uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati

PPTX 1,6 МБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1
1705429099.pptx xco 2 +xh 2 o нур яшилусимлик (ch 2 o) x +xo 2 углевод /docprops/thumbnail.jpeg uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati uglevodlarning tuzilishi va sinflanishi. uglevodlarning inson organizimidagi fiziologik va biologik ahamiyati. uglevodlarning hazmlanishi va so‘rilishi. uglevodlar – bu poliatomli aldegid va ketospirtlardir. dastlabki fanga maʼlum boʼlgan uglevodlar umumiy formulasi сn(h2o)m boʼlgani uchun uglevodlar deb nomlangan (uglerod va suvdan iborat). uglevodlar bakteriyalar, oʼsimlik va hayvonotlar hujayrasining asosiy komponentlari hisoblanadi. ular orasida molekulyar massasi kichik boʼlgan birikmalar bilan bir qatorda juda katta massaga ega boʼlgan moddalar ham bor. uglevodlar tabiatda keng tarqalgan organik moddalar bo‘lib, o‘simliklar tanasining quruq og‘irligini 70-80% ini, inson va hayvonlar organizmining taxminan 2% ini tashkil etadi. uglevodlar oʼsimliklarda karbonat angidridni kimyoviy oʼzgarishi, yaʼni fotosintez orqali hosil boʼladi va inson hamda hayvon organizmiga asosan oʼsimlik mahsulotlari bilan birga tushadi. biroq ovqatlanishda qoʼshilgan uglevodlar koʼproq ahamiyat kasb etadi. funksiyasi energetik funksiyasi – uglevodlar inson organizmi uchun …
2
taltikani kuchaytiradi. shuning uchun ich qotish kuzatilganda tarkibida kletchatkasi ko‘p bo‘lgan qora non iste’mol qilish tavsiya etiladi. spesifiklik funksiyasi – uglevodlarning ayrim vakillari qon gruppalarining spetsifikligini ta’minlash: antitelalarning hosil bo‘lishi; nerv impulslarini o‘tkazish kabi muhim jarayonlarda qatnashadi. zaxira ozuqa modda funksiyasi – kraxmal (o‘simliklarda) va glikogen (hayvon va inson organizmida) zahira oziq moddalarga kiradi. ulardan glikogen jigar va muskul to‘qimasida to‘planib, lozim bo‘lganda sarflanadi. glikogen glyukozaning vaqtinchalik deposidir. organizm bir sutkada, tarkibida 400-600 g uglevod mavjud bo‘lgan oziq-ovqat qabul qilishi kerak. uglevodlar inson ovqatlanishidagi asosiy quvvat yetkazib beruvchi makronutrientlar boʼlib, ratsionning umumiy quvvatiy qiymatining 50-70% ini taʼminlaydi. ular metabolizlanganda, aerob hamda anaerob sharoitlarda ham birdek, makroergik birikmalar hosil qilishga qodir. 1 g uglevodning metabolizlanishi natijasida organizm 4 kkal. ga teng quvvat oladi. uglevodlar tuzilishiga ko‘ra 3 guruhga bo‘linadi: monosaxaridlar – suvda yaxshi eriydi, shirin ta`mga ega. triozalar - 3-fosfoglitseraldegid; tetrozalar - eritroza; peptozalar – riboza, dezoksiriboza;geksozalar - glyukoza, fruktoza, galaktozalar …
3
isol bo`ladi. monosaxaridlar ham oʼz navbatida sinflarga ajratiladi: agar tarkibida aldegid guruhi tutsa aldoza, ketoguruh tutsa ketoza deyiladi. monosaxaridlar molekulasi tarkibidagi uglerod atomlar soniga qarab bioza, trioza, tetroza, pentoza, geksoza kabi nomlanadi. tabiatda ko`p uglerod atomi tutuvchi uglevodlar kam uchraydi. asosan sintez yo`li bilan olinadi. glyukoza va uning izomerlari fruktoza – glyukoza va galaktozaning strukturaviy izomeri va bu undagi atomlar turli tartibda bogʻlanganini anglatadi. glyukoza va galaktoza bir-birining stereoizomerlari boʻlib, ularning asimmetrik uglerodlari fermentlarga kimyoviy reaksiyalarda ishtirok etishida glyukoza va galaktozani ajratish uchun kifoya qiladi. disaxaridlar (di- “ikki”) degidratlanish reaksiyasi orqali ikkita monosaxaridning bogʻlangan shaklidir. bu jarayonda gidroksil guruhidagi bitta monosaxarid boshqa guruh vodorodi bilan birlashadi va suv molekulasi ajralib chiqib, glikozid bogʻlanish sifatida ham maʼlum boʻlgan kovalent bogʻlanishni hosil qiladi. kraxmal oʻsimliklardagi shakar saqlovchi zaxira boʻlib, ikkita polisaxarid – amiloz va amilopektin (ikkisi ham glyukoza polimeri) aralashmasidan tarkib topgan. amiloz 1-4 bogʻlar bilan bogʻlangan glyukoza monomerlarining tarmoqlanmagan zanjirlaridan iborat. …
4
айраларнинг қобиқларида мавжуд бўлиб, тузилмавий вазифани бажаради, бошқалари ўсимлик ҳужайраларининг ичида ва ташқарисида ўсимлик шираси ва шиллиқлари шаклида мавжуд бўлади. синфлаштиришга мувофиқ равишда, нпс бир нечта гуруҳга бўлинади: целлюлоза, гемицеллюлоза, пектинлар, β-гликанлар ва гидроколлоидлар (ўсимлик ширалари, шиллиқлар). ферментловчи тизимлар бўлмаганлиги сабабли ҳам инсоннинг ингичка ичагида нокрахмал полисахаридлар сўрилмайди, шу сабабли ҳам улар “балласт моддалар” деб аталиб, озуқанинг ортиқча таркибий қисмлари ҳисобланади sellyuloza oʻsimlik hujayra devorlarining asosiy komponenti boʻlib, ular hujayralarni oʻrab turgan qattiq strukturalardir. yogʻoch va qogʻoz asosan sellyulozadan tarkib topgan va sellyulozaning oʻzi 1-4 glikozid bogʻlari bilan bogʻlangan tarmoqlanmagan β -glyukoza monomerlari zanjirlaridan tuzilgan. sellulozadagi β-glikozid bogʻlarini tanamizdagi hazm qilish fermentlari parchalay olmaydi, shuning uchun odamlar sellyulozani hazm qilishga qodir emas. biroq sigir va ot singari baʼzi oʻtxoʻrlar tanasida sellyulozani oʻziga singdirishga yordam beruvchi maxsus mikroblar mavjud. ushbu mikroblar ovqat hazm qilish traktida yashaydi va sellyulozani glyukoza monomerlariga parchalaydi. овқат толалари нпслар, лигнин ва хитин кабилар олигосахаридлар ва ҳазмланмайдиган …
5
ак микробиоценози ва сўриш (сорбцион) хусусиятларини сақлаб туришдан иборат бўлади. mono va disaxaridlar shirin taʼmga ega boʼlishadi, shuning uchun ham qand deb atalishadi. turli qandlarning shirinlik darajasi bir hil boʼlmaydi. аgar saxaroza ning shirinligini 100 % deb olsak, unda boshqa qandlarning shirinligi quyidagicha boʼladi, %: fruktoza ............................................................................173 glyukoza ..............................................................................81 maltoza va galaktoza .......................................................32 rafinoza .............................................................................23 laktoza ................................................................................16 polisaxaridlar shirin taʼmga ega boʼlishmaydi. uglevodlarning almashinuvi deganda – -organizmga ozuqa moddalari bilan uglevodlarning kirishi, -oshqozon-ichak yo`liida murakkkab uglevodlarning hazm bo`lishi, -ichakda monosaxaaridlarning so`rilishi, -ularning to`qimalarda tashilishi, parchalanishi, -organizmda uglevodlardan boshqa moddalarning hosil bo`lishi, -to`qimalarda uglevodlarning sintezlanishi, -organizmdan uglevodlarning parchalanishidan hosil bo`lgan oxirgi mahsulotlarning chiqarib tashlanishi tushuniladi. glyukozaning katabolizmi glyukoza to‘qimada asosan kislorod ishtirokida hamda kislorodsiz sharoitda parchalanishi mumkin. buning uchun glyukoza avvalo geksokinaza fermenti ta’sirida, atf sarflanishi bilan glyukoza-6- fosfatga aylanadi. faollashgan glyukoza-6-fosfatni taxminan 65% to‘qimada parchalanadi; 30% yog‘ga, 5% esa glikogenga aylanadi. glyukozaning parchalanishi 3 xil yo‘l bilan yuz beradi: a) …

Хотите читать дальше?

Скачайте полный файл бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati"

1705429099.pptx xco 2 +xh 2 o нур яшилусимлик (ch 2 o) x +xo 2 углевод /docprops/thumbnail.jpeg uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati uglevodlarning tuzilishi va sinflanishi. uglevodlarning inson organizimidagi fiziologik va biologik ahamiyati. uglevodlarning hazmlanishi va so‘rilishi. uglevodlar – bu poliatomli aldegid va ketospirtlardir. dastlabki fanga maʼlum boʼlgan uglevodlar umumiy formulasi сn(h2o)m boʼlgani uchun uglevodlar deb nomlangan (uglerod va suvdan iborat). uglevodlar bakteriyalar, oʼsimlik va hayvonotlar hujayrasining asosiy komponentlari hisoblanadi. ular orasida molekulyar massasi kichik boʼlgan birikmalar bilan bir qatorda juda katta massaga ega boʼlgan moddalar ham bor. uglevodlar tabiatda keng tarqalgan organik moddala...

Формат PPTX, 1,6 МБ. Чтобы скачать "uglevodlar. uglevodlarning biologik qiymati", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: uglevodlar. uglevodlarning biol… PPTX Бесплатная загрузка Telegram