ilkbolalik davri muloqotning oziga xosligi

PPTX 18 pages 347.0 KB Free download

18 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 347.0 KB

File type PPTX

Pages 18

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 18

go’daklik va ilk bolalik davrida muloqotning o‘ziga xosligi go’daklik va ilk bolalik davrida muloqotning o‘ziga xosligi z reja; 1. go‘daklarning kattalar bilan bo'ladigan muloqoti 2. ilk bolalik davrida muloqotning o ‘ziga xosligi z oilada bola tug'ilishi bilan oila a’zolari u bilan muloqotga kirishishga harakat qiladilar. lekin chaqaloq muloqotga darhol tayyor bo'lmaydi: uxlaydi, yig'laydi va emadi. chaqaloq o'zining hayotini shartsiz refleks, ya’ni qichqiriq bilan boshlaydi. birinchi qichqiriq nutqning birinchi belgisidir. ayrim olimlar birinchi qichqiriqni salbiy emotsiya ataydilar. haqiqatdan ham chaqaloq o'zining qichqirig'i bilan uyquga, ovqatga, issiqlikka bo'lgan ehtiyojini bildiradi. z insonning tabiati shundayki, u atrofdagilar bilan muloqotda bo'lmasdan yashay olmaydi. bola tug'ilganda uning onasi o'zining mehrini muloqot orqali beradi. shuningdek, oilaning boshqa kattalari ham chaqaloq bilan muloqotda bo'lmasdan turolmaydi. kattalar tomonidan bo'ladigan to'g'ri muloqot chaqaloqda muloqotga bo'lgan ehtiyojni shakllantiradi. chaqaloq bir oylik bo'lganda «ga», «da», «ua» kabi nutq belgilari paydo bo'ladi. bolaning muloqoti reaktiv (passiv) yoki aktiv (faol) shaklda bo'ladi z …

2 / 18

a harakatini diqqat bilan kuzatadi. so'ngra u kattalaming og'zidan chiqqan so'zlami takrorlashga harakat qiladi. bu davrdagi bolalar kattalaming harakatlarini taqlid qilish orqali egallaydi. masalan, stol ustini artishga, idish-tovoqlarni ko'tarishga harakat qiladi. kattalar bolaning ehtiyojlarini qondiribgina qolmasdan, turli buyumlar bilan harakat qilishga ham o'rgatadilar, ya’ni hatti-harakatlarini boshqaradilar. bir yoshgacha bola kattalaming nutqini tinglaydi. o'yinchoq — ko'ngilochar predmet bo'lib qolmasdan, balki bolaning ruhiy rivojlanishi vositasidir. 2—3 yoshli bola o'yinchoqlar bilan o'ynay boshlaydi. o'yinchoqlar yorqin rangli, qo'ng'iroqli, ovozli bo'lishi bolada ijobiy emotsiyani keltirib chiqaradi. onasi bolaga o'yinchoq o'ynashni o'rgatadi. o'yinchoqlar bolaning idrokini rivojlantiradi. bolalarning yetakchi faoliyati maktabgacha davrda o'yin bo'lib hisoblanadi. kattalar o'yinchoqlar tilidan bola bilan muloqotda bo'lishlari muhim ahamiyatga ega. o'yinchoq o'ynaganda bolalar uni qimirlatishga va og'ziga solishga, ichini ochib ko'rishga harakat qiladilar. 9 oylik bolalarga endi o'yinchoqdan tashqari qog'oz, qalam ham berish kerak. shunda bolada yozma nutqni, rasmlar chizish elementlarini shakllantirish mumkin bo'ladi. o'yin orqali bolalarda sezgi, idrok, xotira, fikrlash, fantaziya, …

3 / 18

adilar. maktabgacha yoshdagi bolalar o'yinda taqlid qilish orqali kattalaming hatti-harakatlari, o'zaro munosabatlarini ifodalaydilar. bu ularda muloqot rivojlanishiga yordam beradi. kichik maktab yoshidagi o'quvchilarda o'yin faoliyati o'ziga xos xususiyatga ega. ular ko'proq harakatli, sport xarakteridagi o'yinlami o'ynaydilar. o'smirlarda, ayniqsa, 5—6-sinf o'quvchilarida o'yinga bo'lgan ehtiyoj saqlanib qoladi. tanaffus paytlarida, darsdan bo'sh vaqtlarida o'smirlar o'yin faoliyati bilan ham shug'ullanadilar. ularda o'yin orqali muloqot shakllari rivojlanadi. umuman o'yin faoliyati bolalar hayotida muhim o'rin egallaydi. ilk bolalik davrida bolalar kattalarga qaram bo'ladilar, chunki ularning mustaqil harakat qilishlari qiyin. hatti-harakat xulq me’yorlarini bolalar kattalardan o'rganadilar. bu davrda bola xulqining motivi anglanilmagan bo'ladi. bolaning ichki dunyosi shakllanishi kattalarga bog'liq. chunki bola kattalar kutgan muloqotni darhol bera olmaydi. bola predmetlarga bo'lgan qiziqishini awalo kattalarga murojaati orqali bildiradi. kerakli yordamni nutqni qo'llash orqali oladi. kattalar agar bola bilan kam muloqotda bo'lsalar, uning nutqi rivojlanishdan orqada qolishi mumkin. muloqotga bo'lgan ehtiyoj bolada kattalaming muloqoti orqali o'sadi. ilk bolalik davrida nutqning …

4 / 18

i bola harakatlarini to'xtashiga olib keladi. 3 yoshga to'lganda bola kattalar bilan nutq orqali munosabatlarga bemalol kirisha oladi. bu yoshdagi bolalar hamma kiyimini o'zi kiyishga harakat qiladi. o'z ehtiyojlarini so'zlar orqali bayon qila oladi. nutqni to'la egallaydi. bola kattalaming ko'rsatmasiga binoan hatti-harakatlarini to'g'ri yo'naltirishga o'rganadi. u kattalaming o'zaro muloqotini diqqat bilan tinglaydi, tushunishga harakat qiladi. bu davrda bolalar ertak, hikoya, she’rlami eshitishni juda yaxshi ko'radi. bu — bolaning tashqi olamni bilishiga katta ta’sir ko'rsatadi. 1,5 yoshli bolalar 30—40 so'zdan 100 gacha bo'lgan so'zlami egallaydi, xalos. 2 yoshdan so'ng bolalar kattalarga juda ko'p savollar bilan murojaat qiladilar. «bu nima?», «nimaga bunaqa?» kabi savollar bolaning nutqi o'sayotganidan dalolat beradi. 2 yoshning oxirigacha bola 300 ta so'zni o'rganadi. 3 yoshning oxiriga borib, 500 dan —1500 gacha so'zni bilib oladi. lekin bu yoshdagi ayrim bolalar nutqi avtonom bo'ladi, ular nonni «nanna», suvni «umma» kabi iboralar bilan ataydi. asta-sekin kattalar bolalar bilan to'g'ri muloqotda bo'lsalar, …

5 / 18

katlariga e’tibor beradi. o'zaro munosabatlar orqali bola boshqa bola bilan muloqotga kirisha boshlaydi. 4 yoshli bolalar ko'proq boshqa bolalar bilan muloqotda bo'lishga harakat qiladilar. bu bosqichda bolalar bir-birlari bilan o'yinchoqlarini almashtiradilar, birbirlariga yordam bera boshlaydilar. hamkorlikda o'ynaladigan o'yinda bolalar bir-birlarini tushunishga, bir-birlariga yordam berishga o'rganadilar. endi bola o'zi o'ynamasdan boshqa bolalar bilan o'ynashga harakat qiladi. o'yin o'ynaganda bolalar ko'pincha boshliq bo'lishga harakat qiladilar. kim o'yinni tashkil qilsa u doimo boshliq bo'lgisi keladi. shunda konflikt (nizolar) kelib chiqadi. katta maktabgacha yoshdagi bolalar endi o'zlari mustaqil harakat qila oladilar. o'zlari yuvinadilar, kiyinadilar. lekin bari bir ular otaonalarining erkalashlariga, diqqat-e’tiborida bo'lishga harakat qiladilar. ota-onalar bola tarbiyasida quyidagi usullardan foydalanadilar: 1. avtoritar uslub — boshqarish qattiqqo'llik asosida olib boriladi. boladagi tashabbus ota-onalar tomonidan taqiqlanadi. har bir hatti -harakati albatta jazolanadi. bu usul orqali tarbiyalangan bolalar qo'rqoq, jur’atsiz bo'lib qoladilar, o'z imkoniyatlarini yuzaga chiqara olmaydilar. chunki ota-ona ularga sharoit yaratib bermaydi. 2. liberal uslub — …

Want to read more?

Download all 18 pages for free via Telegram.

Download full file

About "ilkbolalik davri muloqotning oziga xosligi"

go’daklik va ilk bolalik davrida muloqotning o‘ziga xosligi go’daklik va ilk bolalik davrida muloqotning o‘ziga xosligi z reja; 1. go‘daklarning kattalar bilan bo'ladigan muloqoti 2. ilk bolalik davrida muloqotning o ‘ziga xosligi z oilada bola tug'ilishi bilan oila a’zolari u bilan muloqotga kirishishga harakat qiladilar. lekin chaqaloq muloqotga darhol tayyor bo'lmaydi: uxlaydi, yig'laydi va emadi. chaqaloq o'zining hayotini shartsiz refleks, ya’ni qichqiriq bilan boshlaydi. birinchi qichqiriq nutqning birinchi belgisidir. ayrim olimlar birinchi qichqiriqni salbiy emotsiya ataydilar. haqiqatdan ham chaqaloq o'zining qichqirig'i bilan uyquga, ovqatga, issiqlikka bo'lgan ehtiyojini bildiradi. z insonning tabiati shundayki, u atrofdagilar bilan muloqotda bo'lmasdan yashay olmaydi. bola tug'...

This file contains 18 pages in PPTX format (347.0 KB). To download "ilkbolalik davri muloqotning oziga xosligi", click the Telegram button on the left.

Tags: ilkbolalik davri muloqotning oz… PPTX 18 pages Free download Telegram