik ob’ektlarni o’rganishda — fluoressent yoki lyuminessent mikroskoplar ham qo’llaniladi. radioavtografiya — sitoximiyaning muhim metodlaridan biri bo’lib, radioaktiv izotoplarning qo’llanilishiga asoslangan. bu metod bilan oqsillar, nuklein kislotalar biosintezi hujayra qobig’ining o’tkazuvchanligi, hujayrada moddalar to’planishi o’rganiladi. 3. ultrastruktura tekshirish metodlari- polyarizasiey mikroskop yordamida hujayra struktura sidagi barcha komponentlarni …

2 / 38

qo’yadi. 7. tirik hujayralarni tekshirish metodlari- bir necha tarmoqlarga bo’linadi: to’qimalar kulturasi metodi, hujayra klonini olish metodi, to’qimalarni o’stirish, tirik hujayralarni bo’yash metodlari. 8. mikrokinosyomka metodi. 9. mikroxirurgiya metodi asosiy hujayra tiplari prokariot va eukariot qaysi hujayra va organizmda metobolizm , kopayish, harakatlanish kabi jarayonlar sodir bo’lib tursa u tirik hisoblanadi.tiriklikning ikki hil hujayraviy va hujayrasiz shakillari tafovut etiladi. hujayradan tashkil topgan tirik tabiat olamining barcha organizmlari ikki yirik guruhga bo’linadi: 1. prokariotlar (pro- avvalgi, karion yadro) bakteriyalar, ko’k yashil suv o’tlari, yadrosiz hujayralar. ularinng oziqlanishi geteratrof, ham aftotrof yoki fototrof jarayonlar bilan boradi. ko’payishi jinssiz. 2. eukariotlar bir hujayralilar zamburug’lar, o’simlik va hayvon hujayralari. bakteriyaning tuzilishi belgilari prokariot eukariot yadro qobig’i yo’q bor dnk yoyilgan (bakteriya xromosomasi) shakillangan dnk xromosomada joylashgan mitoz yo’q bor meyoz yo’q bor gametalar yo’q bor mitoxondriya yo’q bor plastidalar yo’q bor oziqlanishi adsorbsiya (membrana orqali) fagositoz, pinositoz hazm vakuolasi yo’q bor xivchin bor bor …

3 / 38

yalarning hujayraviy tuzilishida doimo mavjud bo’ladigan va doimo mavjud bo’lmaydigan va faqat ma’lum vazifalarni bajarish uchungina paydo bo’ladiganlariga ajratiladigan qismlari farqlanadi. doimo mavjud bo’ladigan qisimlarga: hujayra devori, tsitoplazma membranasi, tsitoplazma ichidagi qismlari va nukleotid kiritiladi. vaqtincha qismlariga hujayra shillig’i (kapsula), xivchinlar, fibrillalar, ayrim bakteriyalardagi endosporalar kiradi . prokariot hujayralar 1884 yil kristian gram bakteriyalarni bo’yash usulini kashf etdi va u taklif etgan usul mikrobiologiya amaliyotiga prokariotlarning taksonomiyasini muxim belgilaridan biri bo’lib qoldi. bu usul uch fenilmetan qatoridagi bo’yovchi kristalvislet va gentsianvioletlarning mikrob hujayrasida tutib qolishini yoki tutib qolmasligiga asoslangan. shisha oynada qotirilgan holdagi bakteriyalar surtmasi sapsar rang bilan bo’yalsa va uni yodni kaliy-yodidga eritmasi bilan qotirilganidan keyin grammusbat bakteriyalar tsitoplazmasida bo’yoqning yod bilan mustahkam birikmasi hosil bo’ladi va bakteriyalar surtmasiga spirt yoki atseton ta’sir ettirilganda ham erib ketmaydi. grammanfiy bakteriyalarda bo’yoq yod bilan barqaror birikma hosil qilmaydi, bakteriyali surtmaga spirt yoki atseton ta’sir qilinganda to’liq rangsizlanib ketadi. hujayra devori mikroplazmalar …

4 / 38

lar grammusbat va grammanfiy guruhlarga bo’linadi. prokariotlar hujayrasi devorining ximiyaviy tarkibi hujayra devorining grammusbat prokariotlar grammanfiy prokariotlar qismlari hujayra devorining ichki qavati hujayrv devorining tashqi qavati murein tayxo kristallari polisaxaridlar oqsillar lipidlar lipopolisaxaridlar lipoproteidlar + + + + + - - - - - - - - + - - + + + + + sitoplazmatik membrana va uning hosilalari. sitoplazmatik membrana hujayra devorining shundoqqina tagiga joylashib protoplastni o’rab turadi. u hujayraning doimiy qismlariga kiradi va barcha prokariotlarning hujayrasida bo’ladi. sitoplazmatik membrana hujayra umumiy og’irligining 8-15% miqdorini tashkil qiladi. sitoplpzmatik membrana ximiyaviy tarkibiga ko’ra, murakkab tuzilishli oqsil-lipid majmuasidan iborat, undagi lipid miqdoari 15-30% ni, oqsil esa 50-70% ni tashkil qiladi. ulardan tashqari 2-5% miqdorda uglevodlar va rnk ham uchraydi. uglevod asosan glikolipid va glikoproteid holida bo’ladi. turli sistematik guruhlarga mansub bakteriyalardagi har xil shaklli xaltasimon burmalarni mezosoma deb ataladi. bakteriyalarning mezosomalari o’zlarining shakli, o’lchamlari va hujayrada joylashishiga ko’ra turlicha bo’ladi. …

5 / 38

ubixinonlar va tsitoxromlar, hamda, fosforlanish sistemasining qismlari joylashgan. xromotoforlar fotosintezlovchi bakteriyalarning hujayralarida tsitoplazmatik membrana bilan aloqada bo’lgan naychalar, pufakchalar, yassi qo’shaloqlangan to’garak-gardish ko’rinishlaridagi murakkab sistemalar xam hosil bo’ladi. fotosintezlovchi bakteriyalar qorong’ilikda geterotrof oziqlanishga o’tishi bilan xromotoforlar yo’qolib ketadi va yorug’likda yana paydo bo’ladi. sitoplazma va uning qismlari sitoplazma hujayraning membrani balan o’ralgan qismi hisoblanadi. u kolloid xarakterdagi sistemadir. asosiy ximiyaviy tarkibi oqsillar, rnk, dnk, organik va anoganik moddalar va 70-80% miqdor atrofidagi suvdan iborat. sitoplazmaning gomogen xarakterdagi fermen-oqsillar, moddalar almashinuvining mahsulotidir, rnkning suyuq qismi tsitozol de ataladi. tsitoplazmada donador tuzilishli ribosomalar, nukleotid va boshqa qismlari ham bor. ribosomalar ribosomalar hujayrada oqsilni sintezlanishida ishtirok etadigan ribonukleotid zarralardir. ribosomalar juda mayda, ko’ndalang o’lchami 20 nm atrofida keladigan, har biri ikkiti; katta va kichik qismlardan iborat. har bir bakteriya hujayrasidagi ribosomalarni soni 15 ming dona atrofida bo’ladi. o’lchamlarining kichikligi tufayli tsentrifugada ularni cho’ktirib olishda 10 000 1-2 soat mobaynida aylantirilgandagina bakteriya tsitoplazmasidan ajraladi. …

Want to read more?

Download all 38 pages for free via Telegram.

Download full file

About "hujayrabiologiyasini o'rganish"

prezentatsiya powerpoint mavzu: hujayra biologiyasini o’rganishda qo’llaniladigan usullar. hujayra tiplari ko’riladigan masalalar 1. sitologiya faning metodlari 2. asosiy hujayra tiplari prokariot va eukariot 3. hujayralar o’lchami va ularning tarkibiy qisimlari sitoloiya metodlari 1. mikroskopiya-eng asosiy metodlardan biridir. turlari: mbr1, mbr3, mbi6, mbi11, mvbg, mby3, mbi15, me51, mbs1", mbs2, mbs3, mr ergaval, ampival, «biolam -70», qora fondagi, yorug’lik mikroskopidan foydalanish, fazokontrastli, interfrension, fluoressent, polyarizasion, ul’trabinafsha va elektron mikroskoplar. sitoloiya metodlari 2. sitofizik tekshirish metodlari- rentgenstruktura analizi. bu metod rentgen nurlari yordamida anorganik va organik kristallarni, oqsil molekulalarining tuzilishini, nuklein kislotal...

This file contains 38 pages in PPTX format (548.6 KB). To download "hujayrabiologiyasini o'rganish", click the Telegram button on the left.

Tags: hujayrabiologiyasini o'rganish PPTX 38 pages Free download Telegram