bolalardaendokrintizimi

PPTX 65 pages 619.1 KB Free download

65 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 619.1 KB

File type PPTX

Pages 65

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 65

bolalarda endokrin tizimi bolalarda endokrin tizimi tayyorladi: murtazayeva z.f buxoro2024 endokrin sistemasi endokrin sistemasi organizm ichki muhitiga ishlab chiqaruvchi va ajratib chiqaruvchi hujayralar ayniqsa biologik faol moddalar gormonlar nishon hujayra retseptorlari bilan o`zaro ta`sir qiluvchi va ularning funksional aktivligini tartibga soluvchi endokrin bezlarni o`z ichiga oladi. endokrin sistemasi vazifasi —organizm turli sistemalar faoliyati, metabolik jarayonlarni, o`sishni,rivojlanishni, ko`payish. adaptatsiya, o`zini tutishni nazorat qilishdir. endokrin sistemasi faoliyati ierarxiya (markazga bo`ysunuvchi periferik zvena), «vertikal to`g`ri va teskari aloqa» (periferiyada gormon sintezi etishmovchiligi vaqtida gormon stimullovchilarning sekretsiyasi oshishi), periferik bezlarning gorizontal tarmoq bilan o`zaro aloqasi, alohida gormonlarning sinergizmi va antagonizmi, o`zaro autoregulyasiya tamoyillari ustida qurilgan. gipotalamo gipofizar sistema gipotalamo-gipofizar sistemaga tegishli: gipofiz oldingi bo`lagi — adenogipofiz ( trop gormonlari sintezi, proopiomelanokortin geni ekspressiyasi); gipotalamus neyrosekretor yadrosi ( rilizing-gormonlari, adg, oksitotsin sintezi); gipotalamo-gipofizar trakti (neyrosekretor neyronlar aksonlari bo`ylab gormonlar transporti); aksovazal sinapslar (gipofiz orqa bo`lagi kapillyarlaridan oksitotsin va adg sekretsiyasi,o`rta miya kapillyarlaridan rilizing-gormonlari sekretsiyasi); gipofiz …

2 / 65

tsin ajratiladi gormon ta`siri tireoliberin ttg va prolaktin sekretsiyasini oshiradi gonadoliberin gonadotropinlar sekretsiyasini oshiradi kortikoliberin aktg melanotropinlar va 3-lipotropin sekretsiyasini oshiradi somatoliberin stg sekretsiyasini oshiradi somatostatin stg insulin va boshqa gormonlar sekretsiyasini kamaytiradi, adg (vazopressin) buyrak kanalchalari distal bo`limidan suv reabsorbsiyasini oshiradi, organizmda suv balansini boshqaradi, tomir toraytiruvchi ta`sir ko`rsatadi, glikogenolizni stimullaydi, trombotsitlar agregatsiyasini oshiradi oksitotsin bachadon silliq mushak hujayralari qisqarishini chaqiradi (ayniqsa tug`ruq vaqtida) va sut ajralib chiqarishga qodir sut bezining mioepitelial hujayralarini qisqartiradi dofamin prolaktin ajralishini kamaytiradi gipofiz gipofiz miya asosining ostidagi turk egarida joylashgan, u gipotalamus bilan ingichka oyoqchasi bilan bog`langan. gipofiz gistologik jihatdan adenogipofiz va neyrogipofizga ajratiladi. adenogipofiz oldingi va oraliq bo`laklardan, shuningdek gipofiz oyoqchasi tarkibidagi tuberal qismdan iborat. adenogipofiz hujayralari peptid tabiatdagi 6 xil trop gormonlarini ishlab chiqaradi. aktg ga qo`shimcha ravishda gipofiz bezi oldingi bo`lagi xromofil hujayralari melanotropinlarni (α-, β- va ɣ-) va β-endorfinlarni sintez qiladi. melanotropinlar teri va shilliq pardalar pigmentatsiyasini nazorat qiladi …

3 / 65

imalarida modda almashinuvini pasayishiga olib keladigan lipolitik ta`sir ko`rsatadi. uglevod almashinuvida ikki bosqichli ta`sir ko`rsatadi (birinchisi insulinga o`xshash ta`sir, keyingisi kontr-insulyar; stg yuqori dozalarining uzoq muddatli ta`sir etishi doimiy insulinorezistentlikka olib keladi). o`sish gormonining ta`siri insulinga o`xshash o`sish omillari orqali sodir bo`ladi. aktg buyrak usti bezi po`stloq hujayralari proliferatsiyasini rag`batlantiradi, buyrak usti bezi po`stloq gormonlari sekretsiyasi va sintezini stimullaydi (asosan glyukokortikoidlar). terida pigmentatsiyani oshishiga sabab bo`luvchi melanotsitlarda melanin sintezini stimullaydi. ttg qalqonsimon bez hujayralari differensirovkasini va yodda saqlovchi gormonlar sintezini, ularning tireoglobulindan ajralishini va sekretsiyasini rag`batlantiradi. lyutropin (lyuteinizirlovchi gormon); tuxum hujayra etilishini tugallashga, ovulyasiya va sariq tana hosil bo`lishini rag`batlantiradi; progesteron sekretsiyasini stimullaydi; erkaklarda theca; hujayralarida androgenlar sintezini stimullaydi lyaydig urug` hujayralarida anrogenlar produksiyasini rag`batlantiradi follitropin (follikulo -stimullovchi gormon) ovarial follikullalar o`sishi va etilishini rag`batlantiradi, estrogenlar sekretsiyasini rag`batlantiradi; erkaklarda — moyak urug` hosil qiluvchi kanalchalari proliferatsiyasi va o`sishini va spermatogenezni stimullaydi, sertoli hujayralarida androgenbog`lovchi oqsil ingibin va b.q sintez va …

4 / 65

ojlanishi bola o`sishi bilan davom etadi. postnatal davrda glikemiya pasayishi va lipoliz kuchayishi bilan bog`liq stg chaqaloqlarda belgili konsentratsiyada topiladi. keyin uning konsentratsiyasi birmuncha pasayishi kuzatiladi.stg konsentratsiyasi va pubertat davr o`rtasida aniq bog`liqlik mavjud. birmuncha yuqori konsentratsiyadagi aktg chaqaloqlarda aniqlanadi, bu adaptatsiya jarayonini ta`minlaydi, keyinchalik uning konsentratsiyasi pasayadi. chaqaloqlarda ttg konsentratsiyasi bir necha marta yuqori, keyingi yosh davrlariga qaraganda. gonadotrop gormonlari konsentratsiyasi (lyuteinizirlovchi gormon va follikulostimullovchi gormon) balog`atga etish davrida oshadi (o`g`il bolalarda ham, qiz bolalarda ham). tekshirish usullari va zararlanish semiotikasi. gipotalamo-gipofizar sistemasi vazifasi buzilish belgilarini aniqlash uchun tana uzunligi va massasi, ularning dinamikada o`sishini, to`qimalar trofikasi holati, teri osti yog` klechatkasi rivojlanishi va tarqalishini, suyak yoshi, ikkilamchi jinsiy belgilar o`z vaqtida paydo bo`lishini, nevrologik status baholanadi. undan tashqari diurezni o`lchash, siydik zichligini baholash, kaliy va natriy ionlari konsentratsiyasini aniqlash, siydik va qon osmolyarligini o`lchash kerak. gipofiz holatini baholash uchun kompyuter tomografiya va magnit-rezonans tomografiyadan foydalaniladi. gipofiz va gipotalamus …

5 / 65

nefrogen qandsiz diabet adg ga buyrak rezistentligi vaqtida rivojlanadi. qalqonsimon bez qalqonsimon bez — toq organ, bo`yin orqali birikkan ikkita (o`ng va chap) bo`lakdan iborat. ko`pincha bez qo`shimcha bo`lakka ega (piramidal) , chap bo`lak yoki bo`yindan chiqib yuqoriga ko`tariladi. qalqonsimon bez traxeyaning beshinchi oltinchi halqasimon tog`ayi va qalqonsimon tog`ayi o`rtasida bo`yinning oldingi qismida joylashgan bolalarda anatomo-fiziologik xususiyati. chaqaloqlarda qalqonsimon bez hajmi kattalarga qaraganda nisbatan katta, lekin uning follikulalari kichik va kam miqdorda kolloid saqlaydi. ttg, tiroksin va triyodtironin maksimal konsentiratsiyasi bola hayotining birinchi soati va birinchi kunida aniqlanadi, bu postnatal adaptatsiya davrida ushbu gormonlarning muhim o`rnidan guvohlik beradi. hayotining birinchi haftasida asta sekin ttg konsentiratsiyasi pasayishi sodir bo`ladi va tiroksin va triyodtironin konsentratsiyasi birmuncha kamayadi. yarim yil davomida bez massasi birmuncha kamayadi, tireoid gormonlar konsentiratsiyasi pasayadi. keyingi 5—6-yoshgacha qalqonsimon bezning tez o`sishi sodir bo`ladi, keyin u prepubertat davrgacha birmuncha sekinlashadi, qachonki uning hajmi tez kattalashgancha. qalqonsimon bez o`sishi bilan uning …

Want to read more?

Download all 65 pages for free via Telegram.

Download full file

About "bolalardaendokrintizimi"

bolalarda endokrin tizimi bolalarda endokrin tizimi tayyorladi: murtazayeva z.f buxoro2024 endokrin sistemasi endokrin sistemasi organizm ichki muhitiga ishlab chiqaruvchi va ajratib chiqaruvchi hujayralar ayniqsa biologik faol moddalar gormonlar nishon hujayra retseptorlari bilan o`zaro ta`sir qiluvchi va ularning funksional aktivligini tartibga soluvchi endokrin bezlarni o`z ichiga oladi. endokrin sistemasi vazifasi —organizm turli sistemalar faoliyati, metabolik jarayonlarni, o`sishni,rivojlanishni, ko`payish. adaptatsiya, o`zini tutishni nazorat qilishdir. endokrin sistemasi faoliyati ierarxiya (markazga bo`ysunuvchi periferik zvena), «vertikal to`g`ri va teskari aloqa» (periferiyada gormon sintezi etishmovchiligi vaqtida gormon stimullovchilarning sekretsiyasi oshishi), periferik bezl...

This file contains 65 pages in PPTX format (619.1 KB). To download "bolalardaendokrintizimi", click the Telegram button on the left.

Tags: bolalardaendokrintizimi PPTX 65 pages Free download Telegram