neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o’zgarishlari

DOC 1.0 MB Free download

Page preview (5 pages)

Scroll down 👇

1711219592.doc neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o’zgarishlari reja: 1. neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o`zgarishlari. 2. kataliz va katalizatorlar to`g`irisida umumiy tushuncha. katalitik kreking. 3. katalitik reforming. izobutanni olefinlar bilan alkillash. oltingugurtli, yuqori oltingugurtli va yuqori parafinli neftlarni qayta ishlash uzluksiz ortib borayotgan sharoitda neft mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmi, ular turlarining ko`payishi va sifatining yaxshilanishi ikkilamchi va ayniqsa katalitik jarayonlarning tezroq rivojlanishini talab qiladi. hozirgi vaqtda mdhda va respublikamizda katalizatorlar yordamida neftni qayta ishlash natijasida kimyoviy sanoati mahsulotlarining taxminan 75 % ishlab chiqariladi. yangi kimyoviy jarayonlardan 90 % dan ortig`i katalizatorlarni ishlatishga asoslangan. neftni qayta ishlashda yoqilg`ilarni olish uchun quyidagi katalitik jarayonlar: katalitik kreking, katalitik riforming, gidrotozalash, alkillash, izomerlanish va gidrokrekinglar keng qo`llaniladi. gidrotozalash va gidrokrekingning katalitik jarayonlari yuqori sifatli neft moylari va parafinlarni ishlab chiqarish uchun qo`llaniladi. kataliz va katalizatorlar to`g`risida umumiy ma’lumotlar katalizatorlarning reaksiyaga kirishuvchi moddalar bilan o`zaro ta`siri xarakteriga qarab va oraliq mahsulotlarning turiga qarab …

aning tezligi katalizatorning tabiatiga qarab ularning faolligini xarakterlaydi. masalan, etilenni gidrogenlash nisbiy tezlik konstantasi turli katalizatorlar ishtirokida quyidagicha bo`ladi: shunday qilib, etilenni gidrogenlash uchun eng faol katalizator bo`lib radiy xizmat qiladi. ko`pchilik hollarda katalizator ishtirokida asosiy reaksiya bilan bir qatorda yana qator parallel va ketma-ket reaksiyalar sodir bo`ladi. maqsadli mahsulotga aylanadigan dastlabki moddalarning ulushi katalizatorning tanlovchanligini xarakterlaydi. berilgan katalizatorda reaksiyaning tanlovchanligi jarayonning sharoitlariga bog`liq bo`ladi. katalizatorning muhim xossalaridan biri, uning vaqt ichida faolligini barqaror saqlab turish qobiliyati hisoblanadi. gomogen katalizda suyuq katalizator ish jarayonida uning konsentratsiyasini kamaytiradigan mahsulotlarning to`planishi natijasida faolsizlanadi. qattiq katalizatorlar faolligining pasayishi sabablari xilma–xildir. qattiq katalizatorlar faolligining pasayishi ham fizikaviy ham kimyoviy o`zgarishlarga olib keladi. uzoq vaqt davomida harorat ta`sirida metallarning rekristallanishi sodir bo`ladi, bu esa katalizator nisbiy yuzasining yoki faol markazlari sonining o`zgarishiga olib keladi. katalizatorning rekristallanishiga barqarorligini oshirish uchun uning tarkibiga rekristallanish tezligini pasaytiruvchi moddalarstruktura hosil qiluvchi promotorlar kiritiladi. mexanik va termik ta`sirlar ham katalizator …

atlamlari katalizatorning faol yuzasini qoplaydi va unga xomashyo molekulalarining yaqinlashishiga to`sqinlik qiladi. katalizatorning yuzasidan koks qatlamlarini havo kislorodi, co2 yoki suv bug`i bilan regeneratsiya jarayonida yo`qotiladi. oksidlanish–qaytarilish turidagi katalizatorlarning ta’sir qilish mexanizmlari. katalitik reaksiyalarning xususiyati shundan iboratki, ta`sir etayotgan bog`lar orasidagi elektronlarning almashinuvchi katalizator elektronlarining ishtirokida amalga oshiriladi. oksidlanish qaytarilish raksiyalarining asosiy katalizatorlari oraliq d– metallar va yarim o`tkazgichlar hisoblanadi. oraliq d– metallarning (fe, co, ni, ru, rh, re, ir, pt va boshqalar) faolligi ulardagi d–qobiqning tugallanmaganligi bilan tushuntiriladi. tugallanmagan d– orbitalning juftlashmagan elektroni «erkin valentlik» kabi ta`sir etadi, ma`lum darajada o`zini erkin radikalday tutadi. agar adsorbsiyalangan molekula bo`sh orbitalga ega bo`lsa, unda molekulaning vakant (bo`sh) orbitallariga metalldan elektron o`tishi hisobiga kovalent bog` hosil bo`ladi. agar metallning yuzasi adsorbsiyalangan zarrachaga nisbatan elektronga moyilligi ko`proq bo`lsa, unda elektronning molekuladan metallga o`tishi amalga oshadi. bu ikkita chekka mexanizmlar orasida turli o`tish shakllari bo`lishi mumkin. taxmin qilishlaricha, hosil bo`lgan yuzadagi xemosorbsiyalangan birikmalar ko`p …

or-akseptor birikmalar deb qarash mumkin. zaryadni o`tkazish bilan bog`liq bo`lgan komplekslardagi vujudga keladigan bog`lanish qutbli xarakterga ega. yarim o`tkazgichlar (oksidlar, nikel, molibden, volfram va ba`zi bir boshqa oraliq d-metallarning sulfidlari) holida erkin valentliklar (erkin elektronlar va elektron tuynuklar) kristall panjara yuzasida atomlarning to`liq koordinatsiyalanmaganligi tufayli hamda yarim o`tkazgichlardagi kristallarda turli kamchiliklar borligi natijasida vujudga keladi. masalan, kation mavjud bo`lmagan kristall tuguni o`zini manfiy zaryadday tutib, elektronlarni yaqin turgan tugunlarga itarib turadi. buning natijasida elektronlar valent sohadan o`tkazuvchanlik sohasiga siqib chiqarilishi mumkin. o`tkazuvchanlik sohasida elektron (yoki tuynuk) larning paydo bo`lishi kristallarda elektrodonor (yoki elektroakseptor) xossalariga ega bo`lgan qo`shimchalarning borligi hamda stexiometrik tarkibning buzilishi sabab bo`la oladi. kristall yuzasida o`tkazuvchanlik elektronlari (yoki tuynuklari) erkin valentliklar yoki faol markazlar rolini bajaradi. uglevodorod molekulalarining yuzasidagi erkin elektronlar (tuynuk)lar o`zaro ta`siri natijasida molekula dissotsilanishga duchor bo`ladi (rasm): o`zaro ta`sirlashishi natijasida molekulaning bir qismi katalizator bilan barqaror ikki elektronli bog` orqali, ikkinchisi esa kuchsiz bir elektronli …

izator yuzasidagi erkin valentliklar soni bilan to`g`ridan-to`g`ri bog`liq. oksidlanish-qaytarilish katalizatorlarini riforming, gidrotozalash va gidrokreking jarayonlarida gidrogenlash-degidrogenlash reaksiyalarining tezligini oshirish uchun ishlatadilar. kislotali kataliz. neftni qayta ishlash sanoatida suyuq va qattiq kislotali kataliz keng qo`llaniladi. kislotalarning katalitik ta`siri ularning uglevodorodlar bilan o`zaro ta`sir etib karboniy ionlari yoki karbokationlar deb ataladigan kationlarning hosil bo`lishi bilan belgilanadi. odatda karbokationlar katalizatorlardan (kislota hx) to`yinmagan uglevodorod molekulasiga proton birikkanda hosil bo`ladi: katalizatorning kislotaligi ancha yuqori bo`lganda karbokationlar alkan yoki sikloalkanlardan katalizator (lyuis kislotasi) ta`sirida molekuladagi bog`larning geterolitik uzilish yo`li bilan ham hosil bo`ladi: karbokationlar - reaksion qobiliyati kuchli bo`lgan moddalardir. ionli reaksiyalarning tezlik konstantalari shunga o`xshagan radikalli reaksiyalarnikidan ancha yuqoridir. karbokationlarning nisbiy barqarorligi to`g`risida ularning hosil bo`lish issiqligi bo`yicha xulosa chiqarish mumkin (kj/mol) (jadval): karbokationlar barqarorligi quyidagi ketma-ketlikda amalga oshadi: birlamchi 3500c - 195-2700c, 270–4200c va qoldiq >4200c. yengil gazoyl (195-3500c) dizel yoqilg`isi komponenti sifatida hamda mazutlar olishda suyultiruvchi sifatida ishlatiladi. parafinli xomashyodan olingan yengil …

Want to read more?

Download the full file for free via Telegram.

Download full file

About "neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o’zgarishlari"

1711219592.doc neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o’zgarishlari reja: 1. neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o`zgarishlari. 2. kataliz va katalizatorlar to`g`irisida umumiy tushuncha. katalitik kreking. 3. katalitik reforming. izobutanni olefinlar bilan alkillash. oltingugurtli, yuqori oltingugurtli va yuqori parafinli neftlarni qayta ishlash uzluksiz ortib borayotgan sharoitda neft mahsulotlarini ishlab chiqarish hajmi, ular turlarining ko`payishi va sifatining yaxshilanishi ikkilamchi va ayniqsa katalitik jarayonlarning tezroq rivojlanishini talab qiladi. hozirgi vaqtda mdhda va respublikamizda katalizatorlar yordamida neftni qayta ishlash natijasida kimyoviy sanoati mahsulotlarining taxminan 75 % ishlab chiqariladi. yangi kimyoviy jarayonlard...

DOC format, 1.0 MB. To download "neft va gaz tarkibidagi uglevodorodlarning termokatalitik o’zgarishlari", click the Telegram button on the left.

Tags: neft va gaz tarkibidagi uglevod… DOC Free download Telegram