diniy fundamentalizm, radikalizm va terrorizmning tarixi va yo‘nalishlari

DOCX 8 pages 34.5 KB Free download

8 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 34.5 KB

File type DOCX

Pages 8

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 8

13-mavvzu. diniy fundamentalizm, radikalizm va terrorizmning tarixi va yo‘nalishlari. reja: 1. mutaassiblik, ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm, xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati. 2. diniy ekstremizm va terrorizmning davvlatlar taraqqiyotiga, millatlararo munosabatlar va diniy bag‘rikenglikka tahdidi. 3. o‘zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavvfini oldini olishning huquqiy asoslari. “jaholatga qarshi ma’rifat” kontseptsiyasi. tayanch tushunchalar: mutaassiblik, ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm, xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati. diniy ekstremizm: tarix va voqelik. terrorizmning davvlatlar taraqqiyotiga tahdidi, millatlararo munosabatlar va diniy bag‘rikenglikka tahdidi. dunyo bo‘yicha amalga oshirilgan yirik terrorchilik amaliyotlari. diniy ekstremizm va terrorizmning moliyavviy manbalari. diniy ekstremizm va terrorizmga qarshi kurash. o‘zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavvfini oldini olishning huquqiy asoslari. “jaholatga qarshi ma’rifat” kontseptsiyasi. 1 mutaassiblik, ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm, xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati. mutaassiblik – o‘z g‘oyasini «to‘g‘ri» deb, boshqacha fikr egalarini tan olmaslik va ularni buzg‘unchilikda ayblash. aqidaparastlik (arab. – “ishonch” so‘zidan olingan) – biron g‘oya yoki tamoyilni mutlaqlashtirib konkret ob’ektiv sharoitni hisobga …

2 / 8

uz beradigan ijtimoiy tuzilmalarning buzilishi, aholi katta guruhlarining qashshoqlashuvi, iqtisodiy va ijtimoiy tanglik kabi omillarni ko‘rsatish mumkin. bu omillar aholi turmush sharoitlarining yomonlashuviga olib keladi. davvlat hokimiyatining zaiflashuvi, davvlat organlarining obro‘sizlanishi, ijro intizomining pasayib ketishi, qadriyatlar tizimining emirilishi, aksil ijtimoiy kayfiyat va harakatlarning kuchayib borishi ham ekstremizmni vujudga keltiradigan sabablardan hisoblanadi. ekstremizm aholining siyosiy va ijtimoiy kayfiyatidan mavvjud ijtimoiy tuzilmalarni vayron qilish maqsadida foydalanadi. ekstremistik tashkilotlar konstitutsiya va boshqa qonuniy hujjatlarga zid tarzda faoliyat yuritadi. shu ma’noda, ekstremizm — huquqiy nigilizmning bir ko‘rinishi hisoblanadi. xx asrning 80-90 - yillarida siyosiy ekstremizmning namoyon bo‘lish ko‘lami kengaydi. bu davvrda odamlarni garovga olish, siyosiy qotilliklar, siyosiy partiyalar a’zolariga qurolli hujumlar uyushtirish, anarxistik, shovinistik va neofashist guruhlarning faollashuvi kuzatildi. ekstremizm siyosiy, psixologik, maishiy va boshqa ko‘rinishlarda bo‘lishi mumkin. siyosiy ekstremizmning ashaddiy ko‘rinishi — terrorizmdir. ekstremistlar odamlarga qiyinchiliklarni tezda bartaraf qilish, tartibni kafolatlash, ijtimoiy ta’minotni yaxshilash singari va’dalar beradi. siyosiy ekstremizm «so‘l» va «o‘ng» ko‘rinishlarga …

3 / 8

shgan. o‘ng va so‘l ekstremistlar olib borayogan faoliyat vakillik demokratiyasi manfaatlariga ziddir. shuning uchun ham g‘arb siyosatshunosligida «yagona ekstremizm», «ikki ekstremizm» va «uch ekstremizm» konpeptsiyalari mavvjud. «yagona ekstremizm» kontseptsiyasi kommunistik va fashistik diktaturalarning mavvjudligidan kelib chiqadi. «uch ekstremizm» kontseptsiyasiga ko‘ra, fashizm – tsengristlar ekstremizmi, kommunizm – sullar ekstremizm, gollizm esa – o‘nglar ekstremizmidir. portugaliyadagi salazar rejimi o‘nglar rejimi hisoblanadi. diniy asoslarda vujudga kelgan ekstremistik guruh va oqimlar g‘arbda ham, sharqda ham mavvjud. o‘rta osiyo mamlakatlarida, jumladan, o‘zbekistonda «hizb ut-tahrir», «akromiya», «nurchilar» singari diniy ekstremistik oqimlar vakillari qonunga zid holda faoliyat olib borishga urinmoqda. diniy ekstremizm (ekstremizm – “o‘ta” degani) – xavfsizligimizga tahdid soluvchi tashqi omillardan biri bo‘lib, u barcha diniy tashkilotlarda faqat o‘zi sig‘inadigan dinni to‘g‘ri deb, boshqa har qanday dunyoqarashning to‘g‘riligini inkor etuvchi (keskin choralar va harakatlar tarafdorlari bo‘lgan), o‘ta fanatik (mutaassib) dindor yoki dindorlarning faoliyati tushuniladi. diniy fundamentalizm (lotincha – “asos” degani) – barcha dinlarda o‘z ilohiy yozuvlarini …

4 / 8

qo‘rquv”, “dahshat”) — yuksak ma’navviy tamoyillarga zid ravvishda yovuz maqsadlar yo‘lida kuch ishlatib, odamlarni garovga olish, o‘ldirish, ijtimoiy ob’ektlarni portlatish, xalqni qo‘rquv va vahimaga solishga asoslangan zo‘ravvonlik usulini anglatuvchi tushuncha. qo‘rqitish va dahshatga solish orqali o‘z hukmini o‘tkazishga urinish terrorizmga xosdir. u siyosiy, iqtisodiy, diniy, g‘oyavviy, irqiy, milliy, guruhiy va individual shakllarda namoyon bo‘lishi mumkin. ta’qib, zo‘ravvonlik, qo‘poruvchilik va qotillik terrorizmning har qanday ko‘rinishi uchun umumiy xususiyat bo‘lib, bularning barchasi insonparvarlik g‘oyalari, demokratiya, adolat tamoyillariga ziddir. shuning uchun terrorizm qanday niqob ostida amalga oshirilmasin, mohiyatan, insoniyatga, taraqqiyotga, ezgulikka qarshi jinoyatdir. terrorizmga hozirgi kunda aniq, hamma uchun tushunarli va mukammal ta’sirif berish oson emas. chunki u o‘ta murakkab fenomendir. bundan tashqari, terrorchi kuchlarga bo‘lgan turlicha munosabat unga aniq ta’sirif berishni ham qiyinlashtirmoqda. terror usullaridan konservativ, inqilobiy, diniy, millatchi ruhdagi kuchlar ham foydalanishi mumkin, lekin ularning asosiy mohiyati va maqsad-muddaolari siyosiy tusga egadir. terrorizmning umumiy jihatlari va asosiy ko‘rinishlarini o‘rganishda, avvvalambor, uning …

5 / 8

shaklda kuch ishlatiladi: jazo berish organlari yoki harbiy kuchlar tomonidan. bunda terror siyosiy maqsadlarni amalga oshirish yoki aniq bir rejimni joriy qilish uchun amalga oshiriladi. «terrorizm» tushunchasi hamisha terroristik harakatning tez sur’atda amalga oshirilishini bildiradi. bunday hodisa siyosiy, etnik, diniy va boshqa ko‘rinishlarda namoyon bo‘ladi. g‘oyavviy terrorizm siyosiy etakchilar tomonidan yaratiladi. bunga rasmiy tor doiradagi istisno qilingan ichki sabablar ko‘rsatiladi. etnik terrorizm sub’ekti g‘oyavviy bo‘lmasdan, jamiyatning milliy va etnik jihatlari bilan uzviy bog‘liqdir. diniy terrorizm muayyan bir diniy sekta yoki guruh ta’limotining jamiyatda mutlaqlashtirilishi oqibatida paydo bo‘ladi. bunda ushbu g‘oya tarafdorlari boshqalar fikri va g‘oyalarini keskin tanqid ostiga olib, rad etadi va g‘oyavviy mafkuravviy parokandalikni keltirib chiqaradi. diniy terrorizmning xatarli jihati u qo‘llaydigan amaliy choralarda ko‘rinadi. chunki diniy terrorizm tarafdorlari aksariyat hollarda qo‘lida kurol va ba’zan harbiy guruhlarga tayanib harakat qiladi. bugungi kunda yadroviy, biologik, bakteriologik qurollarning terrorchilar qo‘liga tushib qolishi ehtimoli eng katta xavvfdir. hozirgi tahlikali zamonda kishilar boshiga …

Want to read more?

Download all 8 pages for free via Telegram.

Download full file

About "diniy fundamentalizm, radikalizm va terrorizmning tarixi va yo‘nalishlari"

13-mavvzu. diniy fundamentalizm, radikalizm va terrorizmning tarixi va yo‘nalishlari. reja: 1. mutaassiblik, ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm, xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati. 2. diniy ekstremizm va terrorizmning davvlatlar taraqqiyotiga, millatlararo munosabatlar va diniy bag‘rikenglikka tahdidi. 3. o‘zbekiston respublikasida diniy ekstremizm va terrorizm xavvfini oldini olishning huquqiy asoslari. “jaholatga qarshi ma’rifat” kontseptsiyasi. tayanch tushunchalar: mutaassiblik, ekstremizm, aqidaparastlik, fundamentalizm, terrorizm, xalqaro terrorizm tushunchalarining mazmun-mohiyati. diniy ekstremizm: tarix va voqelik. terrorizmning davvlatlar taraqqiyotiga tahdidi, millatlararo munosabatlar va diniy bag‘rikenglikka tahdidi. dunyo bo‘yicha amalga os...

This file contains 8 pages in DOCX format (34.5 KB). To download "diniy fundamentalizm, radikalizm va terrorizmning tarixi va yo‘nalishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: diniy fundamentalizm, radikaliz… DOCX 8 pages Free download Telegram