moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish

PPTX 30 pages 7.6 MB Free download

30 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 7.6 MB

File type PPTX

Pages 30

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 30

moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish reja: 1. moyli ekinlar to‘g‘risida ma’lumot; 2. kungaboqar moyi; 3. kunjut moyi; 4. yeryong‘oq moyi; 5. maxsarning moyi; 6. boshqa moyli ekinlar. moylar — glitserin bilan bir asosli yog‘ kislotalarning to‘liq murakkab efirlari (triglitseridlar); lipidlar sinfiga mansub. tirik organizmlardagi uglevodlar va oqsillar singari o‘simliklar hujayrasi va mikroorganizmlarning tarkibiy qismi hisoblanadi. neftdan, yonuvchi slanets va ko‘mirdan olinadigan moy mineral moy deyiladi. yog‘ — organik moddalar; glitserin bilan bir asosli yog‘ kislotalar (triglitseridlar)ning to‘liq murakkab efirlari; lipidlar sinfiga mansub. uglevodlar va oqsillar bilan bir qatorda yog‘ — hayvon va mikroorganizmlar hujayrasining asosiy tarkibiy qismlaridan biri. bular bir xil yoki turli yog‘ kislotalarning radikallari bo‘lishi mumkin. o‘simlik moylari 3 guruhga bo‘linadi quriydigan moylar (perilla, yalemansiya, zig‘ir moyida) yod soni 130 dan ortiq bo‘ladi; qurimaydigan moyda (yeryong‘oq va kanakunjut moyida)yod soni 85 …

2 / 30

mutlaq quruq moddaga nisbatan % hisobida): kanopda 18—20, chigitda 17—29, soyada 13—37, kungaboqarda 29—57, yer yongʻoqda 41—57, rapsda 48—50, koʻknorda 46— 56, moyli zigʻirda 35—52, kanakunjutda 48—55, kunjutda 50—65. moyli ekinlar moylari suyuq, yarim suyuq va qotuvchi boʻlib, presslab yoki ekstraksiyalab olinadi. oʻsimlik moylari bevosita oziq-ovqat maqsadlarida, konservalar tayyorlashda, konditer mahsulotlari, margarin olishda, lok-boʻyoq, sovun pishirish, toʻqimachilik, atir-upa sanoatlari, tibbiyotda, shuningdek, moylash materiali sifatida ishlatiladi. yogʻ-moy ishlab chiqarish chiqindilaridan kunjara va shrot chorva mollari uchun konsentrat ozuqa hisoblanadi. o‘simlikda yog‘lar asosan urug‘da va mevalarda to‘planadi. urug‘larni pishishida erkin yog‘ kislotalari ko‘p hosil bo‘ladi va. ular keyinchalik glitserin bilan birikadi. pishmagan urug‘lar moyining kislotaligi yuqori. issiq iqlim sharoitida to‘yingan yog‘ kislotalar miqdori ko‘p bo‘lib moyda yod soni kam, salqin iqlimda to‘yinmagan yog‘ kislotalari ko‘p bo‘ladi va yod soni ortadi. o‘simlik moylari orasida oziq-ovqat uchun foydalanishi va yalpi ishlab chiqarishi bo‘yicha birinchi o‘rinda soya, ikkinchi kungaboqar, keyingi o‘rinlarda yeryong‘oq, paxta, raps, zaytun, …

3 / 30

dlar bor. kislotaligi yuqori, sifati past kungaboqar moylari stearin, linoleum, kleyonka tayyorlashda, shuningdek, elektrotexnika, sovun, bo‘yoq, lak ishlab chiqarish sanoatida ishlatiladi. urug‘larni moy olish uchun qayta ishlashda 33-35 % yuqori sifatli kunjara olinadi. kunjara almashtirib bo‘lmaydigan aminokislotalarga boy. uning 1 kg kunjarasida – 1,09 o.b. va 226 g hazmlanadigan protein, 1 kg shrotda – 1,02 o.b. va 363 g hazmlanadigan oqsil saqlanadi. kungaboqar (helianthus annuus): a-gul; b-urug‘lar; v-luzga; g-yadro; d-meva po‘stlog‘i tuklar bilan (1) va to‘q rangli hujayralar bilan (2); e-po‘stloqning fitomelanli qobig‘i; j-gibrid kungaboqar urug‘ining (1:220) kesimi. kunjut - o‘zbekistonda qadimdan ekiladigan asosiy moyli ekinlardan biri. u urug‘i tarkibidagi moy miqdori bo‘yicha moyli ekinlar orasida birinchi o‘rinni egallaydi. sovuq presslash (juvozda) yo‘li bilan olingan kunjut xushta’mligi bo‘yicha zaytun moyiga tenglashadi. kunjut urug‘idan konditer sanoatida, meditsinada shuningdek konservalar tayyorlashda foydaliniladi. konfetlar, sharq shirinliklari, turli holvalar, non maxsulotlari tayyorlashda ishlatiladi. issiq presslash yo‘li bilan olingan o‘simlik moyi texnik maqsadlarda ishlatiladi, shuningdek, …

4 / 30

urug‘laridan turli sharq shirinliklari, shokoladlar, holvalar, konservalar, tortlar va boshqa konditer mahsulotlari tayyorlanadi. dukkaklari qovurilib bovosita iste’mol qilinadi. urug‘ida 60 % yog‘, 35 % oqsil saqlanadi. shuningdek, urug‘ida vitaminlardan a, ye, k, d saqlanadi. yeryong‘oq (arachis hypogaea): a-mevalari; b-urug‘ murtagi va urug‘ po‘stlog‘ining kesimi: 1-urug‘ po‘stlog‘i; 2-oziqlantiruvchi to‘qima; 3-murtak; v-urug‘larning tashqi ko‘rinishi. moyli zig‘ir — muhim texnikaviy ekinlardan biri – poyasidan tola, urug‘idan qimmatbaho moy olinadi. urug‘i tarkibida 30-47,8 % moy bor. zig‘ir moyi texnikada, lak, bo‘yoqlar tayyorlashda, lenoleum, klyonka, yomg‘ir o‘tmaydigan materiallar, sharlar ishlab chiqarishda ishlatiladi. kunjarasi tarkibida 33,3 % oqsil va boshqa to‘yimli moddalar saqlaydi. 100 kg kunjarasida 186 o.b. bor. to‘yimligi yuqori. pishib yetilmagan urug‘lar tarkibida zaharli sinil kislotasi bor. bunday kunjaralarni mollarga qizdirib (dimlab) berish kerak. zig‘ir (linum usitatissimum): a-mevaning ko‘ndalang kesimi: 1-urug‘ bandi; 2-urug‘ po‘stlog‘i; 3-to‘siq; b- urug‘ning uzunligi bo‘ylab kesimi: 1-urug‘ po‘stlog‘i; 2-urug‘ pallalari; 3-endosperm; 4-ildizcha; v-zig‘ir guli va mevalari; g-urug‘larning tashqi ko‘rinishi maxsar …

5 / 30

uriydigan moylar guruhiga kiradi. paxta moyi trigli-seridlari tarkibiga, asosan, toʻyinmagan yogʻ kislotalar: linol (41,7— 53,69 %), olein (23,0—35,2 %), toʻyingan kislotalar: palmitin (19,6— 23,4 %) araxin (0,1—0,7 %), stearin (1,9—2,7%), miristin (0,3—2,0%) kiradi. paxta moyining zichligi 905–930 kg/m3, nur sindirish koeffitsiyenti 1,472— 1,477, yod soni 102—111, sovunlanish soni 191-199. paxta moyi tabiiy hamda gidrogenlangan holda margarin, isteʼmol qilinadigan yogʻlar, sovun, alif moy va boshqa tayyorlashda ishlatiladi. rafinatsiya deb — yog‘larni aralashma va hamroh moddalardan tozalash jarayoniga aytiladi. rafinatsiya, turli fizikaviy va kimyoviy jarayonlarning murakkab kompleksidir, ularni qo‘llash yog‘dan hamroh moddalarni ajratib olishga imkon beradi. bu jarayonlarning xarakteri, yog‘ning tabiati va tozalangan yog‘ sifati bilan aniqlanadi rafinatsiya usulini shunday tanlash kerakki, bunda yog‘ning triglitserid qismi o‘zgarishsiz qolsin va yog‘dan maksimal miqdorda qimmatli hamroh moddalar (fosfolipidlar) ajralib qolsin. rafinatsiya zaharli ximikatlarni ham to‘liq yo‘qotishni ta’minlashi kerak. image2.png image3.png image4.jpeg image5.jpeg image6.jpeg image7.png image8.png image9.png image10.jpeg image11.png image12.jpeg image13.png image14.png image15.png image16.png image17.jpeg …

Want to read more?

Download all 30 pages for free via Telegram.

Download full file

About "moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish"

moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish reja: 1. moyli ekinlar to‘g‘risida ma’lumot; 2. kungaboqar moyi; 3. kunjut moyi; 4. yeryong‘oq moyi; 5. maxsarning moyi; 6. boshqa moyli ekinlar. moylar — glitserin bilan bir asosli yog‘ kislotalarning to‘liq murakkab efirlari (triglitseridlar); lipidlar sinfiga mansub. tirik organizmlardagi uglevodlar va oqsillar singari o‘simliklar hujayrasi va mikroorganizmlarning tarkibiy qismi hisoblanadi. neftdan, yonuvchi slanets va ko‘mirdan olinadigan moy mineral moy deyiladi. yog‘ — organik moddalar; glitserin bilan bir asosli yog‘ kislotalar (triglitseridlar)ning to‘liq murakkab efirlari; lipidlar sinfiga mansub. uglevodlar ...

This file contains 30 pages in PPTX format (7.6 MB). To download "moyli ekin turlari, ularni dastlabki ishlash, maydalash va tarkibiy qismlarga ajratish", click the Telegram button on the left.

Tags: moyli ekin turlari, ularni dast… PPTX 30 pages Free download Telegram