nafastizimi.tekshirishusullari

PPTX 51 pages 4.7 MB Free download

51 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 4.7 MB

File type PPTX

Pages 51

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 51

prezentatsiya powerpoint mavzu:nafas tizimi.tekshirish usullari, so’rab surishtirish. fizik tekshirish usullari. obyektiv tekshiruvlar. nafas a’zolari tizimi nafas tizimiga burun bo‘shlig‘i, hiqildoq, traxeya, bronxlar va o‘pkalar kiradi. unda havo (nafas) yo‘llari va (burun bo‘shlig‘i, hiqildoq, traxeya, bronxlar) o‘pka to‘qimasidan iborat nafas qismi farqlanib, o‘pka alveolalari tarkibidagi havo va qon o‘rtasida gaz almashinuvi ro‘y beradi. organizm nafas olgandagi havodan o‘pkalar orqali kislorod oladi va karbonat angidridni chiqaradi. nafas olish vaqtida kirayotgan havo o‘pkalarga o‘tish oldidan og‘iz bo‘shlig‘i old qismidan – qattiq (qattiq tanglay) ortidan yumshoq (yumshoq tanglay) parda bilan ajratilgan burun bo‘shlig‘iga o‘tadi. burun teshiklari tashqi qirrasida tuklar mavjud bo‘lib, ular burunga yot jismlar tushishini oldini oladi nafas nafas (respiratio) – atmosfera havosidan organizmga kislorodning tushishini ta’minlab beruvchi, uning tarkibidagi organik moddalarni biologik oksidlanishda qo‘llanilishi va organizmdan karbonat angidridning chiqarilish jarayonlari majmuidir. biologik oksidlanish natijasida hujayralarda quvvat (energiya) yuzaga keladi va natijada organizmning hayot faoliyati ta’minlanadi. bu jarayon metabolizmning so‘nggi mahsulotlari, jumladan, ular …

2 / 51

ya) kislorod miqdorining kamayishiga (gipoksemiya) olib keladi. ushbu o‘zgarishlar oqibatida nafas chuqurligi ortishi (giperpnoe) va nafas harakatlari tezlashishi (taxipnoe) natijasida o‘pkalar ventilyatsiyasi kuchayadi (giperventilyatsiya). bu o‘z navbatida qonda karbonat angidrid miqdori kamayishi (gipokapniya) va kislorod miqdori ortishiga (giperoksiya) olib keladi. natijada nafas harakatlari susayadi (bradipnoe) yoki vaqtincha to‘xtaydi (apnoe). o‘pka ventilyatsiyasining alohida turlari: dispnoe – nafas qiyinlashishi yoki yetishmovchiligi kabi noxush his bilan davom etuvchi hansirash va ortopnoe – chap qorincha yetishmovchiligi natijasida o‘pka kapillyarlarida qon dimlanishi bilan bog‘liq yaqqol hansirash kuzatiladi tekshirish usullari so‘rab-surishtirish shikoyatlar -yo‘tal (tussis); -balg‘am (sputum) ajralishi; -hansirash (duspnoe); -bo‘g‘ilish (asthma); qon tupurish (haemoptoe); ko‘krak qafasidagi og‘riqlar. yo‘tal (tussis) yo‘tal – murakkab reflektor jarayon bo‘lib, hiqildoq, traxeya va bronxlarda joylashgan retseptorlarning ta’sirlanishiga javoban himoya reaksiyasi sifatida yuzaga keladi. bunday ta’sirlovchi chang, yot modda va hatto sovuq yoki issiq havo kabi tashqi omillar, shuningdek, shilliq, yiring va qon kabi ichki omillar bo‘lishi mumkin. yo‘tal vaqtida avval chuqur …

3 / 51

bemorlarda kuzatiladi keskin yo’tal ko‘p hollarda traxeobronxit, plevrit, zotiljamda. jarangdor dag‘al (“it hurishi” deb nomolgan)yo‘tal o‘tkir laringitda, bolalarda esa bo‘g‘ma kasalligida. it hurishi yo‘tali, odatda tovush xirillashi yoki afoniya bilan birgalikda kuzatiladi tovushsiz yo‘tal tovush burmalari falaji yoki yemirilishida (afoniya bilan birgalikda), traxeostomada, shuningdek, bemor o‘ta holsizlanganda kuzatiladi bo‘g‘iq va kuchsiz yo‘tal o‘pka emfizemasi bilan asoratlangan surunkali obstruktiv bronxitda balg’am balg‘am (lot. sputum) deb yo‘tal vaqtida patologiyasi o‘zgargan traxeya, bronx va o‘pka shilliq qavatida ajraladigan sekretsiyaning so‘lak va shuningdek burun bo‘shlig‘i shilliq qavati va burun atrofi bo‘shlig‘ining sekretsiya aralashmasiga aytiladi. balg‘am (sputum) xususiyatiga ko‘ra yo‘tal ajralmalarsiz ya’ni quruq va turli miqdor hamda sifatga ega balg‘am ajralishi bilan (sputum) kechishi mumkin. ba’zi kasalliklar masalan, laringit, quruq plevrit va bosh bronxning bifurkatsiya sohasidagi limfa tugunlari kattalashganda (sil, limfogranulematoz, rak metastazlari va boshqalar) bemorlarni faqat quruq yo‘tal bezovta qiladi. bronxit, o‘pka sili, pnevmoskleroz, absess, o‘pkaning bronxogen raki avval quruq so‘ngra balg‘am ajralashuvchi yo‘tal …

4 / 51

lig’iga yorilishi natijasida ). qonli balg‘am (sputum sanguinolentum) – o‘zida qon aralashlarini saqlaydigan balg‘am (masalan, o‘pka rakida nafas yo‘llarining biridan qon ketishi). "zangli" balg‘am (sputum rubiginosum) - balg‘am kon aralash, zang rangida bo‘ladi bu tarkibida gemoglabin bo‘lishi natijasida yuzaga keladi (masalan, pnevmoniyada, silda paydo bo‘ladi). marjonsimon balg‘am - balg‘am tarkibida yumaloq ulanish, atipik hujayralar va detritdan tashkil topgan (masalan, yassi to‘qimali bronx rakida kuzatiladi). hansirash (dyspnoe) hansirash – nafas olish yoki nafas chiqarishga to‘sqinlik tug‘ilganligi sababli nafas mushaklari faoliyatining patologik ortishi yoki nafas tezligi, chuqurligi va muvozanatining buzilishi hisoblanib, odatda havo yetishmaslik, nafas qiyinlashishi hissi bilan kechadi. hansirashning yuzaga kelish sabablari turlicha bo‘lib, uning asosiylariga nafas markazining giperkapniyasi, reflektor, toksik va boshqa ta’sirlar kiradi kelib chiqishi bo‘yicha hansirash farqlanadi: fiziologik hansirash – kuchli jismoniy zo‘riqish yoki o‘ta kuchli ruhiy qo‘zg‘alishda kuzatiladi. patologik hansirash – nafas, yurak qon-tomir, qon yaratish, markaziy nerv tizimlarining turli kasalliklari va zaharlanishlarda kuzatiladi. hansirashni eng ko‘p …

5 / 51

sh odatda, o‘tkir rivojlanadi va quyidagi holatlarda kuzatiladi: nafas yo‘llari kasalliklarida (yot jismlar, hiqildoq, traxeya, bronxlardagi o‘smalar, o‘pka raki, bronxial astma, pnevmotoraks, zotiljam); yurak qon-tomir kasalliklarida (yurak nuqsonlari, miokard infarkti, perikardit). yuzaga keltirgan sabablariga ko‘ra bo‘g‘ilish xurujining quyidagi turlari farqlanadi: bronxlardagi o‘tkazuvchanlikni o‘tkir buzilish bilan bog‘liq bronxial astma; kichik qon aylanish doirasida qon dimlanishi sababli yuzaga kelgan nafas astmasi; aralash astma, bunda bemorda bronx kasalliklari bilan bir qatorda miokardda kichik qon aylanish doirasida dimlanishga olib keluvchi o‘zgarishlar mavjud bo‘ladi. qon tupurish (haemoptysis, haemoptoe) qon tupurish – yo‘tal vaqtida balg‘am bilan qon ajralishi. qon tupurish holati paydo bo‘lgan hollarda, bemordan uning sababini, nima bilan bog‘liqligini, balg‘am bilan ajralayotgan qon miqdori va xususiyatini aniqlash zarur. ko‘p hollarda qon tupurish o‘pka va havo o‘tkazuvchi yo‘llar – bronxlar, traxeya, hiqildoq kasalliklarida kuzatiladi. ularga o‘pka raki va sili, virusli zotiljam, o‘pka absessi va gangrenasi, bronxoektaz kasalligi, aktinomikoz, askaridoz (qurtlarning o‘pka qon tomirlaridan o‘tish davrida), virusli …

Want to read more?

Download all 51 pages for free via Telegram.

Download full file

About "nafastizimi.tekshirishusullari"

prezentatsiya powerpoint mavzu:nafas tizimi.tekshirish usullari, so’rab surishtirish. fizik tekshirish usullari. obyektiv tekshiruvlar. nafas a’zolari tizimi nafas tizimiga burun bo‘shlig‘i, hiqildoq, traxeya, bronxlar va o‘pkalar kiradi. unda havo (nafas) yo‘llari va (burun bo‘shlig‘i, hiqildoq, traxeya, bronxlar) o‘pka to‘qimasidan iborat nafas qismi farqlanib, o‘pka alveolalari tarkibidagi havo va qon o‘rtasida gaz almashinuvi ro‘y beradi. organizm nafas olgandagi havodan o‘pkalar orqali kislorod oladi va karbonat angidridni chiqaradi. nafas olish vaqtida kirayotgan havo o‘pkalarga o‘tish oldidan og‘iz bo‘shlig‘i old qismidan – qattiq (qattiq tanglay) ortidan yumshoq (yumshoq tanglay) parda bilan ajratilgan burun bo‘shlig‘iga o‘tadi. burun teshiklari tashqi qirrasida tuklar mavjud bo‘li...

This file contains 51 pages in PPTX format (4.7 MB). To download "nafastizimi.tekshirishusullari", click the Telegram button on the left.

Tags: nafastizimi.tekshirishusullari PPTX 51 pages Free download Telegram