qobiliyat va iqtidor

PPTX 21 стр. 101,9 КБ Бесплатная загрузка

21 стр.

FaylHub.uz

Скачать через Telegram

Размер 101,9 КБ

Тип файла PPTX

Страницы 21

Обновлено Дек 2025

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇

1 / 21

prezentatsiya powerpoint mavzu:qobiliyat va iqtidor reja: 1. qobiliyatlar haqida tushuncha, qobiliyatlarning sifat va miqdor tavsifi. 2. qobiliyatlarning tuzilishi.qobiliyat turlari, qobiliyat va irsiyat. 3. qobiliyatlarning rivojlanishi haqida ilmiy bilimlarni shaklliantirish. layoqat va qobiliyat. talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi 1 qobilyatlar deb, shunday psixik sifatlarga aytiladiki, kishi ular yordamida bilim, ko’nikma va malakalarini nisbatan osonlik bilan egallab oladi va biror faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug’ullanadi. qobilyatlar faqat faoliyatda nomayon bo’ladi. ba’zan o’ta iqtidorli va qobilyatli bola haqida gap ketsa, undagi bu sifat tug’ma ekanligiga ishora qilinadi. psixologiyada tug’malilik alomatlari bor bo’lgan individual sifatlar layoqat deb yuritiladi. layoqat ikki xil bo ‘ladi, ular tabiiy layoqat va ijtimoiy layoqat. tabiiy layoqat odamdagi tug’ma xususiyatlardan oliy nerv tizimi faoliyatining xususiyatilari miyaning yarmi sharlarining qanday ishlashi, qo’l-oyoqlarning biologik va fiziologik sifatlari, bilish jarayonlarni ta’minlovchi sezgi organlari - ko’z, quloq, burun, teri kabilarning xususiyatlardan kelib chiqsa (bular nasliy ota-onadan genetik tarzda o’tadi). tabiiy anatomik-fiziologik layoqat nishonalari qobilyatlarning fiziologik …

2 / 21

n ruhiyatining xususiyati bo`lib, u barcha psixik jarayonlar va holatlarning yig`indisi sifatida tushuniladi”. ushbu tushunchaning kamchiliklari nimadan iborat? bu tushuncha asoschisi xristian volf (1679-1754) hisoblanib, uning nazariyasiga ko`ra barcha psixik xodisalar qobiliyatlar kategoriyasiga kiritilgan. bunday yondashuvda muayyan qobiliyatlar tizimini aniqlash mumkin emas edi. qobiliyatlarni inson hayotidagi ahamiyati ham aniqlanmagandi. shuning uchun bu tushuncha psixologiyada keng tarqalmadi. xviii-xix asrlarda “qobiliyat bu umumiy va maxsus bilim, malaka va ko`nikmalar yig`indisi bo`lib, u turli faoliyat muvaffaqiyatini ta`minlaydi. yangi qarashlar yuzaga keladi”. amaliyotda biz ma`lum qobiliyatga ega bo`lgan, lekin yetarli bilimga ega bo`lmaganligi tufayli o`zini namoyon qila olmagan kishilarni bilamiz. yuqorida aytilgan fikrlarimizning dalili sifatida yosh v.surikovni (rus rassomi) sank peterburg rassomchilik akademiyastga o`qishga qabul qilinmaganida, u bir yilikona chizish ustaxonasida rassomchilik ko`nikmalarini egallaydi va kelasi yilgi xuddi o`sha imtihondan yiqitgan domlalar uni akademiyaga o`qishga qabul qiladilar. albert enshteyn o`rta maktabda o`qib yurganida o`rtacha o`quvchilardan bo`lib, uning genialligini namoyon qiluvchi hech narsa bo`lmagan. qobiliyatlar …

3 / 21

i faoliyatni o`zlashtirish va uni muvafaqqiyatli bajarishga bog`liqdir”. bu tushunchani psixologiyasiga yirik rossiya olimi b.m.teplov (1896-1965) kiritgan bo`lib, u bugungi kunda keng tarqalgandir. yuqorida aytib o`tilganidek, b.m.teplov qobiliyatlarining umumiy nazariyasini ishlab chiqishga o`z xissasini qo`shgan b.m.teplovning fikricha “qobiliyatlar” tushunchasi o`z ichiga 3 g`oyani qamrab oldi. “birinchidan. qobiliyatlar deganda-bir odamni boshqasidan ajratib turadigan individual psixologik xususiyatlar tushuniladi...”. “ikkinchidan qobiliyat deganda, har qanday individual psixologik xususiyatni emas, biror bir faoliyatni muvaffaqiyatli bajarilishini ta`minlovchi xususiyat tushuniladi”. “uchinchidan-“qobiliyatlar odamning bilimlari, ko`nikmalari va malakalariga tenglashtirilmasligi lozim”. b.m.teplovning fikricha qobiliyatlar doimiy rivojlanishdagina mavjud bo`lishi mumkin. rivojlanmagan, amaliyotda qo`llanilmaydigan qobiliyat vaqt o`tishi bilan yo`qoladi. endi zamonaviy psixologiyada qobiliyatlarning klassifikastiyasini ko`rib chiqamiz. psixologiyada tabiiy va maxsus insoniy qobiliyatlar ajratiladi. tabiiy qobiliyatlar-bu idrok, xotira, tafakkur va boshqa oddiy psixik jarayonida namoyon bo`lish qobiliyatidir. ular inson va hayvonlarda tabiiydir. insonda ijtimoiy muhitga moslasha olish qobiliyati mavjuddir. bu umumiy va maxsus aqliy qobiliyatlar, nutq va mantiqdan foydalanganda, shaxslararo, predmetlararo munosabatlarda namoyon …

4 / 21

kompleksi yotib, ular shaxsda musiqaviy shakllantirishga xizmat qiladi, deb ko`rsatilib o`tiladi. b.m.teplovning fikricha, musiqiylikning asosiy namoyon qilib turadigan narsa musiqani xis qilish, shuningdek, musiqani emostional xis qila olishlik musiqaviy qobiliyatning asosiy mazmunidir. b.m.teplov musiqaviylikni tizimini ko`rib chiqadi va quyidagilarni kiritadi: musiqani eshitish xususiyati, musiqa ritmi va musiqiy xotira. matematik qobiliyatlar ustida v.a.krutestkiy ishlagan. jumladan u “matematik qobiliyatlar psixologiyasi” monografiyasida matematik qobiliyatlar va ularning tizimini yoritib bergan. u idrok, tafakkur, xotira-hayolning individual xususiyatlarini aniqlab, ularni matematik faoliyatida namoyon bo`lishini (matematik o`zlashtirishda) tadqiq qilgan. matematik materialni o`zlashtirishda idrokning ahamiyatini aniqlagan v.a.krutestkiy qobiliyatli o`quvchilarda o`ziga xos materialni “ichki” analitik-sintetik tahlil qilish, qayta ishlash xususiyati, “joyida” masalani tizimini idrok etib, uni asosiy munosabatlarini ochadilar, deb hisoblaydi. matematikaga alohida iste`dodi bo`lgan o`quvchilar o`ziga xos “matematik aql” bilan xarakterlanadilar-ular borliqning mantiqiy va matematik mazmunini topa oladilar, ulardagi mantiqiy va matematik kategoriyani aniqlaydilar, ko`pincha xodisalarni matematik munosabatlar nuqtai-nazariyasi orqali qabul qiladilar. tasviriy san`atga xos qobiliyatlari psixologiyasi kitobida …

5 / 21

asosiy vazifalaridan biridir va uni to`g`ri hal qilinishida tasviriy san`atdagi qobiliyatlarining asosiy ko`rinishidir. badiiy ijodiyot jarayonida ko`rish tasavvurlari muhim ahamiyatga ega. biror bir materialni olib uni anglanilgan va maqsadga yo`naltirilgan ijod orqali badiiy obraz yuzaga keladi va predmetning o`ziga xos xususiyatlari namoyon bo`ladi. a.g.kovalev tasviriy faoliyatda tayanch sifatida -qo`llar chaqqonligi deb, hisoblaydi. bundan tashqari ijodiy qobiliyatlarning namoyon bo`lishida ham insonning emostional kayfiyati muhim ahamiyatga egadir. tashkilotchilik qobiliyatlarni uzoq vaqt l.i.umanskiy o`rgangan muallif tashkilotchilik qobiliyatlarining tizimini yaratadi. uning fikricha tashkilotchilik qobiliyatiga ega bo`lgan kishilar quyidagi xususiyatlarga ega bo`lishi kerak: a) shaxsning yo`nalganligi: b) uning tayyorgarligi: v) umumiy xususiyatlar (kirishimlilik, rivojlanishning umumiy darajasi, amaliy aql, kuzatuvchanlik, faollik, tashabbus-korlik, qat`iylik, tashkilotchilik, o`z-o`zini boshqara olishi). g) maxsus xususiyatlar (tashkilotchilik xis, psixologik kash- fiyotchilik, psixologik takt: emostional – irodaviy ta`sir etish, talabchanlik, tanqidiylik, tashkilotchilik faoliyatiga moyillik): d) shaxsiy individual xususiyatlar. pedagogik qobiliyatlarni n.v.kuzmin, f.n. gonobolinlar tadqiq etgan. ular pedagogik qobiliyatlarning tizimida quyidagi qismlarni kiritganlar. a) …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 21 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qobiliyat va iqtidor"

prezentatsiya powerpoint mavzu:qobiliyat va iqtidor reja: 1. qobiliyatlar haqida tushuncha, qobiliyatlarning sifat va miqdor tavsifi. 2. qobiliyatlarning tuzilishi.qobiliyat turlari, qobiliyat va irsiyat. 3. qobiliyatlarning rivojlanishi haqida ilmiy bilimlarni shaklliantirish. layoqat va qobiliyat. talantning paydo bo‘lishi va tuzilishi 1 qobilyatlar deb, shunday psixik sifatlarga aytiladiki, kishi ular yordamida bilim, ko’nikma va malakalarini nisbatan osonlik bilan egallab oladi va biror faoliyat bilan muvaffaqiyatli shug’ullanadi. qobilyatlar faqat faoliyatda nomayon bo’ladi. ba’zan o’ta iqtidorli va qobilyatli bola haqida gap ketsa, undagi bu sifat tug’ma ekanligiga ishora qilinadi. psixologiyada tug’malilik alomatlari bor bo’lgan individual sifatlar layoqat deb yuritiladi. layoqat ik...

Этот файл содержит 21 стр. в формате PPTX (101,9 КБ). Чтобы скачать "qobiliyat va iqtidor", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qobiliyat va iqtidor PPTX 21 стр. Бесплатная загрузка Telegram