ilkpaleolitdavrivauningyodgorliklari

PPTX 25 pages 8.7 MB Free download

25 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 8.7 MB

File type PPTX

Pages 25

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 25

prezentatsiya powerpoint ilk paleolit davri va uning yodgorliklari ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi avzu rejasi: 1. ilk paleolit davri va uning bosqichlari. 2. ilk paleolit davri xususiyatlari. 3. ilk paleolit davri yodgorliklari. ilk paleolit davri va uning bosqichlari insoniyat taraqqiyotida eng uzoq davom qilgan davr - qadimgi tosh davri – paleolit hisoblanadi. “paleolit” so‘zi yunoncha so‘zdan olingan bo‘lib, “paleos”– “qadimgi”, “litos”–“tosh”, ya’ni qadimgi tosh davri degan ma’noni beradi. paleolit davri xronologik jihatidan jahonda 3 million yillikdan to 12 ming yillikkacha davom qiladi va uch davrga– ilk, o‘rta va so‘nggi davrlarga bo‘linadi. paleolit davri bosqichlari 1. ilk paleolit. mil.avv. 3 mln – 100 ming yy olduvay, ashel 2. o‘rta paleolit. mil.avv. 100-40 ming yy. muste. 3. so‘ngi paleolit. mil.avv. 40-12 ming yy. paleolit davri moddiy madaniyati va xo‘jaligi . paleolit davri moddiy madaniyati va xo‘jaligi paleolit (yun. paleyos-qadimgi, lot. litos-tosh) qadimgi tosh davri. paleolit davri mil. avv. 3 mln. – 12-mingyilliklar bilan sanaladi. …

2 / 25

a, portugaliya, fransiya kabi davlatlar hududidan topib o‘rganilgan. o‘rta osiyo hududida ham hozirgi paytda ashel davriga oid yigirmaga yaqin yodgorlik mavjud. ulardan selung‘ur, kuldara, ko‘lbuloq, qaratov i, lohutiy i va boshqa makonlar o‘rta osiyoning ashel davrining muhim yodgorligi sanaladi. selengur makoni umumiy qalinligi 8,5 metrdan iborat beshta madaniy qatlamga ega. makondan besh mingga yaqin tosh qurollari va ularni yasash jarayonida hosil bo‘lgan tosh siniqlari hamda o‘ttizga yaqin yovvoyi hayvonlarning suyagi topilgan. janubiy tojikiston hududida kuldara, qaratov i, lohutiy i makonlari mavjud. toshkent vohasining ko‘p qatlamli ko‘lbuloq makoni paleolit davriga oid ochiq joy makon hisoblanadi. 2. ilk paleolit davri xususiyatlari ilk paleolit davrida mehnat qurollari tosh, suyak va shoxlardan yasalgan. ulardan faqat tosh qurollargina bizgacha yetib kelgan. olduvay bosqichida odamlar eng primitiv usulda yasalgan qo‘l cho‘qmor- chopperdan foydalanganlar. mazkur qurollarni yasash uchun odamlar qulay shaklga ega bo‘lgan (ko‘proq yapaloq shakldagi), ishlov berganda o‘tkir va uzoq vaqt ishlata oladigan tosh turlarnini tanlab …

3 / 25

qaram bo‘lib, uy–joy qurilishini ham, olovdan foydalanishni ham bilmaganlar. yirtqich hayvonlardan oddiy va dag‘al qurollar bilan himoyalanganlar. tabiat ham insonlar yashashi uchun qulay, issiq bo‘lgan. bundan 1,7–1,6 mln yil ilgari ikki tomoniga ishlov berilgan qo‘l cho‘qmori- choppingdan foydalana boshlanganlar. bunday qurol dastlab fransiyaning sent –ashel makonidan topilgani uchun ashel davri deb ataladi. bunday qurollar dastlab afrika hududida paydo bo‘lgan. old osiyoda 1 mln oldin, yevropa hududida 750 ming yil oldin tarqalgan, o‘rta osiyoning selungir makonidan topilgan. uzoq sharqda esa, bunday makonlar deyarli topilmagan. ashel davriga kelib odamlar birmuncha taraqqiyot darajasiga erishganlar. endi kishilar turli tog‘, daryo jinslari, asosan chaqmoqtoshdan qurol yasashni o‘rgana boshlaganlar. qurollarni ishlash texnikasi birmuncha takomillashgan. chaqmoqtosh qo‘l cho‘qmorining ikkala tomoniga ham qo‘pol kertish yo‘li bilan ishlov berilgan. asta–sekin tosh qurollarining turi ko‘paya boshlagan. dastlab sixcha va qirg‘ichsimon qurollar vujudga kelgan. tosh sixcha qurollardan yog‘och qurollar yasashda va ovda nayza tig‘i sifatida foydalanilgan bo‘lsa, qirg‘ichlardan kiyim– kechak uchun …

4 / 25

muzliklar paleolit davrida qalinligi 1, 2 km va undan ortiq bo‘lib goh kengayib, goh torayib turgan. muzlikning siljishi jarayonida muzlik yotqiziqlari vujudga kelgan va u morenalar deb atalgan. uning ichida gil, qum qatlamlari, harsang tosh va shag‘allar bo‘lgan. vyurm bosqichida muzlik keng hududlarni egallamagan. bu davrda o‘rta osiyoning tog‘li zonalarida muzliklar hosil bo‘lgan. pasttekisliklarda esa yomg‘irlar uzluksiz yog‘ib, ko‘l va daryolar hosil bo‘lgan. havo goh sovub, goh iliq bo‘lib turgan. odamlar tabiiy sharoitga moslashib, boshpana sifatida g‘orlarni o‘zlashtirganlar va tabiiy olovdan foydalana boshlaganlar. ibtidoiy odamlar barcha g‘orlarda ham yashamaganlar. odatda tagi tuproqli, quyosh nuri tushadigan, buloq suvi yaqin, ovchilik va termachilik qilishga qulay g‘orlarda yashaganlar. olduvay davri makonlariga ko‘ra, ashel davri makonlari ko‘proq topilgan. bu davr odamlarining u davrga nisbatan ko‘paya boshlaganidan darak beradi. termachilikning ahamiyati pasayib, ovchilik ahamiyati oshgan. yashash uchun kurash odamlarni birlashtirgan. bir tomondan yirik hayvonlarni to‘da bo‘lib ovlash zarur bo‘lgan bo‘lsa, ikkinchi tomondan g‘orlarni o‘zlashtirish jarayonida …

5 / 25

da haydarkonning g‘arbiy chekkasida, janubiy qirg‘izistondagi batken viloyatidagi aydarkon shahrining g‘arbiy tomonidagi eshme-too tog‘i etagida joylashgan. sel-ungur g‘ori 30-40 metr balandlikda joylashgan. g‘orning balandligi 25 metr, kengligi 20 metr, chuqurligi 50 metrga yaqin. yodgorlik dastlab, 1958 yilda akademik a.p.okladnikov tomonidan o‘rganilgan va u yerdan bir necha tosh uchrindilar topilib, ularning yoshi so‘nggi paleolit davriga oid deb belgilagan. 1980 – 1988 yillarda arxeolog o‘.islomov boshchiligidagi o‘zr faga qarashli arxeologiya institutining paleolit otryadi sel - ungur makonni qayta tekshirdi. tadqiqotlar davomida 7 metr chuqurlikda o‘rtacha qalinligi 20-40 sm dan iborat 5 ta madaniy qatlam aniqlandi. madaniy qatlamlardan toshdan yasalgan mehnat qurollari: qo‘l cho‘qmori, to‘mtoq boltalar, pichoqsimon qurollar, ko‘plab tishli qurollar, qush tumshug‘iga o‘xshash qurollar qazib olingan. beshinchi qatlamdan ashel davriga mansub qo‘l cho‘qmori topildi. u ajdodlarimiz ishlatgan ilk quroldir. uning ikki uch tomoni o‘tkirlangan, ostki qismi bodomsimon shaklga ega bo‘lib, qizil yashma toshdan tayyorlangan. makonning eng muhim topilmalari bo‘lgan odam suyaklari 3- …

Want to read more?

Download all 25 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilkpaleolitdavrivauningyodgorliklari"

prezentatsiya powerpoint ilk paleolit davri va uning yodgorliklari ijtimoiy-gumanitar fanlar kafedrasi avzu rejasi: 1. ilk paleolit davri va uning bosqichlari. 2. ilk paleolit davri xususiyatlari. 3. ilk paleolit davri yodgorliklari. ilk paleolit davri va uning bosqichlari insoniyat taraqqiyotida eng uzoq davom qilgan davr - qadimgi tosh davri – paleolit hisoblanadi. “paleolit” so‘zi yunoncha so‘zdan olingan bo‘lib, “paleos”– “qadimgi”, “litos”–“tosh”, ya’ni qadimgi tosh davri degan ma’noni beradi. paleolit davri xronologik jihatidan jahonda 3 million yillikdan to 12 ming yillikkacha davom qiladi va uch davrga– ilk, o‘rta va so‘nggi davrlarga bo‘linadi. paleolit davri bosqichlari 1. ilk paleolit. mil.avv. 3 mln – 100 ming yy olduvay, ashel 2. o‘rta paleolit. mil.avv. 100-40 ming yy. muste....

This file contains 25 pages in PPTX format (8.7 MB). To download "ilkpaleolitdavrivauningyodgorliklari", click the Telegram button on the left.

Tags: ilkpaleolitdavrivauningyodgorli… PPTX 25 pages Free download Telegram