qo'qon xonligining tashkil topishi va siyosiy tarixi

DOCX 5 стр. 20,1 КБ Бесплатная загрузка

Предварительный просмотр (5 стр.)

Прокрутите вниз 👇
1 / 5
13- mavzu: qo‘qon xonligining tashkil topishi va siyosiy tarixi (xviii–xix asrning birinchi yarmi). reja: 1.qo‘qon xonligining tashkil topishi va uning siyosiy taraqqiyoti. 2.xonlikning davlat tizimi. 3.xonlikdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar. 4.qo‘qon xonligi madaniy hayoti. tayanch so’z va iboralar. qo‘qon xonligi, olimxon, umarxon, madalixon, nodira, uvaysiy, minglar, hokimiyatni mustahkamlash, sulolaviy kurashlar, ma’muriy boshqaruv, mansab va unvonlar, markaziy boshqaruv, bosh vazir, ko‘kaldosh, “darubast suyurg‘ol”, shayboniy islohatlari, harbiy tizim, o‘zaro urushlar, davlat tizimi, saroy amaldorlari, viloyat hokimlari, ma’muriy bo‘linish, aholining xududiy joylashuvi, unvonlar va amallar. adabiyotlar: 1. mirziyoev sh.m. qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash yurt taraqqiyoti va xalq farovonligining garovi. toshkent.: o‘zbekiston. 2017. 2. mirziyoev sh.m. buyuk kelajagimizni mard va oliyjanob xalqimiz bilan birga quramiz. toshkent.: o‘zbekiston. 2017. 3. karimov i.a. vatan sajdagoh kabi muqaddasdir. asarlar, 3 -jild. t., «o’zbekiston», 1996. 4. azamat ziyo. o’zbek davlatchiligi tarixi. t., «sharq», 2000. –b. 365. 5. vamberi h. buxoro yohud movarounnahr tarihi. t., «g’ofur g’ulom», 1990. 6. …
2 / 5
odiysini o‘z ichiga olgan bu davlat 19-asr boshlarida toshkent voxasi, xozirgi qirg‘iziston respublikasi, janubiy qozog‘iston va shimoliy tojikiston hududlarini o‘z ichiga olgan yirik davlatga aylandi. ashtarxoniy subxonqulixon vafotidan so‘ng buxoro taxtiga o‘tirgan ubaydullaxon hukmdorligi (1702-1712) davrida xonlikdagi siyosiy vaziyat chigallashib markaziy hokimiyat yana zaiflashdi. bundan foydalangan chodak xo‘jalari 1709 yilda farg‘onada qo‘zg‘olon ko‘tarib, vodiyning bir qismini egallaydilar. natijada mustaqil davlat tuzilganligi e’lon qilindi va 1710 yilda o‘zbeklarning ming qabilasi boshlig‘i shohruhbiy hokimiyat tepasiga keladi (1710-1721). dastlab qo‘qon, namangan, marg‘ilon, konibodom, isfara va ular atrofidagi qishloqlarni o‘z ichiga olgan bu davlat hududi shohruhbiyning o‘g‘li va vorisi muhammad abduraximbiy (1721-1733) taxtga o‘tirganidan keyin ancha kengayadi. u andijon va xo‘jandda o‘z hukmronligini o‘rnatib ma’lum muddat buxoroga tegishli samarqand va kattaqo‘rg‘on shaharlarini egallab, shahrisakbzga ham tahdid soladi. abdurahimbiy qo‘qon qishlog‘i yaqinida yangi shahar qurdira boshlaydi. u 33 yoshida kasallanib vafot etadi va taxtga ukasi abdukarimbiy o‘tiradi. u yangi shahar qurilishini tugallab, poytaxtni tepaqo‘rg‘ondan qo‘qonga …
3 / 5
n suiqasd natijasida o‘ldiriladi va taxtni 1770 yilda norbo‘tabek (1770-1801) egallaydi. u markaziy hokitmiyatni mustahkamlashda ancha muvaffaqiyatlarga erishdi. chust va namanganda ko‘tarilgan g‘alayonlarni bostirganidan so‘ng bu shaharlarga o‘ziga sodiq kishilarni hokim etib tayinladi. u xo‘jand shahrini ham o‘z hokimiyati ostiga olishga erishadi. 1799 yilda toshkent shahrini egallashga ham urinib ko‘radi, lekin uning qo‘shini mag‘lubiyatga uchradi. norbo‘tabek 1801 yilda vafot etganidan so‘ng taxtga katta o‘g‘li olimbek o‘tiradi. garchi u qisqa vaqt taxtga o‘tirgan bo‘lsada, uning davrida (1801-1810) qo‘qonning siyosiy mavqei ancha oshdi. dastlab u harbiy islohotlar o‘tkazib, qo‘shinni ancha kuchaytirdi. harbiy yurishlar qilib angren voxasini, chitmkent va turkistonni o‘ziga bo‘ysundirdi. natijada u rossiya imperiyasi bilan bevosita savdo-sotiq olib borish imkoniyatini qo‘lga kiritdi. qo‘qon davlati kuchayib borishi bilan uning siyosiy maqomi ham o‘zgardi. agar qo‘qonning dastlabki hukmdorlari “biy”, “bek” unvonlari bilan davlatni boshqargan bo‘lsalar 1805 yildan bu davlat rasman qo‘qon xonligi deb e’lon qilindi va olimxon “xon” unvoni bilan hokimiyatni boshqara boshladi. …
4 / 5
arni bostirib, xonlik hududini bo‘linib ketishdan saqlab qoldi. umarxon 1818 yili qo‘qon shahrida katta jome masjidi qurish haqida farmon berib, din homiysi sifatida ham o‘z mavqeini oshirdi. natijada “amir al-muslimin” unvonini va diniy hokimiyatni ham o‘z qo‘liga olishga erishdi. umarxon davrida qo‘qonda adabiyot va she’riyat ancha yuksaldi. xonning o‘zi ham yaxshi she’rlar yozardi. 1822 yilda umarxon kasallanib, vafot etadi va taxtga o‘g‘li muhammad alixon o‘tiradi. tarixda madalixon nomi bilan qolgan bu hukmdor davrida (1822-1842) qo‘qon xonligi siyosiy jihatdan ancha yuksaldi. qorategin, ko‘lob, darvoz viloyatlari va boshqa bir qancha yerlar bosib olinib, xonlik hududi ancha kekngaytirildi. 1826-1831 yillar davomida bir necha marta qashqarga hujum qilib, xitoyliklar bilan urush olib bordi. qashqarda olib borilgan urushlar paytida 70 ming uyg‘ur musulmonlari andijon viloyatiga ko‘chirib keltirildi. bu davrda buxoro amirligi bilan ham chegara shaharlar uchun harbiy to‘qnashuvlar bo‘lib turdi. bu esa mehnatkash aholi turmushining qashshoqlashuviga sabab bo‘ldi. natijada bir necha bor qo‘zg‘olonlar ko‘tarildi. qolaversa, …
5 / 5
urish qiladi. uning asl maqsadini tushungan madalixon yashinicha saroy xazinasini, oilasini olib, o‘ziga sodiq bo‘lgan 1000 kishi bilan qo‘qondan namangan tomonga qochadi. jangsiz qo‘qonni egallagan nasrullo xonning xazinani olib ketganini bilgach, shaharni talash haqida buyruq beradi. ertasi kuni esa aholidan tortib olingan narsalar majburan yana qo‘qonliklarga sotiladi. faqat kumush, oltin buyuimlar olib qolinadi. namangan yaqinidagi bir qishloqda tunab qolgan madalixon ertalab o‘zib bilan kelgan ming kishidan faqat 3 kishi qolganini ko‘rib sarosimaga tushadi va qo‘qonga qaytib, amir nasrullodan shafqat so‘rashga jazm etadi. u qo‘qonga qaytib kelgach, xibsga olinadi. turli joylardan uning oila a’zolari: onasi nodirabegim, ukasi, o‘g‘illari va xotinlari tutib keltiriladi. madalixon, onasi, ukasi va katta o‘g‘li qatl etiladi. qo‘qonda 12 kun turgan amir nasrullo qo‘qon xonligini buxoroga qo‘shib olinganligini e’lon qilib, qo‘qonda o‘z noibi etib ibroxim dodhoh mang‘itni qoldiradi. unga bir necha amaldorlar va 600 kishilik qo‘shin berib o‘zi esa sobiq xon xizmatidagi 250 ta amaldorni garov tariqasida buxoroga …

Хотите читать дальше?

Скачайте все 5 страниц бесплатно через Telegram.

Скачать полный файл

О "qo'qon xonligining tashkil topishi va siyosiy tarixi"

13- mavzu: qo‘qon xonligining tashkil topishi va siyosiy tarixi (xviii–xix asrning birinchi yarmi). reja: 1.qo‘qon xonligining tashkil topishi va uning siyosiy taraqqiyoti. 2.xonlikning davlat tizimi. 3.xonlikdagi ijtimoiy-iqtisodiy munosabatlar. 4.qo‘qon xonligi madaniy hayoti. tayanch so’z va iboralar. qo‘qon xonligi, olimxon, umarxon, madalixon, nodira, uvaysiy, minglar, hokimiyatni mustahkamlash, sulolaviy kurashlar, ma’muriy boshqaruv, mansab va unvonlar, markaziy boshqaruv, bosh vazir, ko‘kaldosh, “darubast suyurg‘ol”, shayboniy islohatlari, harbiy tizim, o‘zaro urushlar, davlat tizimi, saroy amaldorlari, viloyat hokimlari, ma’muriy bo‘linish, aholining xududiy joylashuvi, unvonlar va amallar. adabiyotlar: 1. mirziyoev sh.m. qonun ustuvorligi va inson manfaatlarini ta’minlash yurt ta...

Этот файл содержит 5 стр. в формате DOCX (20,1 КБ). Чтобы скачать "qo'qon xonligining tashkil topishi va siyosiy tarixi", нажмите кнопку Telegram слева.

Теги: qo'qon xonligining tashkil topi… DOCX 5 стр. Бесплатная загрузка Telegram