investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholash

DOC 9 pages 277.0 KB Free download

9 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 277.0 KB

File type DOC

Pages 9

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 9

o’zbekiston respublikasi 11- mavzu. investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholash reja: 11.1. investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholashning mazmuni va mohiyati. 11.2. investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashning oddiy (an’anaviy) usullari. 11.3. investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashning diskontlashga asoslangan usullari. tayanch iboralar: sof joriy qiymat, foydaning ichki me’yori, rentabellik indeksi, pul oqimi, investitsiyalarning qoplash muddati, diskontlash. 11.1.investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholashning mazmuni va mohiyati. har qanday investor yoki xo’jalik yurituvchi subyektlar uchun investitsion qarorlar qabul qilish juda qiyin vazifa hisoblanib, bunda asosiy mezon investorning boyligini ko’paytirish, korxonaning qiymatlarini oshirish mezonlariga qaratiladi. uning omillari bo’lib korxona daromadlari o’sishi, moliyaviy risk yoki ishlab chiqarish harajatlarining kamayishi, korxona ishlari samaradorligi darajasini oshirish hisoblanadi. chet el mamlakatlarining tajribasini, shu bilan birga yunido (united nations industrial development organization) tavsiyalarini hisobga olgan holda investitsiya loyihalarining samaradorligini baholash ikki mezon asosida, ya’ni moliyaviy va iqtisodiy baholash orqali amalga oshiriladi. investitsiya loyihasi samaradorligini baholashning bu …

2 / 9

r’atini etarli darajasini yaratib berishda foydalaniladi. taqdim etilayotgan obyektni investitsiyalashda moliyaviy baholash (yoki moliyaviy asoslanganlik bahosi) investitsiya jarayonining ajralmas qismi hisoblanadi. investor moliyaviy holati noma’lum bo’lgan yuridik yoki jismoniy shaxslar bilan hech qanday munosabatlar olib bormaydi. bozor iqtisodiyoti rivojlangan mamlakatlarda, korxonalar moliyaviy hisobotlarini ommaviy-axborot vositalari orqali yoki har xil to’plamlar holatida chop etilib, e’lon qilish normal holat hisoblanadi. bu to’plamlar orqali kompaniyalarning moliyaviy holati to’g’risida ma’lumotlar olish mumkin. yuqoridagi 11.1.- rasmda har bir mezon bo’yicha asosiy aniqlash usullari keltirilgan. jahon amaliyotida investitsiya loyihalarining iqtisodiy samaradorligini baholashning bir qancha usullari ishlab chiqilgan bo’lib, ularni shartli ravishda ikki katta guruhga bo’lish mumkin: · oddiy (yoki statistik) baholash usullari; · diskontlashga asoslangan baholash usullari. birinchi guruhga quyidagilar kiradi: · investitsiya qoplash muddati (payback period , pp); · investitsiya samaradorligi koeffitsienti (accounting rate of return, arr). ikkinchi guruhga quyidagilar kiradi: · sof joriy qiymatni aniqlash usuli (net present value, npv); · foydaning ichki me’yorini …

3 / 9

gan. ushbu usullarning soddaligi va tushunarliligi va maxsus iqtisodiy bilimga, ko’nikmaga, malakaga, tayyorgarlikka va tajribaga ega bo’lmagan xodimlar o’rtasida ham qo’llanilishiga sabab bo’ladi. hozirgi kunda tijorat banklari va boshqa kredit muassasalari salohiyatli qarz oluvchilarga investitsion resurslarni taqsimlash shartlarini ma’lum qilishda, odatda, ushbu ikkita usuldan, ya’ni qoplash muddati va rentabellik darajasi ko’rsatkichlaridan foydalanmoqdalar. investitsiyalarning qoplash muddatini hisoblash usuli pul oqimlarini diskontlashga asoslangan usullardan farqli ravishda investitsiyalarning nominal miqdorda qaytarilishi mumkin bo’lgan davrni aniqlashga xizmat qiladi. shunga ko’ra, bu usul investitsiya loyihasini amalga oshirishdan olinadigan daromadlar hisobiga qilingan investitsiya sarflarini qoplash davrini aniqlashga asoslangan. qoplash muddatini aniqroq tushunadigan bo’lsak, bu loyihani yakunlash davridagi yoki undan olingan daromad investitsiyalar summasiga teng bo’lgandagi davrga tengdir. uni hisoblash formulasi quyidagichadir: , bu yerda, i0 - boshlang’ich investitsiyalar; - investitsiya loyihasini amalga oshirishdan olingan yillik pul tushumi summasi. u sof foydani yoki yillik daromad (d) va harajat (x) o’rtasidagi (amortizatsiyasiz a) farqni ifodalaydi. misol-1. faraz qilaylik, …

4 / 9

uddati investitsiya loyihasining to’rtinchi yilgi faoliyatiga bog’liqligini ko’ramiz. uch yillik olingan daromadlarning (127570 ming so’m) boshlang’ich investitsiyalardan (140 mln so’m) farqi 12430 ming so’mni tashkil etishini hisobga olsak (140000 - 127570), ushbu qoldiq summaning to’rtinchi yilda olingan daromadlarga nisabti uning qoplanish muddatini ko’rsatadi, ya’ni 12430/51140=0,24 koeffitsientni, yil hisobida esa 2 oy-u 28 kunni (3 yil+2 oy-u 28 kun) tashkil etishini hosil qilamiz. shunday qilib, investitsiya loyihasining qoplash muddati, ya’ni loyihani amalga oshirishdan olinadigan tushumlar qilingan harajatlarni qoplash vaqti hisoblanadi. qoplash muddatida ikkinchi yondashuv, bu investitsiyalarning boshlang’ich summasi yillik tushumlarning (o’rtacha yillik) miqdoriga bo’linadi. bu ko’rsatkich pul tushumlari yillar bo’yicha teng bo’lgan hollarda qo’llaniladi. investitsiyalarning buxgalteriya rentabellik darajasi (arr) yoki foydaning oddiy me’yori (roi) buxgalteriya hisoboti ma’lumotlariga asoslangan holda aniqlanadigan o’rtacha daromadni investitsiyalarning o’rtacha yillik hajmiga bo’lish orqali aniqlanadi. bunda hisob-kitob ishlari foizlarni va soliqlarni to’lamasdan avvalgi foyda miqdoriga asoslanib amalga oshirilishi mumkin yoki u soliqlarni to’lagandan keyingi, lekin foiz to’lovlarigacha …

5 / 9

g so’m, ikkinchi yil – 10990 ming so’m, uchinchi yil – 15480 ming so’ng, to’rtinchi yil – 21640 ming so’m va beshinchi yil – 22790 ming so’mni tashkil qilsa, u holda foydaning oddiy me’yori (roi) qanday hisoblanadi? bu loyiha bo’yicha olinadigan sof foyda yillar bo’yicha o’zgaruvchan bo’lganligi sababli, avvalom bor o’rtacha yillik foydani hisoblab topamiz. rch=(3350+10990+15480+21640+22790) ming so’m : 5= 74250 ming so’m : 5=14850 ming so’m shundan so’ng foydaning oddiy me’yorini (roi) hisoblaymiz: roi = 14850 ming so’m : 140.000 ming so’ng = 10,6 %. bu foyda me’yori investor talab qilgan me’yorni beradi. shuning uchun bu loyihaning jalb etuvchanligi to’g’risida, ya’ni uni ma’qullash mumkin. bu usullar asosiy afzalliklari shuki, hisob-kitob ishlarining oddiyligi va qulayligidir. kamchiliklari esa kelgusi pul tushumlarining qiymatini joriy vaqtga nisbatan hisobga olinmasligidadir. 11.3. investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashning diskontlashga asoslangan usullari. investitsiya loyihasini baholash loyihani amalga oshirishdan oldin bajarilishi sababli, pul oqimlari haqidagi ma’lumotlar ham oldindan …

Want to read more?

Download all 9 pages for free via Telegram.

Download full file

About "investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholash"

o’zbekiston respublikasi 11- mavzu. investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholash reja: 11.1. investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholashning mazmuni va mohiyati. 11.2. investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashning oddiy (an’anaviy) usullari. 11.3. investitsiya loyihalarining moliyaviy-iqtisodiy samaradorligini baholashning diskontlashga asoslangan usullari. tayanch iboralar: sof joriy qiymat, foydaning ichki me’yori, rentabellik indeksi, pul oqimi, investitsiyalarning qoplash muddati, diskontlash. 11.1.investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholashning mazmuni va mohiyati. har qanday investor yoki xo’jalik yurituvchi subyektlar uchun investitsion qarorlar qabul qilish ...

This file contains 9 pages in DOC format (277.0 KB). To download "investitsiya loyihalarining moliyaviy va iqtisodiy samaradorligini baholash", click the Telegram button on the left.

Tags: investitsiya loyihalarining mol… DOC 9 pages Free download Telegram