o‘smirlik davri

DOCX 10 pages 48.3 KB Free download

10 pages

FaylHub.uz

Download via Telegram

Size 48.3 KB

File type DOCX

Pages 10

Updated Dec 2025

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1 / 10

10-11-mavzu.o‘smirlik davri reja: 1.o‘smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. 2.o‘smirlarning intellektual rivojlanishi. 3.o‘smirlik davrida shaxsning shakllanishi. 4.o‘smirlik davrida yangi xislatlarning paydo bo‘lishi. 5.tarbiyasi qiyin o‘smirlar. 1. o‘smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. o‘smirlik 10-11 yoshlardan 14-15 yoshlargacha bo‘lgan davrni tashkil etadi. aksariyat o‘quvchilarda o‘smirlik yoshiga o‘tish, asosan, 5-sinflardan boshlanadi. «endi o‘smir bola emas, biroq katta ham emas» - ayni shu ta’rif o‘smirlik davrining muhim xarakterini bildiradi.bu yoshda o‘smir rivojida keskin o‘zgarishlar ro‘y bera boshlaydi. bu o‘zgarishlar fiziologik hamda psixologik o‘zgarishlardir. fiziologik o‘zgarish jinsiy yetilishning boshlanishi va bu bilan bog‘liq ravishda tanadagi barcha a’zolarning mukammal rivojlanishi va o‘sishi, xujayra va organizm tuzilmalarining qaytadan shakllana boshlashida namoyon bo‘ladi. organizmdagi o‘zgarishlar bevosita o‘smir endokrin sistemasining o‘zgarishlari bilan bog‘liqdir. bu davrda ichki sekresiya bezlaridan biri gipofiz bezining funksiyasi faollashadi. uning faoliyati organizm to‘qimalarining o‘sishi va muhim ichki sekresiya bezlarining (qalqonsimon bez, buyrak usti bezi va jinsiy bezlar) ishlashini kuchaytiradi. natijada bo‘y o‘sishi tezlashadi, jinsiy balog‘atga yetish (jinsiy organlarning …

2 / 10

aroitlarda o‘z o‘rnini topa olmaganligidan psixik portlash hollari ham kuzatiladi. o‘z davrida l.s. vigotskiy bunday holatni “psixik rivojlanishdagi krizis» deb nomlagan. kattalarga nisbatan yomon munosabatning paydo bo‘lishi, noxush xulq-atvor alomatlari, o‘smir yashaydigan ijtimoiy shart-sharoitlar, uning tengdoshlari va turli jamoalardagi mavqei, kattalar bilan munosabati, maktab va oilasidagi munosabatlari sababli yuzaga keladigan xarakter belgilaridir. mana shu ijtimoiy sharoitlarni o‘zgartirish yo‘li bilan o‘smirlarning xulq-atvoriga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatish mumkin. o‘smirlar nihoyatda taqlidchan bo‘lib, ularda hali aniq bir fikr, dunyoqarash shakllanmagan bo‘ladi. ular tashqi ta’sirlarga va hissiyotlarga juda beriluvchan bo‘ladilar. shuningdek, ularga mardlik, jasurlik, tantiqlik ham xosdir. tashqi ta’sirlarga beriluvchanlik o‘smirda shaxsiy fikrni yuzaga kelishiga sabab bo‘ladi, lekin bu shaxsiy fikr aksariyat hollarda asoslanmagan bo‘ladi.shuning uchun ham ular ota-onalarning, atrofdagi kattalarning, ustozlarning to‘g‘ri yo‘lni ko‘rsatishlariga qaramay, o‘z fikrlarini o‘tkazishga harakat qiladilar. o‘smirlar bu davrda chekish hamda spirtli ichimliklarga qiziqib qolishlari mumkin. katta odam, shuningdek, chekuvchi, ichuvchi singari yangi rollarda o‘zini qulay his qilmaydi. bunday holatlarga …

3 / 10

hkunlik, yolg‘izlikka intilish, passivlik yoki aksi, o‘jarlik, qaysarlik, agressivlik, xayotga salbiy munosabatlarning kechishida namoyon bo‘ladi. o‘smirlik davrida yetakchi faoliyat – bu o‘qish, muloqot hamda mehnat faoliyatidir. o‘smirlik davri muloqotining asosiy vazifasi – bu do‘stlik, o‘rtoqlikdagi elementar normalarini aniqlash va egallashdir.o‘smirlar muloqotining asosiy xususiyati shundan iboratki, u to‘la o‘rtoqlik kodeksiga bo‘ysunadi. o‘smir o‘zida bo‘layotgan o‘zgarishlar, uni tashvishga solayotgan muammolar haqida katgalar bilan bulishishga katta ehtiyoj sezadi, lekin buni hech qachon birinchi bo‘lib o‘zi boshlamaydi. o‘smir o‘ziga nisbatan yosh bolalardek qilinadigan muomala-munosabatiga qattiq norozilik bildiradi, o‘smirlar muloqoti nihoyatda o‘zgaruvchanligi bilan xarakterlanadi. o‘smirlik davriga kimningdir hatti-harakatini imitatsiya - qilish xosdir. ko‘pincha ular o‘zlariga tanish va yoqadigan kattalarning hatti-harakatlariga imitatsiya, taqlidchanlik qiladilar. o‘smir yoshdagi bola uchun do‘st tanlash juda katta ahamiyatga ega. o‘smirlik davrida do‘stlik juda qadrli hisoblanadi. do‘stlar doimiy ravishda ruhan, qalban yaqin bo‘lishga ehtiyoj sezadilar. bu ehtiyoj o‘smir do‘stlarning hol-ahvol so‘rashishi va ko‘rishishlarida (qo‘l berib, quchoq ochib ko‘rishish) birga o‘tirish va birga …

4 / 10

unligida kechsa, unday holda ular to‘la qarshilik ko‘rsatadilar. bilim o‘rganish ehtiyojlari asosida asta-sekinlik bilan o‘quv fanlariga nisbatan qat’iy ijobiy munosabat shakllanadi. bu davrda o‘qishning yangi motivlari yuzaga keladi. bu motivlar o‘smirning, hayotiy rejalari, kelajak kasbi va ideali bilan bog‘liq bo‘ladi. aynan o‘smirlik davridan boshlab, bolalar hayotiy, ilmiy, badiiy bilimlarni kengaytirishga alohida ehtiyoj sezadilar va bunga harakat qiladilar. bilimli bola tengdoshlari orasida hurmatga sazovor bo‘ladi. bilim o‘smirlarga alohida bir quvonch bag‘ishlaydi va uning tafakkur qilish layoqatini rivojlantiradi. bu davrda o‘quvchilarga beriladigan o‘quv materialining hajmi katta bo‘lgani uchun ham uni eslab qolishi yoki bir necha marta takrorlash yo‘li bilan o‘zlashtirishi qiyin. buning uchun o‘quvchi o‘quv materialining mazmunini tahlil qilishi, undagi mantiqiy tuzilishni bilishi muhim. bu yoshda o‘yin faoliyati asta-sekin kamayib, yangi faoliyatlar yuzaga kela boshlaydi. psixik rivojlanishning yangi bosqichi boshlanadi. o‘smirlik davrida o‘z faoliyatini nazorat etish rivojlana boshlaydi va o‘zini-o‘zi boshqarishga intilishi kuchayadi. bir so‘z bilan aytganda, o‘smirlik davri psixik rivojlanishda keskin …

5 / 10

sh darajasigacha ko‘tariladi. monologik nutq esa asardagi kichik bir parchani qayta so‘zlab berishdan, mustaqil ravishda nutq va chiqishlar tayyorlash, og‘zaki - mulohaza yuritish, fikr bildirish va ularni asoslab berishgacha o‘zgaradi. yozma nutq ham yaxshilangan holda o‘smirlar endi ularga berilgan erkin mavzu bo‘yicha mustaqil holda insho yoza oladilar. o‘smirlarning nutqi to‘la tafakkur bilan bog‘liq holatida amalga oshiriladi. 5-6 sinflardagi o‘quvchilar og‘zaki va yozma matn uchun reja tuzib, unga amal qila oladilar. diqqat. agar kichik maktab davrida ixtiyorsiz diqqat ustunlik qilsa, o‘smirlik davrida bola o‘z diqqatini o‘zi boshqara oladi. dars davomida intizomning buzilishi aksariyat hollarda o‘quvchilar diqqatsizligidan emas, balki ijtimoiy sabablar bilan belgilanadi. o‘smir o‘z diqqatini to‘la ravishda o‘zi uchun ahamiyatli bo‘lgan va yuqori natijalarga erishishi mumkin bo‘lgan faoliyatlarga qarata oladi. o‘smirning diqqati yaxshi boshqariladigan va nazorat etiladigan darajada rivojlangan bo‘lishi mumkin. bolaning rivojlanayotgan ixtiyoriy diqqati o‘qituvchi tomonidan doimo qo‘llab-quvvatlanishi juda zarurdir. pedagogik jarayonda ixtiyorsiz diqqatni ixtiyoriy diqqat darajasiga ko‘tarish uchun bir …

Want to read more?

Download all 10 pages for free via Telegram.

Download full file

About "o‘smirlik davri"

10-11-mavzu.o‘smirlik davri reja: 1.o‘smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. 2.o‘smirlarning intellektual rivojlanishi. 3.o‘smirlik davrida shaxsning shakllanishi. 4.o‘smirlik davrida yangi xislatlarning paydo bo‘lishi. 5.tarbiyasi qiyin o‘smirlar. 1. o‘smirlik yoshining psixologik xususiyatlari. o‘smirlik 10-11 yoshlardan 14-15 yoshlargacha bo‘lgan davrni tashkil etadi. aksariyat o‘quvchilarda o‘smirlik yoshiga o‘tish, asosan, 5-sinflardan boshlanadi. «endi o‘smir bola emas, biroq katta ham emas» - ayni shu ta’rif o‘smirlik davrining muhim xarakterini bildiradi.bu yoshda o‘smir rivojida keskin o‘zgarishlar ro‘y bera boshlaydi. bu o‘zgarishlar fiziologik hamda psixologik o‘zgarishlardir. fiziologik o‘zgarish jinsiy yetilishning boshlanishi va bu bilan bog‘liq ravishda tanadagi barcha ...

This file contains 10 pages in DOCX format (48.3 KB). To download "o‘smirlik davri", click the Telegram button on the left.

Tags: o‘smirlik davri DOCX 10 pages Free download Telegram