yetuklik davri psixologiyasi

DOCX 7 pages 23.1 KB Free download

7 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 23.1 KB

File type DOCX

Pages 7

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 7

12-mavzu. yetuklik davri psixologiyasi reja: 1. yetuklik davri haqida tushuncha 2. yetuklik davri bosqichlari 3. yetuklik davri bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari 4. yetuklik bosqichida jismoniy va aqliy imkoniyatlar yetuklik davri 36-55 yoshlardagi erkak va ayollarni o‘z ichiga oladi. mazkur davrda ijodiy faoliyatni qaytadan baholashda o‘z ifodasini topuvchi yangi xislat namayon bo‘ladi. ular shu kungacha mehnat faoliyatida miqdor ketidan quvib yurgan bo‘lsalar, endi mehnat maxsulining sifati ustida bosh qotira boshlaydilar. oilaviy turmushga ijtimoiy hayotga, yashashni o‘rgatadi. yetuklik davrida insonning psixik faoliyati nisbatan barqaror bo‘ladi. shaxsning yetukligi deganda boshqa odamlar orasida o‘z o‘rnini anglash, imjtimoiy me’yorlarga o‘rganish, mas’uliyatni his etish kabi ijtimoiy fazilatlar anglashiladi. bu davrda qadriyatlar o‘rin almashib, moddiy qadriyatlar birmuncha ortga o‘tib, ma’naviy qadriyatlar bilan o‘rin almashadi. o‘zini o‘zi hurmat qilish, hayotda o‘z o‘rniga ega bo‘lish, o‘zgalar tomonidan tan olinishi va o‘zini o‘zi tasdiqlash – bu davrning yetakchi ehtiyojlariga aylanadi. yetuk yoshdagi moslashuvchanlik boshqalardan ko‘ra ko‘proq kasb faoliyati sohasidagi moslashuvlikka, …

2 / 7

ro etish davri; - 40 yoshdan 50 yoshgacha – o‘z xatolarini anglash davri; - 50 yoshdan 60 yoshgacha ijodiy hayotning so‘nggi pallasi deb yuritishgan. yunon faylasufi pifagor esa yosh davrini yil fasllariga taqqoslagan, uning fikricha, yetuklik davri: yozni (20-40 yoshlar) va kuzni (40-60 yoshlar) eslatadi. ba’zi tadqiqotchilarning ta’kidlashicha, yetuklik davri – inson hayot davrining eng uzun davrini o‘z ichiga oladi. biroq eng kichik vaqt mezoni bilan o‘lchaganda ham yetuklik davri chorak asrni o‘z ichiga qamrab oladi. e.erikson ning fikricha, yetuklik davri 25 yoshdan 65 yoshgacha davom etib, inson hayotining qariyib 40 yilini qamrab oladi. yoshlikdagi kabi, yetuklikda ham kasbiy faoliyat va oilaviy munosabatlar odatda inson hayotning asosiy mazmunini tashkil etadi. biroq ularni belgilovchi ijtimoiy vaziyati jiddiy o‘zgaradi: yoshlikda u tanlagan kasbni egallash va turmush o‘rtog‘ini tanlashdan iborat bo‘lsa, yetuklikda esa bu o‘zini anglash, kasbiy faoliyati va oilaviy munosabatlarda o‘z qudratini to‘la namoyon qilishga qaratilgan bo‘ladi. e.eriksonning fikricha, yetuklikning asosiy muammosi …

3 / 7

, o‘zini anglash qobiliyati, hazil-mutoyiba tuyg‘ulari, muayyan hayot falsafasini yaratish mazkur davrga xos xususiyatlardir. b.livexud yetuk insonning uch asosiy xislatlarini tavsiflab, aqludonolikda yetishgan, munosabatlardagi nisbatan qobillik va kamtarlikka yetaklovchi, o‘zini anglash esa birmuncha ishonchga o‘sib boruvchi jarayon ekanligini ta’kidlaydi. yetuk odamning shaxsiy rivojlanishi o‘spirinlarga xos maksimalizmdan farqli, hayotiy muammolarga yondashishda vazminlikni talab etadi. chunonchi kasbiga nisbatan o‘z tajribasi, bilim va uquvlariga tayanadi, biroq yangi g‘oyalarni idrok etishda qiyinchilik tug‘ilishi mumkin. oqillik va ko‘pqirralik bo‘lmagach, u rigidlik, o‘zinikidan boshqalarni pisand qilmaslik hislarini vujudga keltiradi. yetuklikning ilk va o‘rta davrlarida dastlabki, ya’ni birinchi umumiy psixik jarayonlarning rivojlanish fazasi davom etadi. biroq, bu rivojlanishnig ikkinchi fazasi ham mavjud, u kasb faoliyati jarayonidagi psixik faoliyatlar xossalari bilan bog‘liq. u ko‘pincha birinchi fazaga yuklatiladi. yetuklikda psixologik yoshning xronologik yoshdan ilgarilab ketishi odatda erta qarishdan darak beradi. ko‘pincha bu oldinga qo‘yilgan va amalga oshirilgan maqsadlarning yakuni bilan bog‘liq, bu yangi uzoq istiqbolga ega bo‘lishga yo‘l qo‘ymaydi. …

4 / 7

munosabat bilan hayot tarzining asta-sekin o‘zgarib borishi kuzatiladi. ko‘plab tajriba ma’lumotlariga ko‘ra, rivojlanishdagi bu bosqichning markaziy nuqtasi 45-50 yoshlar orasida kechishi kuzatiladi. ko‘plab asosiy xislatlarda bir xil yoshdagi odamlar o‘xshash bo‘ladilar, yetuklik davri ham bundan istisno emas, albatta. shu bilan birga, yer yuzida qancha inson bo‘lsa, ularning taqdiri ham o‘zgacha va o‘xshamasdir. muayyan inson hayoti yo‘liga qanchalik kirib borishga harakat qilsak, uning tengqurlariga nisbatan farqlari shuncha ahamiyatli, tiriklik davrining individual xususiyatlari esa shuncha turfa va rang-barang bo‘ladi. ta’kidlash joizki, psixik rivojlanish sifatida yetuklik inson ontogenezning har qanday bosqichi nisbiy boshlanishi va tugallanishini yangi bosqichga o‘tishiga o‘ziga xos tayyorgarlik ko‘riladi. b.g.ananevning fikricha, individ (jismoniy yetuklik), shaxs (fuqarolik), bilish sub’ekti (aqliy yetuklik) va mehnat (mehnatga qobiliyatlilik) sifatida inson yetukligining boshlanishi ma’lum bir vaqtga mos kelmaydi, bunday nomutanosiblik barcha taraqqiyot formatsiyalarda saqlanib qoladi. umr davrlari psixologiyasi rivojlanish tarixida yetuklik davridagi insonlarning psixologik xarakteristikalari taraqqiyotning boshqa davrlariga nisbatan etalon vazifasini o‘tab kelgan. ye.f.ribalkoning fikricha, …

5 / 7

iziologik o‘zgarishlar bilan izohlanadi. yetuklik davri bosqichlari (ijodiy saloihiyat nuqtai nazaridan) bosqich tasnifi yoshi 0 kattalar hayotigacha bo‘lgan davr tug‘ilishdan 22 yoshgacha 1 yoshlik davriga qadam qo‘yish 17-22 2 yoshlik davrida mustaqil hayotning boshlanishi 22-28 3 o‘ttiz yoshlilik davriga qadam qo‘yish 28-33 4 yoshlikning kulminatsion bosqichi 33-40 5 hayotning o‘rta davridan o‘tish 40-45 6 ellik yoshlilik davridan o‘tish 50-55 7 hayotiy siklda yetuklikning kulminatsion davri 55-60 8 keksalikka o‘tish 60-65 yetuklik davrining birinchi bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari. kamol topishning bu bosqichiga 28-35 yoshlardagi erkak va ayollar shaxsini kiritish mumkin. yetuklik davrida inson o‘zining barcha kuch-quvvati, aql-zakovati, ichki imkoniyatlarini o‘z kasbiga, ijtimoiy faoliyatiga, jamoat ishlariga to‘la safarbar qiladi. erkak va ayollarning bu davrda mehnat va ijtimoiy faoliyatida muayyan tajribaga egaligi ularni istiqbol sari yetaklaydi. yetuk shaxsning boshqalarga munosabati, ularni baholashi, dinamik stereotipida sezilarli o‘zgarishlar bo‘ladi. u endilikda faqat o‘zining hatti-harakati uchun emas, balki o‘zga kishilarning qilmishlari, sa’yharakatlari uchun ham javobgarligini anglaydi, …

Want to read more?

Download all 7 pages for free via Telegram.

Download full file

About "yetuklik davri psixologiyasi"

12-mavzu. yetuklik davri psixologiyasi reja: 1. yetuklik davri haqida tushuncha 2. yetuklik davri bosqichlari 3. yetuklik davri bosqichidagi shaxsning psixologik xususiyatlari 4. yetuklik bosqichida jismoniy va aqliy imkoniyatlar yetuklik davri 36-55 yoshlardagi erkak va ayollarni o‘z ichiga oladi. mazkur davrda ijodiy faoliyatni qaytadan baholashda o‘z ifodasini topuvchi yangi xislat namayon bo‘ladi. ular shu kungacha mehnat faoliyatida miqdor ketidan quvib yurgan bo‘lsalar, endi mehnat maxsulining sifati ustida bosh qotira boshlaydilar. oilaviy turmushga ijtimoiy hayotga, yashashni o‘rgatadi. yetuklik davrida insonning psixik faoliyati nisbatan barqaror bo‘ladi. shaxsning yetukligi deganda boshqa odamlar orasida o‘z o‘rnini anglash, imjtimoiy me’yorlarga o‘rganish, mas’uliyatni his etish...

This file contains 7 pages in DOCX format (23.1 KB). To download "yetuklik davri psixologiyasi", click the Telegram button on the left.

Tags: yetuklik davri psixologiyasi DOCX 7 pages Free download Telegram